II SA/Gd 3/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2009 r., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z 17 czerwca 2009 r., nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej K. S. kwotę 810 (osiemset dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy K., w związku ze sprzedażą przez skarżącą działek nr [[...]] i [[...]] w obrębie R., decyzją z 17 czerwca 2009 r. na podstawie art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1, 3, 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nałożył na nią jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w wysokości 4.806,30 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 29 października 2009 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z ustaleń zawartych w oświadczeniach stron i powołanych decyzjach wynika, że dla terenu w/w działek do dnia 1 stycznia 2003 r. obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy K., zatwierdzony uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy z 27 kwietnia 1990 r., zgodnie z którym teren ten przeznaczony był pod projektowany zespół letnisk indywidualnych. Od 1 stycznia 2003 r. do 16 grudnia 2007 r. dla w/w terenu nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z obowiązującym od 17 grudnia 2007 r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nieruchomość skarżącej została przeznaczona pod tereny obszarów rekreacyjnych z zabudową letniskową. W planie tym stawkę procentową opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalono na 30%. Umową sprzedaży z 8 sierpnia 2008 r. skarżąca przeniosła własność działek nr [[...]] i [[...]]. Rzeczoznawca majątkowy, który oszacował wartość rynkową nieruchomości na potrzeby naliczenia opłaty planistycznej, wzrost wartości nieruchomości obliczył jako różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jej wartością określoną na podstawie faktycznego wykorzystania nieruchomości przed jego uchwaleniem (stosownie do treści art. 37 ust 1 u.p.z.p.). Dla potrzeb określenia wartości rynkowej przedmiotu wyceny dokonano przeglądu i analizy cen transakcyjnych działek rolnych. Z operatu szacunkowego wynika, że działka jest porośnięta trawą i niezabudowana. W zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy organy administracji uznały, że przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego od 17 grudnia 2007 r. działki skarżącej nie były faktycznie wykorzystywane jako tereny rekreacyjne z zabudową letniskową, ale jako grunt rolny, wobec czego, w związku z ich sprzedażą, podzielając ustalenia i wnioski płynące z analizy porównawczej sporządzonej przez biegłego, uwzględniające faktyczne ich wykorzystanie, naliczyły stosownie do art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W skardze pełnomocnik skarżącej wskazał między innymi, że naliczenie opłaty jest niezasadne, ponieważ od chwili, w której skarżąca kupiła działkę aż do chwili jej zbycia, przeznaczenie działki nie zmieniło się, a zarówno w obowiązującym wówczas miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jak i w akcie sprzedaży z 13 lutego 1998 r. przeznaczenie terenu określone zostało jako teren pod zabudowę letniskową. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i wskazało, że stosownie do treści art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym, organy administracji wobec faktu, że bezpośrednio przed wejściem w życie nowego planu zagospodarowania przestrzennego nie obowiązywał poprzedni plan, zobowiązane były do uwzględnienia sposobu faktycznego wykorzystania nieruchomości, a nie jej przeznaczenia. W piśmie z 19 lutego 2010 r. pełnomocnik skarżącej dodatkowo powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 lutego 2010 r. w sprawie P 58/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Powodem uchylenia decyzji organów obu instancji jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt P 58/08, w którym orzeczono, że art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie, w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi do kryterium faktycznego jej wykorzystania w sytuacjach, gdy przeznaczenie nieruchomości zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed dniem 1 stycznia 1995 r., który utracił moc z powodu upływu terminu wyznaczonego w art. 87 ust. 3 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest zgodny z art. 32 Konstytucji, ponieważ różnicuje w sposób nieuzasadniony sytuację prawną właścicieli nieruchomości położonych tam, gdzie na podstawie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nowe plany miejscowe uchwalono po wygaśnięciu starych i właścicieli nieruchomości położonych tam, gdzie zgodnie z ustawą nowe plany zastąpiły stare w trakcie ich obowiązywania. Wskutek tego zróżnicowania jedyną przyczyną, dla której, jak ma to miejsce w sprawie rozpatrywanej przez Sąd, właściciel należący do pierwszej grupy musi uiścić opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy nowouchwalony plan nie zmienił w istocie przeznaczenia terenów i zasad zagospodarowania w stosunku do poprzednio obowiązującego, jest brak aktywności organów gminy w uchwalaniu lub zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw Nr 24, poz. 124 z 2010 r. i wszedł w życie z dniem 15 lutego 2010 r. Ma on z mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP walor powszechnie obowiązującego. Oznacza to związanie nim składu orzekającego i nie ma znaczenia fakt, że utrata mocy przepisu nastąpiła w wyniku orzeczenia, wydanego już po wniesieniu skargi. Orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją aktu, na podstawie którego wydana została decyzja, stanowi zaś przesłankę wznowieniową z art. 145 a § 1 kpa. W sytuacji, gdy, tak jak w sprawie, na decyzję ostateczną wniesiono skargę do sądu administracyjnego, strona nie może uruchomić trybu nadzwyczajnego w terminie określonym w 145a § 2 kpa. Stąd też do stwierdzenia przesłanki wznowieniowej zobligowany jest sąd administracyjny, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi podstawę uwzględnienia skargi poprzez uchylenie decyzji. Z akt sprawy wynika, że przy ustalaniu wzrostu wartości działki nr [[...]] w wyniku wejścia w życie planu miejscowego uchwalonego przez Radę Gminy w dniu 3 września 2007 r., organy obu instancji w ślad za sporządzonym operatem szacunkowym, nie wzięły pod uwagę zapisów planu zagospodarowania przestrzennego, który utracił swoją moc z dniem 1 stycznia 2003 r. Planem tym był plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy zatwierdzony uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy nr [[...]] z 27 kwietnia 1990 r. Zapisy tego planu wskazują, że przedmiotowa działka przeznaczona była pod projektowany zespół letnisk indywidualnych. W obecnie obowiązującym planie, obowiązującym od 17 grudnia 2007 r., działka ta została określona jako tereny obszarów rekreacyjnych z zabudową letniskową. W ocenie Sądu przeznaczenie terenu w obecnym planie i w poprzednio obowiązującym w odniesieniu do przedmiotowej działki pozwala na takie samo jej zagospodarowanie, co w świetle powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego przesądza o zaistnieniu przesłanki wznowieniowej. Zgodnie z tym wyrokiem wykluczona została możliwość ustalenia opłaty planistycznej w związku z uchwaleniem planu miejscowego z 2007 r., nawet w sytuacji przerwy pomiędzy uchwaleniem tego planu a utratą mocy planu z 1990 r., w odniesieniu do nieruchomości o takim samym przeznaczeniu zarówno w planie z 1990 r., jak i w planie z 2007 r., a organ, ponownie rozpoznając sprawę, wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego, postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinien umorzyć. Biorąc pod uwagę treść powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego Sąd nie badał zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 w/w ustawy. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 tej ustawy.