II SA/Gd 297/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 marca 2010 r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego postanawia przyznać J. B. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. J. B. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, że prowadzi on trzyosobowe gospodarstwo domowe wraz z mężem i synem. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę męża w wysokości 1800 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, syn jest uczniem Liceum Ogólnokształcącego i nie osiąga dochodów. Jak oświadczyła skarżąca, nie posiada ona żadnego majątku, przedmiotów wartościowych, oszczędności, ani nieruchomości, poza mieszkaniem o powierzchni 62,15 m2. Dochody męża są skromne jak na potrzeby trzyosobowej rodziny, tym bardziej że mąż dojeżdża do pracy, co generuje miesięcznie koszt 154 zł, czynsz za mieszkanie wynosi 466,32 zł miesięcznie, a do tego należy doliczyć jeszcze opłaty za inne media oraz za leki męża na astmę. W tej sytuacji, jak wskazała wnioskodawczyni, jest ona wielokrotnie zmuszana do zaciągania pożyczek u sąsiadów na bieżące utrzymanie. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Oznacza to zatem, że skarżąca z mocy samej ustawy zwolniona jest od konieczności ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, gdyż należy ona do kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej. W tej sytuacji należało wniosek skarżącej rozważyć, zgodnie zresztą z jej intencją, jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, tj. w zakresie częściowym. Stosownie zatem do treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 cytowanej ustawy, zgodnie z którą strona obowiązana jest pokrywać koszty wywołane swoim uczestnictwem w sprawie. Rzeczą wnioskodawcy jest zatem wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Biorąc pod uwagę zawarte we wniosku dane, odzwierciedlające aktualną sytuację majątkową skarżącej: fakt niskich dochodów rodziny, brak oszczędności i majątku, fakt bezrobocia wnioskodawczyni należało uznać, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem pełnomocnika profesjonalnego z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym, spełnia ona ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów, na podstawie wskazanych przepisów, orzeczono jak w sentencji postanowienia.