II SA/Gd 2987/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 października 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 25 marca 2002 r. Nr [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał E. K. rozbiórkę obiektu budowlanego o powierzchni zabudowy 45,63 m2 pełniącego funkcję budynku letniskowego, wybudowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości K. na płn. brzegu Jeziora D. G., Gm. B. Decyzja została wydana na podstawie art. 83 ust. 1, art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ), art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm. ) oraz art. 104 kpa. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż E. K. w 1984 roku wybudowała na działce, stanowiącej współwłasność J. P., G. S. i C. P., obiekt budowlany pełniący funkcję budynku letniskowego bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. Zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy B., zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej nr [...] z dnia 29.06.1992 r. i ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa nr [...] poz. [...] z dnia 05.10.1992 r., teren działki na którym zlokalizowano przedmiotowy domek letniskowy stanowi grunty orne, łąki i pastwiska. Ponadto zgodnie z tekstem w/wym. planu obowiązuje likwidacja nielegalnej zabudowy letniskowej powstałej na północnym pasie przybrzeżnym jeziora G. Organ pierwszej instancji wskazał, iż przedmiotową sprawę, samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, należy rozpatrzyć w oparciu o przepis art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm. ) albowiem przepis art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowi, iż do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy ( 01.01.1995 r. ) stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce ( ... ), gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Ponieważ teren, na którym zlokalizowano przedmiotowy obiekt, zgodnie z obowiązującym planem, nie jest przeznaczony pod zabudowę należało orzec rozbiórkę obiektu. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. K. wskazując, iż przedmiotowy obiekt budowlany jest drewnianym domkiem letniskowym, nie połączonym trwale z gruntem, bez prądu i bieżącej wody. Nakaz rozbiórki został wydany na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy istniejący od 1992 r. określa, iż teren na którym usytuowany jest obiekt stanowić będzie teren upraw rolnych, łąk i lasów. Praktycznie do chwili obecnej tereny te stanowią ugory. Wobec powyższego odwołująca się wniosła o rozpatrzenie odwołania w oparciu o art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz o odroczenie terminu przymusowej rozbiórki i o pozwolenie na czasowe użytkowanie obiektu do czasu realizacji planu zagospodarowania przestrzennego gminy. Zaskarżoną decyzją z dnia 7 października 2002 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. -Prawo budowlane. W uzasadnieniu organ wskazał na prawidłowość i bezsporność ustaleń Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zarówno daty wybudowania obiektu jak i zapisów planu zagospodarowania przestrzennego gminy odnoszących się do działki nr [...] w K. W tych okolicznościach organ uznał, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było w pełni uzasadnione i zgodne z przepisem art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ drugiej instancji wskazał, że nie ma znaczenia dla sprawy okoliczność, iż teren na którym znajduje się przedmiotowy obiekt stanowi ugór. Istotne jest, iż zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest on przeznaczony pod zabudowę. Ponadto organ wyjaśnił, iż art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., dotyczący odroczenia wykonania rozbiórki na oznaczony czas i zezwolenia na jego czasowe wykorzystanie, może mieć zastosowanie do obiektu, co do którego decyzją ostateczną orzeczono nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1. Jednakże postępowanie w tym trybie jest odrębnym postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez organ I instancji po złożeniu przez stronę zobowiązaną do wykonania rozbiórki stosownego wniosku. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła E. K. Skarżąca wskazała, iż wzniesienie zajmowanego przez nią domku letniskowego nie wymagało, w świetle ówcześnie obowiązującego Prawa budowlanego z 1974 r., uzyskania pozwolenia na budowę. Domek ten nie stanowi bowiem obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 tej ustawy. Nie jest on trwale związany z gruntem, nie ma połączenia z mediami ( brak bieżącej wody, prądu i gazu ) i jest skonstruowany z drewna. Nadto, zdaniem skarżącej, art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy nie ma w niniejszej sprawie zastosowania gdyż plan zagospodarowania przestrzennego, na który powołuje się organ, został uchwalony w 1992 roku, a domek został wzniesiony w 1984 roku. Dodatkowo, teren na którym znajduje się domek nie nadaje się do wykorzystania zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego ( cele rolnicze ) z powodu nieurodzajnej gleby a jego właściciele nie planują rozpoczęcia działalności rolniczej. Skarżąca wskazała również, iż jej mąż jest kombatantem i inwalidą wojennym, który do odpoczynku potrzebuje cichego i odludnego miejsca z czystym powietrzem. Nadto, skarżąca i jej mąż są emocjonalnie związani z miejscem gdzie znajduje się domek letniskowy. Wszystkie te względy w ocenie skarżącej uzasadniają uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Jest w sprawie bezsporne, że przedmiotowy domek letniskowy został wybudowany w 1984 roku. (zob. oświadczenie strony skarżącej k. 20 akt administracyjnych). Zatem zgodnie z art. 103 ust.2 obowiązującej aktualnie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z późn. zm.) przepisu art. 48 tej ustawy, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem jej wejścia w życie, a więc przed dniem 1 stycznia 1995r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe – tj. ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.). Stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przepis artykułu 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane stanowił, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Jak wynika z powyższego warunkiem nakazania rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: a/ wybudowanie obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, b/ położenie obiektu na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Różnica w określeniu czasu zajścia wskazanych dwóch przesłanek – przy pierwszej mowa jest o przepisach obowiązujących w okresie budowy, przy drugiej mowa jest o znajdowaniu się obiektu budowlanego na odpowiednim terenie – wskazuje na to, że ta druga przesłanka winna być oceniana według przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w chwili wydawania decyzji o nakazie rozbiórki. W niniejszej sprawie zostały spełnione obie powyższe przesłanki obligujące organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Domek letniskowy skarżącej wybudowany został niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wydane na podstawie delegacji ustawowej z powołanego wyżej przepisu rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, z późn. zm.) przewidywało w par.44 ust.1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Natomiast z par. 44 ust. 2 tego rozporządzenia wynikało, że pozwolenia na budowę nie wymagała: - budowa altanek nieprzystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych, - pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego – na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego. Z kolei pod pojęciem "budynek tymczasowy", na podstawie par.4 ust.1 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, z późn. zm.) rozumie się budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe. Art. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku wskazywał m. in., iż przez "obiekty budowlane" rozumie się stałe i tymczasowe budynki, a przez "budowę" rozumie się wykonanie obiektu budowlanego, natomiast przez "roboty budowlane" rozumie się roboty polegające na budowie obiektu budowlanego lub jego części. Jak wynika z powyższego budowa drewnianego domku letniskowego, również nie związanego trwale z gruntem i nie wyposażonego w urządzenia techniczne i instalacje, stanowiła niewątpliwie budowę obiektu budowlanego i w świetle obowiązujących w/w przepisów wymagała pozwolenia na budowę. Bezspornym jest, iż skarżąca zbudowała obiekt bez pozwolenia na budowę, a więc niezgodnie z w/w przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy. W niniejszej sprawie spełniona jest również druga przesłanka obligująca organ do orzeczenia rozbiórki obiektu. Domek letniskowy skarżącej znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę. Jak wynika bowiem z prawidłowych ustaleń organów, obowiązujący od 1992 r. plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy przewiduje dla tego terenu przeznaczenie pod grunty orne, łąki i pastwiska ( zob. Dz. Urz. Woj. Nr [...], poz. [...]z dnia 5 października 1992 r. i wyciąg z planu wraz z częścią graficzną w aktach administracyjnych ). Faktyczne niewykorzystanie terenu na cele zgodne z planem oraz zamiary właścicieli nieruchomości co do przeznaczenia terenu nie mają w świetle przepisu art. 37 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego żadnego znaczenia. Również nie zasługuje na uwzględnienie argument skarżącej, iż przepis ten nie może mieć w sprawie zastosowania z racji uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego ( 1992 rok ) po dacie budowy domku ( 1984 rok ). Zdaniem Sądu z literalnej treści art. 37 ust. 1 pkt 1 wynika, że przesłanka położenia samowolnie wybudowanego obiektu na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę powinna być oceniana według przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w chwili wydawania decyzji o nakazie rozbiórki, czyli według obowiązujących w tym czasie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Orzekając o rozbiórce obiektu budowlanego organ administracyjny zobowiązany jest do zbadania istnienia ustawowych przesłanek rozbiórki. Brzmienie przepisu art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r. nie pozostawia organom administracji uznania w zakresie stosowania sankcji określonej tym przepisem, lecz przeciwnie obliguje do nakazania rozbiórki, o ile wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę i narusza ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Uznając, iż wydane w niniejszej sprawie decyzje są zgodne z prawem Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 1992r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.