II SA/Gd 297/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 15 września 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Decyzją z dnia 3 września 2009 r., Nr [...], działający z upoważnienia Burmistrza Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, po rozpatrzeniu wniosku J. B. z dnia 17 sierpnia 2009 r., przyznał wnioskodawczyni świadczenie w formie zasiłku rodzinnego na dziecko S. B., w kwocie 64 zł. miesięcznie, na okres od 1 sierpnia 2009 r. do 31 października 2009 r., dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, przyznanego na S. B., w kwocie 50 zł miesięcznie, na okres od 1 września 2009 r. do 31 października 2009 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, przyznany na S. B. w kwocie 100 zł jednorazowo. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5, art. 6, art. 8, art. 20, art. 23, art. 24, art. 25, art. 26, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, iż J. B. pismem z dnia 17 sierpnia 2009 r. wniosła o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych za cały okres zasiłkowy 2008/2009. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Z powyższego względu strona kwalifikuje się do przyznania wnioskowanego świadczenia od sierpnia 2009 roku do końca okresu zasiłkowego tj. do 31 października 2009 r. Ponadto organ ustalił, iż dochód w rodzinie wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę wynosi 546, 52 zł, co przekracza kwotę uprawniającą do zasiłku rodzinnego. Jednakże zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych ze względna to, iż zasiłek rodzinny przysługiwał wnioskodawczyni w poprzednim okresie zasiłkowym tj. od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r. organ orzekł o przyznaniu wskazanych świadczeń. Odwołanie od wyżej wymienionej decyzji wniosła J. B. wskazując, że świadczenie rodzinne winno przysługiwać jej za cały rok, a nie jak wynika z zaskarżonej decyzji na okres trzech miesięcy. Odwołująca się stwierdziła, iż zaniechała wcześniejszego złożenia wniosku z uwagi na błędną informację uzyskaną od niekompetentnego pracownika MOPS. Wskazała ona, iż oczekuje zadośćuczynienia w postaci przyznania jej świadczenia rodzinnego na pozostałe dziewięć miesięcy oraz aby zostało one wypłacone w roku bieżącym 2009/2010 jako świadczenie zaległe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Zaś w myśl art. 5 ust. 3 ustawy, w przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniająca daną rodzinę lub osobę ucząca się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Organ odwoławczy ustalił, iż kwota miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny wnioskodawczyni osiągnięta w 2007 r., po odliczeniu kwoty dochodu utraconego wyniosła 1639,57 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę miesięcznego dochodu w wysokości 546,52 zł. Doszło zatem do przekroczenia dopuszczalnej kwoty kryterium dochodowego określonego zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Następnie Kolegium przytaczając treść art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wskazując, iż zgodnie z § 1 pkt. 3 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r., w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych najniższy zasiłek rodzinny wynosi 68 zł., stwierdziło, iż organ I instancji prawidłowo zastosował przesłankę określoną w art. 5 ust. 3 ustawy. Zasiłek rodzinny przysługiwał stronie w poprzednim okresie zasiłkowym tj. od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r., ponadto dochód uzyskany w roku 2007 przez rodzinę skarżącej w wys. 546,52 zł na osobę w rodzinie nie przekracza powiększonej o kwotę najniższego zasiłku - kwoty uprawniającej do nabycia świadczenia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wyjaśnił, że zasiłek rodzinny jest świadczeniem, które przyznawane jest na wniosek podmiotu ubiegającego się o jego przyznanie. Taki stan rzeczy wynika z dyspozycji art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, iż prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. Skoro więc wiosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego przypadającego na okres zasiłkowy 2008/2009 złożony został przez stronę w dniu 17 sierpnia 2009 r., uzasadnionym było przyznanie świadczenia od dnia 1 sierpnia 2009 r., do końca okresu zasiłkowego, który zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy przypada na dzień 31 października 2009 r. J. B. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzuciła, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, ponieważ w roku 2008/2009 w świetle prawa należał jej się zasiłek rodzinny z jednorazowym uwzględnieniem przekroczenia kryterium dochodowego w kwocie 48,00 zł. Skarżąca wskazała, iż w wyniku błędu pracownika MOPS – tj. braku informacji o dopuszczalnym przekroczeniu, została pozbawiona prawa do tego świadczenia. Brak informacji ze strony pracownika MOPS sprawił, że utraciła świadczenie rodzinne za cały rok zasiłkowy 2008/2009. Dopiero w następnym roku, tj. w sierpniu 2009/2010 ponownie ubiegając się o zasiłek rodzinny skarżąca dowiedziała się o jednorazowym dopuszczalnym w świetle ustawy, przekroczeniu. W odpowiedzi na wyjaśnienia odnośnie sytuacji dotyczącej przekroczenia kryterium dochodowego w roku 2008/2009 przyznany został zasiłek tylko na 3 miesiące 2008/2009 r., podczas gdy skarżąca oczekuje jeszcze zasiłku na pozostałe 9 miesięcy 2008/2009. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja przyznająca skarżącej świadczenie, a skarżąca kwestionuje okres jego przyznania, zarzucając, iż winna otrzymać zasiłek rodzinny i dodatek do zasiłku za cały okres zasiłkowy. Stanowisko to nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 992 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. W myśl art. 24 ust. 1 i 2 ustawy ustalenie prawa do świadczeń następuje na okres zasiłkowy, a prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca , w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jedyne wyjątki od tej zasady uregulowane w art. 24 ust. 2 a i 3 a dotyczą ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego i wynikają z braku możliwości przedłożenia przez stronę ubiegającą się o takie świadczenia orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia w dniu 17 sierpnia 2009 r. Organ zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy prawidłowo ustalił prawa do świadczeń na okres zasiłkowy, począwszy od miesiąca sierpnia 2009 r. Okoliczność, iż skarżąca nie występowała z wcześniejszym wnioskiem o przyznanie zasiłku, bowiem nie wiedziała, iż zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy, w przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się, przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym, jak i przyczyna braku tej wiedzy, jaką według oświadczenia skarżącej był brak prawidłowego pouczenia przez pracownika ośrodka pomocy społecznej o treści obowiązujących przepisów, nie mają w świetle treści art. 24 ust. 1 i 2 ustawy znaczenia dla rozpatrzenia sprawy. Przepisy ustawy, poza wyjątkami określonymi w art. 24 ust. 2 a i 3 a ustawy, nie przewidują bowiem możliwości wstecznego zasądzenia świadczeń, niezależnie od przyczyn opóźnienia w złożeniu wniosku. Podnoszona przez skarżącą okoliczność uzyskania w 2008 r. błędnego pouczenia nie podlegała zatem badaniu w prowadzonym postępowaniu. Wskazany w art. 24 ust. 2 ustawy początek przyznania świadczenia – od daty złożenia wniosku – nie jest terminem, który podlega przywróceniu. W razie jego niezachowania strona nie może żądać przyznania świadczenia wstecz, powołując się na brak możliwości wcześniejszego złożenia wniosku. Okoliczność przyczyny niezłożenia wniosku, w tym ewentualny brak winy strony, nie mają zatem znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia, jaki związany jest z datą złożenia wniosku. Na marginesie wskazać należy, iż strona ubiegająca się o świadczenie, winna dołożyć należytej staranności w zakresie znajomości przepisów regulujących zasady przyznawania uprawnień, a zarzut dotyczący uzyskania błędnego pouczenia został przez skarżącą sformułowany w sposób bardzo ogólnikowy, nie wynika z niego ani kiedy, ani kto udzielił jej błędnej informacji, nie jest on zatem, co do zasady, wiarygodny. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako niezasadną.