II SA/Gd 300/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 8 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Sz., S. Sz., K. Sz., M. M. – Sz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nałożenie określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem postanawia: przyznać M. M. – Sz. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 13 kwietnia 2010 r. S. S., K. S., M. M., K. S. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 26 lutego 2010 r. nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nałożenie określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Następnie wnioskiem z dnia 12 lipca 2010 r., złożonym na formularzu PPF M. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem K. oraz że utrzymuje siebie i syna z emerytury w wysokości 1269 zł miesięcznie, która obciążona jest zobowiązaniami na rzecz banków, w tym P. w wysokości 236 zł miesięcznie oraz w C. w wysokości 118 zł miesięcznie, a także kosztami utrzymania mieszkania w wysokości 400 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni jest ponadto osobą schorowaną nie posiadającą żadnych możliwości dorobienia. Wnioskodawczyni jest właścicielem ½ mieszkania o powierzchni 56,12 m2 oraz współwłaścicielem 5/32 domu o powierzchni 100 m2 położonego w G. Zarządzeniem z dnia 19 lipca 2010 r., M. M. zobowiązana została do przedłożenia następujących dokumentów źródłowych: - wyciągów ze wszystkich posiadanych osobistych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnych sald rachunków i wysokości środków zgromadzonych na lokatach lub oświadczenia o ich nieposiadaniu, - dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez wnioskodawczynię miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania (opłata za czynsz, wodę, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wywóz nieczystości, leki itp.), - oświadczenia o przeznaczeniu środków pieniężnych pochodzących z zaciągniętych pożyczek z dnia 17 października 2008 r. oraz umowy z dnia 12 października 2006 r., - oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawczynię pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości). W odpowiedzi na wezwanie M. M. wskazała, że posiada konto ROR tylko w B. S.A. do którego wydano jej kartę kredytową na sumę 1500 zł oraz udzielono jej kredytu zwykłego w wysokości 12000 zł oraz kredytu odnawialnego w wysokości 4000 zł. Opłata miesięczna za kartę kredytową wynosi 50 zł zaś rata kredytu to 214,76 zł oraz kredyt odnawialny w wysokości 40 zł. Ponadto wnioskodawczyni spłaca kredyt zaciągnięty w C. na sumę 8295 zł, w ratach miesięcznych 118 zł. Nie posiada żadnych innych rachunków bankowych. Pieniądze uzyskane z pożyczki zaciągniętej w dniu 17 października 2008 r. oraz w dniu 12 października 2006 r. posłużyły na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych wnioskodawczyni i jej syna. Nie posiada zarejestrowanych pojazdów mechanicznych. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2010 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówił ustanowienia adwokata uzasadniając to stwierdzeniem, że sąd administracyjny zobowiązany jest wszechstronnego zbadania sprawy oraz do wzięcia pod uwagę wszystkich uchybień prawnych z urzędu. W uzasadnieniu sprzeciwu M. M. wyjaśniła, że wbrew twierdzeniu referendarza nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania procesowego, z uwagi na brak oszczędności i duże wydatki. Dodała, że posiada na swoim utrzymaniu syna a dodatkowo jest schorowana, co utrudnia jej normalne funkcjonowanie oraz wykonywanie podstawowych obowiązków. Zapewniła, że jej sytuacja materialna jest dramatyczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej jako P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W myśl natomiast art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem zasadne jest przyjęcie, że ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że koszty sądowe w niniejszym postępowaniu oprócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych, zgodnie z § 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 tego rozporządzenia, każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych, o czym stanowi § 2 ust. 1 pkt 7 przywołanego wyżej aktu prawnego oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Natomiast stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto o czym stanowi § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Jak wyjaśnił, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 29 października 2009 r. (sygn. akt II FZ 429/09, LEX nr 573506) "rozstrzygnięcie o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu nie może być uzależnione od wysokości przewidywanych kosztów ponoszonych przez Skarb Państwa, czy też zależna od oceny Sądu potrzeby udziału takiego pełnomocnika. Ustawodawca nie wprowadził bowiem takich kryteriów przyznawania prawa pomocy". Skoro zatem M. M. wniosła o zwolnienie jej od kosztów postępowania oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego, zaś z nadesłanych przez nią dokumentów wynika, że osiąga dochody z emerytury wysokości 1269 zł miesięcznie, która pomniejszana jest o spłatę kredytów zaciągniętych w P. w wysokości 236 zł miesięcznie oraz w C. w wysokości 118 zł miesięcznie, a także o koszty utrzymania mieszkania w wysokości 400 zł miesięcznie oraz że na jej utrzymaniu pozostaje syn, to oznacza to że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie bez znaczenie jest również sytuacja materialna rodziny wnioskodawczyni, gdyż dopiero stwierdzenie że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny M. M. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej samej oraz rodziny, pozwala rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa. Córka wnioskodawczyni K. S. osiąga dochód w wysokości 1060 zł netto, przy czym partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania w wysokość 200 zł oraz od 2004 r. spłaca kredyty i pożyczki, gdzie wysokości rat spłaty wynosi 838 zł, co oznacza, że realnie pozostaje jej na utrzymanie kilkadziesiąt złotych miesięcznie. Natomiast z dokumentów nadesłanych przez męża wnioskodawczyni S. S., w tym zaświadczenia o osiąganych dochodach z zakładu pracy wynika, że osiąga on dochód netto w wysokości 1538,74 zł miesięcznie. Innych dochodów nie osiąga, a w szczególności nie osiąga dochodów z nieruchomości położonej w G., będąc jej współwłaścicielem w 9/32. Zamieszkuje w 56 m2 mieszkaniu wraz z żoną i dwójką dzieci. Na miesięczne koszty utrzymania S. S. składają się w pierwszej kolejności wydatki na liczne zobowiązania finansowe, w tym: pożyczka zaciągnięta w lipcu 2010 r. w zakładzie pracy w wysokości 5000 zł, którą ten zobowiązał się spłacić w czterech miesięcznych ratach po 1250 zł. Pożyczka w S., której spłata wynosi 264,5 zł miesięcznie, pożyczka w P. której spłata wynosi 100 zł miesięcznie, a także wysokie saldo ujemne na rachunku bankowy w wysokości ok. 14000 zł. Jak już wyżej wyjaśniono syn wnioskodawczyni pozostaje na jej utrzymaniu nie osiągając dochodów. Łącznie miesięczne dochody rodziny S. kształtują się na poziomie ok. 3867 zł. Same zaś zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów, pożyczek i czynszu za mieszkanie wynoszą 2156 zł. Pozostała kwota w wysokości 1711 zł w sposób oczywisty nie wystarcza na zaspokojenie potrzeb życiowych czterech osób. Co prawda wnioskodawczyni wskazała we wniosku, iż wraz z synem prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, tak samo jak jej córka i mąż to jednak wbrew temu oświadczeniu wnioskodawczyni wraz z córką łożą na utrzymanie K. S., zaś S. S. zajmuje się nieruchomością położoną w G. której współwłaścicielami są pozostałe osoby z rodziny oraz ponosi wydatki z tym związane. Sama nieruchomości nie przynosi żadnych dochodów również z uwagi na skomplikowany stan prawny (część współwłaścicieli pozostaje za granicą i nie ma z nimi kontaktu). W ocenie Sądu M. M. wykazała, że realnie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.