II SA/Gd 302/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędziowie NSA Marek Gorski, Anna Orłowska, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych z sum budżetowych Skarbu Państwa tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 grudnia 2001 r., powołując jako podstawę prawną art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 2 września 1999 r., mocą której odmówiono przyznania J. A. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że normatywna powierzchnia zajmowanego lokalu nie może przekraczać dla 1 osoby 35 m . Natomiast dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, jeżeli powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywna o więcej niż 50% w budynkach wybudowanych przed końcem 1945 r. Organ stwierdził, że taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Organ II instancji wskazał, że J. A. zamieszkuje sam w lokalu przy ul. [...] nr [...], samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Z akt sprawy i z informacji uzyskanych od zarządcy budynku - ADM wynika, że K. A. oraz ich córka E. A. od sierpnia 1999 r. nie zamieszkują w lokalu przy ul. [...]. Także opłaty za wodę, kanalizację i śmieci od 1 sierpnia 1999 r. są ponoszone za 1 osobę. We wniosku z dnia 31 sierpnia 1999 r. J. A. podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo rodzinne i podał tylko swoje dochody. W ocenie organu w tej sytuacji kwestia tytułu prawnego do lokalu, o który toczy się nadal postępowanie sądowe nie ma decydującego znaczenia przy odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. A. zarzucił niewyjaśnienie okoliczności faktycznych, gdyż organ odwoławczy nie wziął pod uwagę jego niepełnosprawności, wymagającej oddzielnego zamieszkiwania. Skarżący wskazał, że organ II instancji nie wziął pod uwagę art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Przepis niniejszy umożliwiał podwyższenie normatywnej powierzchni użytkowej o 10-15 m2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podano, że J. A. w dniu wydania decyzji nie spełnia! warunków do przyznania dodatku mieszkaniowego, gdyż samodzielnie zamieszkiwał w lokalu o powierzchni 62,25 m2 . Natomiast powierzchnia normatywna lokalu dla 1 osoby wynosi 35 m . Dodatek może zostać przyznany, jeżeli powierzchnia lokalu w budynku wybudowanym przed 1945 r. przekracza normatywną o mniej niż 50%. W przedmiotowej sprawie byłoby to 35 m2 + 50%=52,50 m2. Lokal skarżącego jest znacznie większy. Nadto organ II instancji podał, że ustawa obowiązująca w dacie wydania decyzji umożliwiała zwiększenie normy powierzchni użytkowej o 10 m tylko w przypadku, jeżeli w lokalu mieszka osoba niepełnosprawna, poruszająca się na wózku. Skarżący nie porusza się na wózku, a jego inwalidztwo dotyczy innego organu. W piśmie z dnia 9 lutego 2005 r. pełnomocnik skarżącego podał, że skarżący choruje na raka krtani i jest po zabiegu laryngektomii - wycięcia strun głosowych. Skarżący jest więc ograniczony w spełnianiu niezbędnych czynności fizjologicznych. Ta niepełnosprawność skarżącego kwalifikuje do podwyższenia normy powierzchni użytkowej zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego. Wobec tego zarzucono naruszenie art. 39 ust. 1 i art. 42 ust. 1, 3 i 4 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Pełnomocnik skarżącego podał, iż należałoby również rozważyć, czy strona przeciwna nie dopuściła się dyskryminacji zakazanej przez Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską, skoro "niepełnosprawni powinni mieć równy dostęp do towarów i usług dostępnych społeczeństwu, łącznie z mieszkaniami. Nadto w niniejszym piśmie wskazano, iż bezsporne jest, że skarżący w dniu wydania kwestionowanej decyzji posiadał tytuł prawny do zajmowanego lokalu, gdyż wówczas toczyło się postępowanie odwoławcze od wyroku sądu rejonowego. Nieprawdziwy jest też zarzut, że skarżący w dniu złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego zamieszkiwał sam. W przedmiotowym lokalu zamieszkiwała także żona skarżącego K. A. i córka E. (żona wymeldowała się dopiero 9 lutego 2001 r.). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, tj. 5 grudnia 2001 r., kwestię dodatków mieszkaniowych regulowała ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 ze zm.). W myśl art. 42 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m - dla 1 osoby. Normy powyższej powierzchni użytkowej podwyższa się o 10 m , Jeżeli w lokalu mieszka osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku (art. 42 ust. 3). Stosownie zaś do art. 42 ust. 5 przedmiotowej ustawy dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, jeżeli powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 50% w budynkach wybudowanych przed końcem 1945 r. Powyższe przepisy zostały uchylone ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. Zatem oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji można dokonywać, tak jak to wyżej wskazano, tylko pod kątem zgodności z przepisami ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący mieszka sam w mieszkaniu o powierzchni 62,25 m2, które znajduje się w budynku wybudowanym przed końcem 1945 r. Wobec tego organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis art. 42 ust. 5 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych. Powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez skarżącego przekracza bowiem o więcej niż 50% powierzchnię normatywną określoną w art. 42 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy. Powierzchnia użytkowa w przypadku skarżącego nie może przekraczać 52,50 m2 (35 m2 + 50% = 52,50 m ). Tymczasem powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez skarżącego jest większa, gdyż jak wyżej podano wynosi 62,25 m2, co skutkuje tym, iż już z tego względu skarżącemu nie przysługuje dodatek mieszkaniowy. Jednocześnie organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że skarżący w przedmiotowym lokalu zamieszkuje sam. Już bowiem we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego skarżący określił, że zajmuje lokal o powierzchni użytkowej 62,25 m2 i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jednocześnie Administrator budynku potwierdzając wysokość czynszu na przedmiotowym wniosku poczynił adnotację, że czynsz obowiązuje od miesiąca sierpnia 1999 r. i jest naliczany na jedną osobę. Okoliczność ta została następnie potwierdzona przez pracownicę Administracji Domów Miejskich , która podała, że od 1 sierpnia 1999 r. opłaty za wodę, kanalizację i śmieci w lokalu zajmowanym przez skarżącego rozliczane są na 1 osobę, zaś zgodnie z oświadczeniem skarżącego z sierpnia 1999 r. jego była żona nie mieszka z nim i przebywa w lokalu przy ul. [...] w B. (notatka służbowa z dnia 28 listopada 2001 r.). Wobec powyższego niezasadny jest zarzut skarżącego, iż w dniu złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie zamieszkiwał sam. Fakt, że K. A. wymeldowała się z pobytu w przedmiotowym lokalu w dniu 9 lutego 2001 r. nie oznacza, że faktycznie w tym lokalu zamieszkiwała po 1 sierpnia 1999 r. Bezzasadny jest również zarzut skarżącego naruszenia art. 42 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy. Podwyższenie normy powierzchni użytkowej o 10 m następuje tylko, gdy w mieszkaniu mieszka osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku. Przepis ten mówi wyłącznie o określonej kategorii osób niepełnosprawnych. Oznacza to, iż ta regulacja ma zastosowanie wyłącznie do niepełnosprawnych poruszających się na wózku, pozostałe osoby niepełnosprawne nie poruszające się na wózku nie mogą skutecznie domagać się zwiększenia normatywnej powierzchni użytkowej lokalu w oparciu o przedmiotowy przepis. Jak wynika z akt sprawy skarżący w dacie wydawania zaskarżonej decyzji był osobą niepełnosprawną lecz nie poruszał się na wózku. Zatem nie miał w stosunku do niego zastosowania art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji, jak już wyżej wskazano, nie obowiązywała ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych i wobec tego brak podstaw, aby w oparciu o przepisy tej ustawy oceniać decyzję wydaną przed jej wejściem w życie. Jednocześnie Sąd nie podziela zarzutu skarżącego, iż organ odwoławczy zaskarżoną decyzja dopuścił się dyskryminacji skarżącego jako osoby niepełnosprawnej. Przepisy ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych nie ograniczają bowiem w żaden sposób osobom niepełnosprawnym prawa do dodatku mieszkaniowego. Wręcz przeciwnie przepis art. 42 ust. 3 niniejszej ustawy preferuje nawet określoną kategorię osób niepełnosprawnych. Natomiast z faktu, iż nie wszystkie bez wyjątku osoby niepełnosprawne mogą skorzystać z regulacji zawartej w przedmiotowym przepisie nie oznacza, iż stanowi on wyraz dyskryminacji osób niepełnosprawnych. Wobec powyższego w ocenie Sądu organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego o odroczenie terminu rozprawy w dniu 23 marca 2005 r., gdyż w myśl art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Pełnomocnik skarżącego uzasadniając wniosek o odroczenie rozprawy podał, iż w tym samym dniu o godzinie 13.25 występuje w sprawie przed Sądem Ubezpieczeń Społecznych . Występowanie przez pełnomocnika skarżącego w innej sprawie nie stanowi nadzwyczajnego wydarzenia w rozumieniu powyższego przepisu. Jednocześnie okoliczność ta nie stanowi przeszkody, której nie można przezwyciężyć, gdy weźmie się pod uwagę instytucję substytucji, z której adwokat może skorzystać (art. 25 ust. 3 Prawa o adwokaturze). Z wniosku pełnomocnika skarżącego nie wynika zaś, aby nie mógł on udzielić substytucji. Wobec powyższego w ocenie Sądu nie wystąpiły przesłanki obligujące do odroczenia rozprawy. Natomiast stosownie do art. 99 p.p.s.a. Sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. W niniejszym przypadku taka przyczyna nie wystąpiła. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O wynagrodzeniu adwokata przyznanego skarżącemu w ramach prawa pomocy orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz 1348 ze zm.).