II SA/Gd 300/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2010r.na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M.- Sz. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 kwietnia 2010r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem postanawia: 1. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. M. M.-S. wnioskiem z dnia 12 lipca 2010r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi tylko z dorosłym niepełnosprawnym synem, pomimo iż w mieszkaniu o pow. 56 m2 zamieszkuje jeszcze mąż oraz pełnoletnia córka Katarzyna. W mieszkaniu prowadzone są trzy oddzielne gospodarstwa domowe. Dochodem wnioskodawczyni i jej syna jest emerytura matki w wysokości 1269 zł. Wnioskodawczyni wskazała, iż jej sytuacja materialna jest trudna, nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów ani oszczędności. Wskazała, iż ma skończone 61 lat, jest osobą schorowaną, otrzymywane świadczenie emerytalne z trudem starcza na życie. Dorosłego syna utrzymuje, gdyż choruje on na astmę i atopowe zapalenie skóry, które powoduje, iż skóra mu pęka. Syn od zakończenia swojej edukacji przepracował 8 miesięcy. W ubiegłym roku podjął zatrudnienie, jednak po przepracowaniu miesiąca uległ wypadkowi przy pracy, obecnie stara się o zasiłek rehabilitacyjny. Choroba syna, a następie wypadek i konieczność leczenie i zakupu leków zmusiły wnioskodawczynię do zaciągnięcia kredytów, które obecnie spłaca. Skarżąca wniosek o przyznanie adwokata uzasadniła brakiem znajomości przepisów. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielem w [..] domu z 1935r. położonego w G. o pow. 100 m2 oraz mieszkania o pow. 56 m2. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej P.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), gdy zaś wykaże tylko, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) wówczas Sąd może przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarga na przedmiotową decyzję została złożona przez osoby będące współwłaścicielami nieruchomości przy ul. W. [...] w G.: S. S., K. S., M. M.-S. i K. S. Współwłaściciele są zobowiązani solidarnie do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł, przy czym uiszczenie wpisu przez któregokolwiek zwalnia z tego obowiązku pozostałych. Podniesione przez skarżącą w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku tylko w części. Zauważyć należy, iż na obecnym etapie postępowania istnieje obowiązek uiszczenia wpisu od skargi. Obowiązek pokrywania jakichkolwiek innych kosztów sądowych nie istnieje. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Z oświadczenia skarżącej oraz ze złożonych przez nią wraz z wnioskiem oraz na żądanie referendarza dokumentów wynika, że na obecną chwilę skarżąca nie posiada środków na poniesienie kosztów wpisu sądowego. Natomiast obowiązek uiszczenia jakichkolwiek innych kosztów postępowania na obecną chwilę nie istnieje. Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż na obecnym etapie postępowania posiadanie fachowego pełnomocnika w żadnym razie nie zmieni sytuacji procesowej skarżącej. Odmowa zaś ustanowienia adwokata z urzędu w żadnej mierze nie spowoduje ograniczenia skarżącej prawa do sądu. Wynika to stąd, iż Sąd I instancji obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 P.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 P.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżących zarzutów czy braku ich zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie mają obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2, 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.