II SA/Gd 300/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 8 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Sz., S. Sz., K. Sz., M. M. – Sz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nałożenie określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem postanawia: przyznać K. Sz. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 13 kwietnia 2010 r. S. S., K. S., M. M., K. S. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 26 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nałożenie określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Następnie wnioskiem z dnia 12 lipca 2010 r., złożonym na formularzu PPF K. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że jest bezrobotny i pozostaje na utrzymaniu matki, która otrzymuje emeryturę w wysokości 1269 zł miesięcznie. Dodał, że ze względu na zły stan zdrowia nie może podjąć pracy. Z załączonego do akt sprawy zaświadczenia wynika, że w dniu 4 sierpnia 2009 r. orzeczono o niepełnosprawności wnioskodawcy. Jest on współwłaścicielem domu położonego w G. w 5/32 części. Zarządzeniem z dnia 19 lipca 2010 r., K. S. zobowiązany został do przedłożenia następujących dokumentów źródłowych: - wyciągów ze wszystkich posiadanych osobistych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnych sald rachunków i wysokości środków zgromadzonych na lokatach lub oświadczenia o ich nieposiadaniu, - oświadczenia, kto zamieszkuje w domu przy ul. [...] w G., ewentualnie, czy wnioskodawca czerpie jakiekolwiek dochody z tytułu wynajmu tejże nieruchomości, - oświadczenia, czy w związku z wypadkiem przy pracy jakiemu uległ wnioskodawca uzyskał on jakiekolwiek odszkodowanie z ZUS lub innego Zakładu Ubezpieczeniowego, a jeśli tak to w jakiej wysokości oraz wskazania, czy pobiera, bądź pobierał zasiłek chorobowy lub rehabilitacyjny, - oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości). W odpowiedzi na wezwanie K. S. wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z matką oraz że dzieli się kosztami utrzymania mieszkania płacąc ok. 240 zł miesięcznie. Dalej wyjaśnił, że przez trzy miesiące od czerwca do września 2010 r. otrzymywał zasiłek rehabilitacyjny do którego prawo następnie utracił. Otrzymał też jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w kwocie 2945 zł. Nie posiada żadnych oszczędności, wartościowych przedmiotów, lokat ani kont dewizowych. Nie posiada faktur za leki, gdyż nie wiedział że będą mu potrzebne. Nie posiada zarejestrowanych pojazdów mechanicznych, zaś w domu w G. nikt nie mieszka oraz nie czerpie on z tego tytułu żadnych korzyści. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2010 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówił ustanowienia adwokata uzasadniając to stwierdzeniem, że sąd administracyjny zobowiązany jest wszechstronnego zbadania sprawy oraz do brania wszystkich uchybień prawnych pod uwagę z urzędu. W uzasadnieniu sprzeciwu K. S. wyjaśni, że wbrew twierdzeniu referendarza nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania procesowego oraz że jest osobą nieporadną, schorowaną, mającą problem z samodzielnym podejmowaniem decyzji procesowych. Dodał, że jest dyslektykiem, co utrudnia mu pracę z dokumentami. Cała sprawa związana z nieruchomością z która zwrócił się do tutejszego Sądu administracyjnego ciągnie się już 9 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej jako P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W myśl natomiast art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem zasadne jest przyjęcie, że ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że koszty sądowe w niniejszym postępowaniu oprócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych, zgodnie z § 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 tego rozporządzenia, każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych, o czym stanowi § 2 ust. 1 pkt 7 przywołanego wyżej aktu prawnego oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Natomiast stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto o czym stanowi § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Jak wyjaśnił, Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 29 października 2009 r. (sygn. akt II FZ 429/09, LEX nr 573506) "rozstrzygnięcie o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu nie może być uzależnione od wysokości przewidywanych kosztów ponoszonych przez Skarb Państwa, czy też zależna od oceny Sądu potrzeby udziału takiego pełnomocnika. Ustawodawca nie wprowadził bowiem takich kryteriów przyznawania prawa pomocy". Skoro zatem wnioskodawca K. S. wniósł o zwolnienie go od kosztów postępowania oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego, zaś z nadesłanych przez niego dokumentów wynika, że nie osiąga żadnych stałych dochodów, jest osobą częściowo niepełnosprawną oraz schorowaną to oznacza to, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie bez znaczenie jest również sytuacja materialna rodziny wnioskodawcy, gdyż dopiero stwierdzenie że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny K. S. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny, pozwala rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa. Matka wnioskodawcy M. M. osiąga dochody z emerytury wysokości 1269 zł miesięcznie, która pomniejszana jest o spłatę kredytów zaciągniętych w P. w wysokości 236 zł miesięcznie oraz w C. w wysokości 118 zł miesięcznie, a także o koszty utrzymania mieszkania w wysokości 400 zł miesięcznie. Na utrzymaniu matki wnioskodawcy pozostaje również on sam. Natomiast siostra K. S. osiąga dochód w wysokości 1060 zł netto, przy czym partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania w wysokość 200 zł oraz od 2004 r. spłaca kredyty i pożyczki, gdzie wysokości rat spłaty wynosi 838 zł, co oznacza, że realnie pozostaje jej na utrzymanie kilkadziesiąt złotych miesięcznie. Z dokumentów nadesłanych przez ojca wnioskodawcy S. S., w tym zaświadczenia o osiąganych dochodach z zakładu pracy wynika, że osiąga on dochód netto w wysokości 1538,74 zł miesięcznie. Innych dochodów nie osiąga, a w szczególności nie osiąga dochodów z nieruchomości położonej w G., będąc jej współwłaścicielem w 9/32. Zamieszkuje w 56 m2 mieszkaniu wraz z żoną i dwójką dzieci. Na miesięczne koszty utrzymania S. S. składają się w pierwszej kolejności wydatki na liczne zobowiązania finansowe, w tym: pożyczka zaciągnięta w lipcu 2010 r. w zakładzie pracy w wysokości 5000 zł, którą ten zobowiązał się spłacić w czterech miesięcznych ratach po 1250 zł. Pożyczka w S., której spłata wynosi 264,5 zł miesięcznie, pożyczka w P. której spłata wynosi 100 zł miesięcznie, a także wysokie saldo ujemne na rachunku bankowy w wysokości ok. 14000 zł. Łącznie miesięczne dochody rodziny S. kształtują się na poziomie ok. 3867 zł. Same zaś zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów, pożyczek i czynszu za mieszkanie wynoszą 2156 zł. Kwota pozostała w wysokości 1711 zł w sposób oczywisty nie wystarcza na zaspokojenie potrzeb życiowych czterech osób. Co prawda wnioskodawca wskazał we wniosku, iż S. S. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, tak samo jak jego siostra K. S. oraz matka wraz z nim, to jednak wbrew temu oświadczeniu córka i żona wnioskodawcy łożą w chwili obecnej na jego utrzymanie, zaś S. S. zajmuje się nieruchomością położoną w G. której współwłaścicielami są pozostałe osoby z rodziny oraz ponosi wydatki z tym związane. Sama nieruchomości nie przynosi żadnych dochodów również z uwagi na skomplikowany stan prawny (część współwłaścicieli pozostaje za granicą i nie ma z nimi kontaktu). W ocenie Sądu K. S. wykazał, że realnie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.