II SA/Gd 302/07

WyrokWSA w Gdańsku2007-12-13

Skład orzekający: Wanda Antończyk, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości, wydane na podstawie art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może zostać wydane z urzędu w celu realizacji celu publicznego, nawet jeśli właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na podział?
Ratio decidendi
Postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości, wydane na podstawie art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może zostać wydane z urzędu, gdy podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych, takich jak budowa dróg publicznych czy infrastruktury wodno-kanalizacyjnej. Zgodność podziału z planem miejscowym jest kluczowym kryterium oceny, a zarzuty dotyczące kosztów, zmiany planu czy braku zgody strony nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w tym postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta opiniujące pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości skarżącego. Podział miał na celu wydzielenie części działki pod ulicę lokalną w związku z planowaną budową sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Skarżący nie wyrażał zgody na podział, kwestionował zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego oraz podnosił kwestie utrudnień w korzystaniu z nieruchomości. Organy administracji uznały podział za zgodny z planem miejscowym i niezbędny do realizacji celu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie wstępnego projektu podziału działki oddala skargę. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2007r. nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 93 ust. 1, ust. 2, ust.4 i ust.5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261,poz. 2603 ze zm.) oraz art. 123 Kpa zaopiniował pozytywnie proponowany wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] km [...], jako zgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Wstępny projekt podziału nieruchomości – załącznik graficzny- stanowi integralną część postanowienia. W uzasadnieniu organ wskazał, że dla terenu przedmiotowych działek obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy [...] w G., rejon ulic [...] uchwalony uchwałą nr [...] Rady Miasta z dnia 23.02.2005r.(Dz.Urz. Woj. Pom. z dnia 22 kwietnia 2005r. Nr 38, poz. 746)- w planie przedmiotowa działka wchodzi w skład odpowiednio stref: [...]- zabudowa jednorodzinna oraz [...] ulica lokalna. Organ wskazał, że celem podziału jest wydzielenie z przedmiotowej działki fragmentu ulicy lokalnej w związku z planowaną w niej budową sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami w rejonie ulic [...]. Projekt podziału jest zgodny z ustaleniami obowiązującego planu, gdyż działka oznaczona w projekcie podziału symbolem [...] została wydzielona , zgodnie z zawartymi w rysunku planu liniami rozgraniczającymi, jako fragment w/w. ulicy lokalnej [...] . W/wym. ulica zalicza się do kategorii dróg publicznych, o czym przesądza zapis załącznika nr 3 do powołanej uchwały Rady Miasta. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. L. S., oświadczając, że nie wyraża zgody na podział stanowiącej jego własność nieruchomości. Odwołujący wskazał, że należy jeszcze raz przeanalizować plan zagospodarowania przestrzennego i skorzystać z części nieruchomości stanowiącej własność gminy, która to nieruchomość gminy graniczy z działką odwołującego. Działka ta jest niezagospodarowana, co umożliwiłoby Urzędowi Miasta ograniczenie w ponoszeniu dodatkowych kosztów. Nadto odwołujący zakwestionował powoływanie się na zapis załącznika nr 3 uchwały Rady Miasta w sytuacji, gdy zgodnie z art. 96 ust.1b ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadku wydzielenia części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa, nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 1. Oznacza to, jak wskazał odwołujący, że nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości na podstawie orzeczenia wójta, burmistrza lub prezydenta. Reasumując odwołujący zarzucił, że propozycja odcięcia części jego nieruchomości jest samowolą i wykroczeniem Urzędu Miasta. W konsekwencji powyższego odwołujący ponownie oświadczył, że nie wyraża zgody na podział nieruchomości i wnioskuje o zmianę planu zagospodarowania. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2007r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na przepis art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi opiniuje stosownie do właściwości wójt, burmistrz albo prezydent miasta Organ podkreślił, iż podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowi art. 93 ust. 1 i 2 cytowanej wyżej ustawy, które stanowią, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu /ust. 2/. Podstawą wydania opinii w formie postanowienia o podziale nieruchomości są ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie są to postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy [...] w G. rejon ulicy [...] uchwalonym Uchwałą nr [...] Rady Miasta z dnia 23 lutego 2005r. /Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego nr 38, poz. 746 z dnia 22 kwietnia 2005r./. Zgodnie z w/wym. planem działka oznaczona w projekcie podziału symbolem [...] została wydzielona zgodnie z zawartymi w rysunku planu liniami rozgraniczającymi jako fragment ulicy lokalnej [...]. Organ II instancji podkreślił, że kwestie ewentualnych kosztów, czy też zmiana planu, podnoszone przez stronę w zażaleniu, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia zgodności proponowanego podziału z ustaleniami miejscowego planu i winny być rozstrzygane w odrębnym trybie. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. L. S. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżący zarzucił, że w jego ocenie, brak jest podstaw dla wydzielenia w przestrzeni z nieruchomości stanowiącej jego własność obszaru mającego posłużyć w przyszłości dla inwestycji – ulicy lokalnej, wraz z przyłączem wodociągowo- kanalizacyjnym, bez uwzględnienia specyfiki ukształtowania terenu zajmowanej przez skarżącego działki, a także położenia i funkcji budynków gospodarczych posadowionych na jego nieruchomości. Skarżący podniósł, że analiza załącznika graficznego stanowiącego część decyzji dowodzi, że wszelkie próby wywłaszczenia fragmentu nieruchomości w znaczny sposób utrudnią skarżącemu swobodne i wszechstronne wykorzystanie tej nieruchomości poprzez likwidację dotychczasowego dojazdu do posesji i usytuowanie przyszłej bramy w zachodniej ścianie posesji równolegle do południowej ściany budynku mieszkalnego. Powyższe zakłóci w istotny sposób funkcjonalność pomieszczeń garażowo- gospodarczych, czyniąc je bezużytecznymi, albowiem zgodnie z nowym planem inwestycyjnym pojazdy mechaniczne wjeżdżać będą na posesję wprost na obszar ogrodu owocowo- warzywnego pod okna zabudowań mieszkalnych. Skarżący podniósł, że takie rozwiązania spowodują wzrost kosztów prac remontowo- rewitalizacyjnych dla tego obszaru, nadto występowanie skarp oraz niekorzystnych różnić w położeniu punktów i linii hipsometrycznych w obszarze gruntu zajmowanego przez skarżącego nie sprzyja swobodnemu wyznaczaniu dostępu nieruchomości do drogi publicznej. W piśmie procesowym z dnia 12 czerwca 2007r. skarżący zarzucił, że plan zagospodarowania przestrzennego został źle – niewłaściwie sporządzony, należałoby go ponownie przeanalizować w celu skorzystania z części niezagospodarowanej nieruchomości graniczącej z nieruchomością skarżącego a będącej własnością Gminy. Skarżący podniósł, że konsekwencją przyjętych w planie rozwiązań jest całkowite zamknięcie dojazdu na teren nieruchomości dla karetki pogotowia , straży pożarnej, dostawy opału oraz brak możliwości garażowania samochodu. Powołując się na powyższe skarżący wniósł o ponowne sporządzenie właściwego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności uwzględniającego możliwość wykorzystania niezagospodarowanej nieruchomości będącej własnością Gminy W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przepis art. 93 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami / tekst jednolity: Dz. U. z 2004r., nr 261, poz. 2603 ze zm./ stanowi, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu w rozumieniu tego przepisu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2). Z ust. 4 tego artykułu wynika natomiast, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Z powyższych przepisów wynika, że opiniując projekt podziału nieruchomości organ bierze pod uwagę wyłącznie przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenia, czy projekt realizuje to przeznaczenie, a także, czy służy temu przeznaczeniu. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje ustalenie przeznaczenia terenu, a także określenie sposobów zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm./ miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego i stosownie do art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły /analogiczne uregulowanie znajdowało się w art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym/. Oznacza to, że organy gmin oraz organy administracji publicznej związane są ustaleniami zawartymi w planie, który został prawidłowo opublikowany i wszedł w życie. Powołana jako podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia uchwała Rady Miasta Gdyni nr [...] z dnia 23.02.2005r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy [...] w G., rejon ulic [...] opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego z dnia 22kwietnia 2005 r. Nr 38 z 2005r., poz. 746. Plan, jako obowiązujące prawo, do czasu jego zmiany wiąże wszystkie organy Państwa. Składa się on z treści uchwały Rady Gminy oraz załącznika graficznego, jakim jest rysunek planu. Z tych też przyczyn wszystkie zarzuty skarżącego związane z kwestionowaniem ustaleń planu oraz procedury jego uchwalenia nie mogą być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu. W niniejszym postępowaniu nie mogą być zatem rozpatrywane zarzuty skarżącego dotyczące postanowień tego planu, w tym zarzuty w których skarżący wskazuje na istniejące, w jego ocenie, możliwości wykorzystania nieruchomości sąsiedniej stanowiącej własność Gminy. Plan ten wiąże bowiem organy administracji publicznej w procedurze wydawania indywidualnych rozstrzygnięć na jego podstawie. Tym bardziej w rozpatrywanej sprawie nie mogą być uwzględnione uwagi skarżącego do planu, wnioski dotyczące jego zmiany i domaganie się od organu administracji analizy planu pod kątem jego zmiany uwzględniającej zastrzeżenia skarżącego. Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określa dla terenu, na którym położona jest nieruchomość skarżącego dwie funkcje , a mianowicie funkcję zabudowy jednorodzinnej [...] i ulicę lokalną [...] / ul. [...]/. Tereny, dla których ustalono obie te funkcje są oddzielone linią rozgraniczającą tereny o różnych funkcjach i zasadach gospodarowania. Postępowanie w sprawie opinii o proponowanym projekcie podziału nieruchomości ma na celu zbadanie zgodności proponowanego podziału z zapisami zawartymi w planie zagospodarowania przestrzennego, nie ma w ramach tego postępowania miejsca na dokonywanie oceny co do możliwości racjonalnego wykorzystywania nieruchomości po wydzieleniu działek na cel publiczny. W rozpatrywanej sprawie zgodnie ze wstępnym projektem podziału nieruchomości położonej przy ulicy [...] obręb G. KM [...] działka nr [...]- będąca własnością skarżącego- w wyniku proponowanego podziału według nowego stanu będzie stanowiła dwie działki nr [...] o pow. 12 m² z przeznaczeniem na drogę lokalną i nr [...] o pow. 1115m² z przeznaczeniem na zabudowę jednorodzinną. Przy czym działka nr [...] jest już przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną skarżącego i projekt podziału nieruchomości przeznaczenia tego nie zmienia. Załączony do akt sprawy fragment graficznej części planu, potwierdza, że projekt podziału jest zgodny z ustaleniami tego planu odnośnie przeznaczenia nieruchomości skarżącego w części pod zabudowę jednorodzinną oraz w części na ulicę lokalną. Art. 97 ust. 1 i 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny, przy czym wnioskujący winien dołączyć m.in. dokument stwierdzający tytuł prawny do nieruchomości. W art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami określone zostały natomiast sytuacje, w których podziału nieruchomości można dokonać z urzędu. W szczególności zaś może to nastąpić, gdy podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych. Cele publiczne w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami określa art. 6 ustawy. Celami publicznymi są między innymi: - wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa i utrzymywanie tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, części lotniczych lotnisk oraz służących do kierowania, kontroli, nadzoru i zabezpieczania ruchu lotniczego, w tym rejonów podejść, a także łączności publicznej i sygnalizacji /art. 6 pkt 1/, - budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym składowania, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego /art. 6 pkt 3/. Postępowanie w sprawie zaopiniowania projektu podziału zostało w niniejszej sprawie wszczęte z urzędu, w związku z realizacją celu publicznego – inwestycji "budowa wodociągów i kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami i tymczasowymi drogami gminnymi w rejonie ulic [...]", co wynika z zawiadomienia o wszczęciu postępowania doręczonego skarżącemu. W świetle powyższego uznać należy, że wszczęcie postępowania w sprawie nastąpiło zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zarzuty skarżącego, w którym podnosi on, że nie wyraża zgody na prowadzenie takiego postępowania jest w sprawie niezasadny. Konieczność uzyskania zgody strony na prowadzenie takiego postępowania nie znajduje bowiem uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym. Nadto niezasadne jest powoływanie się przez skarżącego na postanowienia art. 96 ust. 1b ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że w przypadku wydzielenia części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa, nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 1, a więc decyzji o podziale nieruchomości wydanej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Przepis ten w sprawie jest oczywiście bezprzedmiotowy. Dla wydania opinii w sprawie wstępnego projektu podziału nieruchomości i jego zgodności z planem miejscowym, nie ma znaczenia ta okoliczność, że skarżący nabył przedmiotową nieruchomość na drodze spadkobrania. W sprawie zostało wszczęte postępowanie z urzędu na podstawie cytowanego wyżej przepisu art. 97 ust. 3 pkt 1. Natomiast powoływany przez skarżącego przepis ma zastosowanie do innych stanów faktycznych, a mianowicie do sytuacji, w której właściciel lub użytkownik wieczysty nabywa wydzieloną część nieruchomości z mocy prawa - wówczas zbędne jest podejmowanie drugiej decyzji zatwierdzającej ten podział. Wskazać nadto należy, że postanowienie zawierające opinię w przedmiocie zgodności proponowanego podziału nieruchomości z planem miejscowym dotyczy jednej z kwestii rozstrzyganych w toku postępowania o podział nieruchomości. W sprawie podziału mamy bowiem do czynienia z dwoma etapami postępowania, a mianowicie opiniowaniem wstępnego projektu podziału nieruchomości i zatwierdzeniem podziału nieruchomości. Z tych też przyczyn, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organy administracji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło