II SA/Gd 3004/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Protokolant Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 22 października 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego uchyla zaskarżone postanowienie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia 2 września 2002 r. nr [...], działając na podstawie art. 48 oraz art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazał R. C. rozbiórkę poddasza budynku mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] na działce nr [...]. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że R. C. wykonał nowa więźbę dachową dwuspadową i pokrycie dachu z blachy trapezowej. W wyniku wykonanych robót powstała nowa część budynku - poddasze. W skazane roboty budowlane zakończono w lipcu 2000 r., na wykonanie powyższych robót R. C. nie uzyskał pozwolenia na budowę. Mając zatem na względzie dyspozycję art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., wobec ujawnionej samowoli zastosowano sankcję rozbiórki. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła T. S., zarzucając, iż w decyzji nie wskazano daty wykonania rozbiórki i nie ujęto w niej obowiązku usunięcia styropianu nałożonego na zagrzybione ściany. Odwołująca się wskazała, że nie wnosi sprzeciwu odnośnie nadbudowy obiektu nad częścią będącą własnością jej brata R. C., natomiast domaga się przywrócenia poprzedniego stanu obiektu nad częścią będącą jej własnością, przynależną jej po rodzicach. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia 22 października 2002 r. nr [...] na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania T. S. W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, że budynek położony w W. przy ul. [...] na działce nr [...] stanowi własność R. C. i E. C., a T. S. jest jedynie lokatorką zamieszkującą w tym budynku. Organ II instancji stwierdził, że prawo wniesienia odwołania zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. służy jedynie stronie postępowania. T. S. nie jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., bowiem postępowanie to nie dotyczy jej interesu prawnego. W skardze na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. S. wskazała, że jest strona postępowania, bowiem posiada ona mieszkanie w przedmiotowym budynku. Skarżąca stwierdziła, że umową z dnia 25 czerwca 1979 r. gospodarstwo rolne przekazano dla R. C. na zasadzie współwłasności, R. C. nie posiada właściwego dokumentu potwierdzającego nabycie własności nieruchomości i nie wykonał zobowiązań związanych z przejęciem spadku. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 'r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § l prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Wskazany przez organ administracji jako podstawa zaskarżonego postanowienia art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Organ odwoławczy podejmuje w trybie tego przepisu czynności mające na celu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Przepis ten nie stanowi podstawy badania legitymacji wnoszącego odwołanie, a stwierdzenie braku przymiotu strony postępowania z uwagi na brak interesu prawnego nie stanowi przesłanki niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych. W sytuacji gdy wnoszący odwołanie twierdzi, iż jest stroną postępowania administracyjnego bowiem zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego, organ odwoławczy obowiązany jest rozpoznać odwołanie, a jeżeli w wyniku rozpoznania sprawy organ ten stwierdzi, że wnoszący odwołanie nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego, winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (vide : uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. OSP 16/98 ONSA 1999, Nr 4, poz. 119). Wydane przez organ II instancji postanowienie jest zatem wadliwe. Stwierdzony przez organ administracji i brak po stronie skarżącej interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym nie mógł bowiem prowadzić do stwierdzenia w drodze postanowienia niedopuszczalności odwołania. Organ II instancji ustalając, iż skarżąca nie jest stroną niniejszego postępowania, zamiast wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego błędnie postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania. Naruszenie przez organ odwoławczy prawa procesowego - art. 134 i 138 § l pkt 3 k.p.a. miało wpływ na wynik sprawy - rodzaj i treść wydanego rozstrzygnięcia. Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące istnienia po stronie skarżącej interesu prawnego w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalony jest pogląd, w myśl którego podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które . podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę, i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego, wymaga ustalenia przepisu prawa, na podstawie którego strona występuje z żądaniem podjęcia czynności przez organ administracji. Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, istniejący w przypadku, gdy określony podmiot jest wprawdzie zainteresowany wynikiem postępowania, nie może jednak zarzucić naruszenia prawa powszechnie obowiązującego. (vide: wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1999 r. w sprawie sygn. akt IV S.A. 629/97 Baza orzeczeń Lex Nr 47855, wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie sygn. akt II S.A. 1551/98 Baza orzeczeń Lex Nr 43215) Wynik postępowania dotyczącego nakazania R. C. rozbiórki części obiektu budowlanego - poddasza użytkowego budynku mieszkalnego zlokalizowanego w W. przy ul [...], nie dotyczy interesu prawnego T. S.. T. S., która zamieszkuje w tym budynku, wbrew jej twierdzeniom nie jest bowiem Jego współwłaścicielem. Zgodnie z odpisem z księgi wieczystej nieruchomości Nr Kw [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy X Wydział Ksiąg Wieczystych w G., nieruchomość ta stanowi własność E. C. i R. C. (dowód - odpis z księgi wieczystej Nr Kw [...] k. 5 akt administracyjnych organu I instancji). Art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. Nr 124 z 2001 r. poz. 1361 ze zm.) ustanawia domniemanie zgodności wpisu prawa jawnego z księgi wieczystej rzeczywistym stanem prawnym. Nadto z okoliczności sprawy wynika, że nieruchomość ta wchodząca w skład gospodarstwa rolnego została nabyta w drodze spadkobrania przez W. C., C. C., R. C. i T. C. Umową darowizny z dnia 14 maja 1981 r. zawartą w formie aktu notarialnego, T. S. (poprzednio C.) zbyła swój udział w tej nieruchomości na rzecz E. C. i R. C. (dowód - odpis postanowienia k. , odpis umowy k. 5a akt administracyjnych organu I instancji) T. S. nie wykazała w toku postępowania, iż jest współwłaścicielką nieruchomości i przysługuje jej przymiot strony postępowania. Podkreślić należy, iż organy administracji nie są właściwe do rozpoznawania zarzutów odnośnie prawidłowości wpisów w księdze wieczystej dotyczących prawa własności lub ważności zawartych umów cywilnoprawnych. Sprawy te, zgodnie z art. 2 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) jako sprawy z zakresu prawa cywilnego są bowiem zastrzeżone do właściwości sądów powszechnych. Skarżąca, zamieszkując w przedmiotowym budynku posiada jedynie interes faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy, który nie uzasadnia przyznania jej statusu uczestnika postępowania. Organ II instancji i słusznie zatem ustalił, że skarżąca nie posiada interesu prawnego w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § l pkt 1 li c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 134 i 138 § l pkt 3, które miało wpływ na wynik sprawy - rodzaj i treść wydanego rozstrzygnięcia.