II SA/Gd 3024/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-10-12

Skład orzekający: Anna Orłowska, Marek Gorski, Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, kontrolując decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu, może badać zasadność wcześniejszej, ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę tego obiektu?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekając w granicach sprawy dotyczącej decyzji o umorzeniu postępowania, nie może badać zarzutów skarżącej dotyczących wcześniejszej, ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Kontrola sądu administracyjnego ograniczona jest do legalności zaskarżonej decyzji, a nie innych, niezaskarżonych w danym postępowaniu aktów administracyjnych.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję pierwszej instancji i umorzyła postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego domku letniskowego. Organ odwoławczy umorzył postępowanie, wskazując, że sprawa rozbiórki obiektu została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z 1976 r. Skarżąca wnosiła o uchylenie decyzji umarzającej i orzeczenie o legalizacji obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./ Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 12 października 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 listopada 2002 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnie pobudowanego domku letniskowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 listopada 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując m.in. art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 kwietnia 2002 r. nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji wszczęte w dniu 29 sierpnia 2001 r. w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, będącego własnością B. H., zlokalizowanego w G. na działce nr [...] należącej do M. D. i M. K. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że uchylenie decyzji organu I instancji nastąpiło na skutek nieprecyzyjnie sformułowanego rozstrzygnięcia. Umorzenie dotyczy bowiem jedynie postępowania wszczętego w dniu 29 sierpnia 2001 r. przez Inspektora Nadzoru Budowlanego. Co do zasady, organ odwoławczy nie zakwestionował zasadności rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania, albowiem decyzją Naczelnika Miasta i Gminy z dnia 15 września 1976 r. nr [...] utrzymaną w mocy przez organ II instancji decyzją z dnia 31 grudnia 1976 r. nr [...] orzeczono o rozbiórce obiektów, w tym obiektu letniskowego B. M., poprzednika prawnego obecnej właścicielki – B. H. W tych okolicznościach ponowne wydanie decyzji w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną, byłoby niezgodne z prawem. Nadto organ odwoławczy podniósł, iż zarzuty zawarte w odwołaniu strony od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 kwietnia 2002 r. dotyczą w całości uprzedniego rozstrzygnięcia w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. H. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie o legalizacji obiektu budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, wskazując argumenty faktyczne i prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Skarga nie jest zasadna. W niniejszej sprawie, przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnie pobudowanego domku letniskowego. W myśl powołanego w zaskarżonej decyzji przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. Z unormowania tego wynika wprost, że warunkiem orzeczenia przez organ odwoławczy co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania pierwszej instancji jest uchylenie zaskarżonej decyzji wydanej w pierwszej instancji. Warunek ten w rozpoznawanej sprawie został spełniony. Sąd zauważa, iż art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. wprowadza wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy, pozwalając organowi odwoławczemu na ograniczenie się tylko do wyeliminowania decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie ma jednakże swobody w wyborze tego sposobu zakończenia postępowania odwoławczego, ponieważ jest ograniczony kryterium umorzenia postępowania określonym w art. 105 § 1 k.p.a., dotyczącym tylko przypadków, gdy postępowanie było bezprzedmiotowe. Przesłanka bezprzedmiotowości postępowania przed organem pierwszej instancji występuje, gdy brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź gdy nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania pierwszej instancji nastąpiło w związku z tym, że sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż powyższa okoliczność uzasadniała uchylenie decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Sąd nie odniósł się do zarzutów skargi podważających ostateczną decyzję organu w przedmiocie rozbiórki obiektów, w tym obiektu letniskowego B.M., poprzednika prawnego obecnej właścicielki – B. H. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś – przez całokształt prawnych aspektów tego stosunku administracyjnoprawnego, który jest objęty treścią zaskarżonej decyzji. Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w inną sprawę w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów; bowiem granice tej sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym podczas badania zgodności zaskarżonej decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania nie jest możliwe rozpoznawanie zarzutów skarżącej dotyczących decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Uznawszy zatem, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło