II SA/Gd 2990/00

WyrokWSA w Gdańsku2004-04-02

Skład orzekający: Andrzej Przybielski, Barbara Skrzycka - Pilch, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na cele leśne, pomimo upływu 5 lat od zakończenia budowy i złożenia wniosku o zmianę przeznaczenia terenu?
Ratio decidendi
Organ administracji miał prawo wydać nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego domu letniskowego na terenie przeznaczonym pod cele leśne, ponieważ budowa ta naruszała przepisy prawa budowlanego obowiązujące w dacie jej realizacji (ustawa z 1974 r.) oraz przepisy o planowaniu przestrzennym. Upływ 5 lat od zakończenia budowy nie stanowi przeszkody do wydania nakazu rozbiórki, jeśli obiekt narusza ustalenia planu miejscowego, a działania zmierzające do zmiany planu podjęte po wydaniu decyzji nie mają wpływu na jej legalność.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał K. R. rozbiórkę domu letniskowego wybudowanego w latach 1992-1993 bez pozwolenia na budowę na działce przeznaczonej w planie zagospodarowania przestrzennego na cele leśne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uznając, że złożenie wniosku o zmianę planu nie ma wpływu na ocenę stanu prawnego z daty realizacji obiektu. K. R. wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa budowlanego z 1994 r. i upływ 5 lat od zakończenia budowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie: NSA: Barbara Skrzycka -Pilch WSA: Janina Guść Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004r na rozprawie sprawy ze skargi K. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 października 2000r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 13 września 20OOr., na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał K. R. rozbiórkę domu letniskowego, wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na działce nr [...] znajdującej się we wsi Wólka Gmina. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji wskazał, że w toku działań kontrolnych w dniu 11 sierpnia 2000 r. ustalono, że na terenie przedmiotowej działki, położonej w miejscowości W. nad jeziorem Ł., wybudowany został drewniany dom letniskowy o wymiarach 5,0 x 6,5 m. Obiekt ten zrealizowała właścicielka działki K.R. jesienią 1992 r. Inwestycja ta wykonana została w warunkach samowoli tj. bez wymaganego przepisami art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 cyt. prawa budowlanego z 1974 r. pozwolenia na budowę. Przywołane wyżej przepisy uprawniały do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych wyłącznie po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor i właściciel działki takiej decyzji nie posiada. Ponadto, zgodnie z ustaleniami miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy i wsi S., zatwierdzonego uchwałą GRN w S. z dnia 28 maja 1987 r. Nr XIX/78/87 (Dz. Urz. Woj. Włocławskiego z dnia 1 czerwca 1987 r. Nr 4 poz. 64) teren, na którym wybudowano przedmiotowy obiekt przeznaczony jest na cele leśne. Realizacja tej inwestycji nastąpiła również z obrazą art. 3 prawa budowlanego z 1974 r., który to przepis dopuszczał budowę wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. samowolna realizacja domu letniskowego na terenie nie przewidzianym pod zabudowę w planie zagospodarowania przestrzennego, który jest prawem miejscowym, uzasadniała wydanie nakazu rozbiórki. W odwołaniu od tej decyzji K. R. wskazała, że realizacja domu letniskowego, na działce nr [...] stanowiącej jej własność, była pierwszą inwestycją budowlaną w jej życiu, wobec czego nie znała obowiązków określonych w prawie budowlanym. Dom letniskowy nie jest podpiwniczony, jego realizacja wymagała znacznych nakładów finansowych, a ponadto podjęła kroki mające na celu zmianę przeznaczenia jej działki w planie miejscowym z leśnej na rekreacyjną. Nie uwzględniając tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w dniu 27 października 2000 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania PWTNB wskazał, że złożenie wniosku o zmianę planu nie ma wpływu na treść decyzji, gdyż ocena organów administracji dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. K. R. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzuciła naruszenie przepisów prawa budowlanego z 1994 r. tj. art. 3 ust. 1 i art. 49 ust. 1 przez błędną ocenę, że tymczasowy dom letniskowy jest obiektem budowlanym, a ponadto od jego realizacji w latach 1992-1993 upłynęło ponad 5 lat, wobec czego nie można nakazać jego rozbiórki. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Z dniem 1 stycznia 1995 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), która w art. 103 ust. 2 stanowi, że przepisu jej art. 48 (dotyczącego nakazu rozbiórki), nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia jej w życie, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe (por. art. 108). W sprawie niniejszej jest bezsporne, że skarżąca wybudowała dom letniskowy na przedmiotowej działce w latach 1992-1993 bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W dacie realizacji tej inwestycji obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), której art.art. 3 oraz 28 ust. 1 pozwalały na rozpoczęcie robót budowlanych wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę i tylko na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Z ustaleń faktycznych, nie kwestionowanych w skardze, wynika że przedmiotowy obiekt zrealizowano bez pozwolenia oraz na terenie przeznaczonym w planie pod uprawy leśne Teren ten nie jest przeznaczony pod zabudowę. Spełnione zostały zatem, określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r., przesłanki zobowiązujące organ administracji do wydania nakazu rozbiórki każdego obiektu budowlanego wybudowanego z naruszeniem prawa na terenie nie przeznaczonym pod inwestycję. Skarżąca dopuściła się ponadto naruszenia przepisów ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (jednol. tekst Dz. U. z 1989 r. Nr 17, poz. 99), które jednoznacznie przewidywały, że działalność wpływająca na sposób zagospodarowania oraz wykorzystania gruntów może być podjęta tylko wówczas, gdy jest zgodna z ustaleniami planów zagospodarowania przestrzennego (art. 6). Plan taki jako przepis gminny stanowił podstawę decyzji w sprawie wykorzystania gruntów na cele inwestycyjne (art. 33), a ponadto decyzje sprzeczne z planem były nieważne (por. art. 46). Oczywiście bezzasadny jest również zarzut skargi, że w sprawie tej naruszono art. 49 ust. 1 prawa budowlanego z 1994 r., gdyż w orzecznictwie NSA jednolicie przyjmowano, że nie miał on zastosowania do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie ustawy z 7 lipca 1994 r. - prawo budowlane tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. W uchwale 7 sędziów NSA z dnia 10 czerwca 1996 r. - OPS 3/96 (ONSA - 1997/1/2) wyjaśniono, że jeżeli w sprawie o nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, którego budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414), mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, przepisu art. 49 ust. 1 tej ustawy nie stosuje się. Ponadto, art. 49 ust. 1 prawa budowlanego z 1994 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że "Nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art.48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności ustaleń planu miejscowego. Z załączonego do akt sprawy wypisu i wy rysu z planu miejscowego wynika bezspornie, że dom letniskowy wybudowano na terenie leśnym, wobec czego jego legalizacja jest niedopuszczalna (por. również art. 35 ust. 5 obowiązującego aktualnie Prawa budowlanego z 1994 r.). W okresie samowolnej realizacji tego obiektu, jak to prawidłowo wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na podstawie § 44 ust. 1 pkt 1 cyt. tam rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r. (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) pozwolenia na budowę wymagało wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Rozpatrując sprawę samowoli budowlanej organ odwoławczy prawidłowo wydał decyzję na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu jej wydania. Podjęte po wydaniu ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki, działania zmierzające do zmiany ustaleń planu miejscowego nie mają wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło