II SA/Gd 300/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 29 lipca 2005 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 7 zł (siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 29 lipca 2005r. Nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Prezydenta Miasta przyznał J. S. zasiłek celowy na pokrycie kosztu transportu drewna opałowego w wysokości 84 zł w miesiącu sierpniu 2005r. W decyzji wskazano, iż wypłata zasiłku nastąpi na ręce M. M. Decyzję wydano na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 7 pkt 5 i 6 , art. 8 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 98, ar. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1, art. 106 ust. 1, 2 i 4 , art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Z wywiadu środowiskowego wynika, iż wnioskodawca kwalifikuje się do udzielenia pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego. Dochód wynosi 237,28 zł, zaś kryterium dochodowe 461 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. S. wskazując, iż nie zgadza się z decyzją, gdyż nie uzgodniono z nim, że przewóz drzewa ma kosztować 84 zł. Ponadto drzewo w metrowych klocach jest zupełnie nieprzydatne, gdyż odwołujący jest po wypadku samochodowym, ma druga grupę inwalidzką i nie może tego drzewa porąbać ani pociąć. Koszt takiej usługi wynosi ok. 300 zł, przywiezienie 84 zł, razem daje to kwotę 384 zł, za którą można kupić prawie tonę węgla. Decyzją z dnia 31 marca 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na postawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 8 ust. 1pkt 1 i art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż strona kwestionuje przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów transportu drewna opałowego. Z materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji wynika, że J. S. wiedział, że uzyska pomoc w postaci drewna opałowego i upoważnił osobę trzecią do odbioru zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów transportu tego drewna. W tej sytuacji kwestionowanie rodzaju uzyskanej pomocy wydaje się być nadużyciem. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. S. wskazując, iż nie wiedział, że dostanie pomoc w postaci drewna. Ponadto były to kloce długości 1 metra i 2 metrów, a skarżący nie był w stanie ich pociąć ani porąbać, gdyż był operacji, a dodatkowo miał nogę w gipsie. Skarżący podniósł, iż nie podpisywał żadnego pełnomocnictwa na pobranie pieniędzy. Podpisał jedynie potwierdzenie przywozu tego drewna. Skarżący podał, że nie miał gdzie zabezpieczyć tego drewna. Ponadto skarżący poruszył w skardze kwestię braku opieki pielęgnacyjnej w trakcie jego pobytu w domu po opuszczeniu szpitala wskazując, iż przydzielona opiekunka nie pojawiła się, mimo zalecenia od lekarza o konieczności takiej opieki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 25 lipca 2005r. J. S. złożył wniosek o pomoc celową na dopłatę do mieszkania, jedzenie, środki czystości i lekarstwa. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu ustalono, że jest on osobą samotną, osiąga dochód w wysokości 237,28 zł miesięcznie, jest niezdolny do pracy z uwagi na stan zdrowia. Uległ bowiem w dniu 9 lipca 2005r. wypadkowi komunikacyjnemu – został potrącony przez samochód – na skutek którego wykonano zabieg usunięcia śledziony. Nadto w dacie przeprowadzania wywiadu skarżący miał nogę w gipsie – był unieruchomiony w łóżku. Zgodnie z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 8 Kpa nakazuje prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Natomiast art. 9 Kpa zobowiązuje organy administracji państwowej do rzetelnego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Powołany wyżej przepis art. 7 Kpa wymaga załatwienia wniosku po myśli strony, z uwzględnieniem jej słusznego interesu. Z treści decyzji organu I instancji wynika, że sprawa była rozpatrywana na wniosek J. S. Jako podstawę wydania tej decyzji wskazano art. 102 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Organ odwoławczy również stwierdził, że skarżący był wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Nadto organ ten uznał, że z akt wynika, iż skarżący wiedział, że uzyska pomoc w postaci drewna opałowego i upoważnił osobę trzecią do odbioru zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów transportu, w związku z czym kwestionowanie rodzaju uzyskanej pomocy jest w ocenie organu odwoławczego nadużyciem. Wskazać jednakże należy, że w aktach administracyjnych znajduje się jedynie wniosek skarżącego o pomoc celową na dopłatę do mieszkania, jedzenie, środki czystości i lekarstwa. Z akt tych nie wynika natomiast, że skarżący ubiegał się o pomoc w postaci zasiłku celowego na pokrycie kosztów transportu drewna opałowego. Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Stosownie natomiast do treści ustępu 2 tego artykułu pomoc społeczna może być udzielana z urzędu. Z treści decyzji organów obu instancji nie wynika jednakże, aby orzekały one w sprawie niniejszej z urzędu. Wskazać jednakże należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 powyższej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2). Rodzaj, forma i rozmiar pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3). Z art. 100 ust. 1 wynika również, że w postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i ochroną ich dóbr osobistych. Oceniając przedmiotową sprawę pod kątem art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej uznać nie można, iż przyznanie skarżącemu będącemu całkowicie unieruchomionemu, po zabiegu operacyjnym, drewna w postaci kloców o długości jednego do dwóch metrów jest pomocą adekwatną do sytuacji zdrowotnej skarżącego. Orzekające w sprawie organy nie rozeznały rzetelnie stanu faktycznego niniejszej sprawy poprzez zaniechanie rozpatrzenia materiału dowodowego, ustalonych okoliczności, czym niewątpliwie naruszyły art. 77 § 1 Kpa. Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, 65, 128 i 140 Kpa jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Zarówno rodzaj jak i forma pomocy muszą wynikać z ustalonego stanu faktycznego, z dokładnie rozpoznanej sytuacji zdrowotnej i materialnej strony, której taka pomoc jest potrzebna. Naruszenie art. 7, 8, 9 Kodeksu postępowania administracyjnego powoduje konieczność eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wskazać nadto należy, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jednakże rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z tego powodu podnoszona w skardze kwestia dotycząca braku opieki po opuszczeniu przez skarżącego szpitala nie mogła być przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.