II SA/Gd 3040/01
WyrokWSA w Gdańsku2005-01-13
Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Jolanta Górska, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać wydana, jeśli teren w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczony pod uprawy polowe?Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeśli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie terenu w planie jako użytków rolnych (upraw polowych) wyklucza lokalizację obiektów i urządzeń niezwiązanych z rolnictwem, takich jak stacja bazowa telefonii komórkowej. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy.Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy własną decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 20 października 2000 r. ustalającej warunki zabudowy dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. SKO stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy, ponieważ teren przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod uprawy polowe nie pozwalał na lokalizację takiej inwestycji. Spółka A kwestionowała stanowisko SKO, argumentując m.in. społeczną potrzebę inwestycji i możliwość jej realizacji bez kolizji z funkcją rolniczą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska,, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Protokolant Barbara Kroczak, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2005 sprawy ze skargi Spółki A w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 czerwca 2001 Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę.
Sygn. IISA/Gd 3040/01
UZASADNIENIE
Decyzją dnia 5 kwietnia 2001 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 Kpa w związku z art. 46 ..a" ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. z 1999r. Dz. Nr 15. poz. 139 ze zm.) stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy Nr [...] z dnia 20 października 2000r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej.
W uzasadnieniu wskazano, że decyzją Nr [...] z dnia 20 października 2000r. Wójt Gminy ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej.
Pismem z dnia 2 lutego 2001 r. Starosta wystąpił do samorządowego Kolegium Odwoławczego o weryfikację ważność ww. decyzji wskazując, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje na obszarze potencjalnego zainwestowania ..tereny upraw polowych", co oznacza istotne wątpliwości co do zgodności zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy. W dniu 26 lutego 200Ir. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Pismem z dnia 29 marca 2001r. strona postępowania A Sp z o.o. wyjaśniła, że projekt decyzji o warunkach zabudowy został uzgodniony ze Starostą, który otrzymawszy wydaną decyzję nie odwołał się od niej. Zainterweniował dopiero po otrzymaniu wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Wskazał ponadto na komplikacje wynikające z zakwestionowania przedmiotowej decyzji.
Zgodnie z art. 46 "a" ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna jeśli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rozpatrywanym przypadku zamiar inwestora (stacja bazowa telefonii komórkowej) planowany jest na terenie, który w planie zagospodarowania przestrzennego gminy K. stanowi użytki rolne (tereny upraw polowych). Zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16. poz. 78) grunty rolne pod budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej są gruntami rolnymi. Tego rodzaju zabudowa gruntów rolnych nic zmienia ich przeznaczenia. Prowadzi to do wniosku, że ustalenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego jako gruntu rolnego czy leśnego należy utożsamiać z zakazem takiej zabudowy, która zmienia jego przeznaczenie. Można zatem uznać, że zamierzenie budowy czy rozbudowy obiektów budowlanych nie służących wyłącznie produkcji rolniczej na terenie, którego przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zostało ustalone jako grunty rolne jest sprzeczne z tym planem w rozumieniu art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem organu taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, bowiem stacja bazowa telefonii komórkowej (wieża o wysokości 50 m. kontener technologiczny, przyłącze energetyczne, ogrodzenie) jako urządzenia służące do odbioru i przesyłania fal elektromagnetycznych nie może b\ ć utożsamiane z produkcją rolniczą czy inwestycjami w rolnictwie.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A Sp z o.o. w w skazała, że Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się do pisma Wójta Gminy z dnia 20 lutego 2001 r. zawierającego przesłanki, którymi organ kierował się przy rozstrzyganiu sprawy dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla stacji bazowej telefonii komórkowej. Strona wskazała, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest szczególnym rodzajem inwestycji i stanowi ona element bezprzewodowej sieci telekomunikacyjnej. Operator jest podmiotem, którego celem jest bieżące zaspakajanie potrzeb zbiorowych ludności w drodze świadczenia usług publicznych, w tym przypadku usług telekomunikacyjnych. Nie może być zatem wystarczającą przesłanką odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy stacji telefonii komórkowej argument, że stacja bazowa telefonii wyłączy z produkcji rolnej obszar rolny o pow. 400 metrów kwadratowych. Przeciwnie względy społeczne przemawiają w tym przypadku za telefonią komórkową, której instalacja w terenie rolniczym jest zdecydowanie mniej uciążliwa. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy powinna być opinia właściciela gruntu, w której wyraża on jednoznacznie swoją wolę w przedmiotowej sprawie. Należy podkreślić, że plan zagospodarowania przestrzennego stanowi jeden z przepisów kształtujących treść prawa własności nieruchomości i mogących te prawo własności ograniczyć. Wynika stąd zasada rozpatrywania wszelkich wątpliwości co do treści planu na korzyść właściciela. Sprzeczność zamierzeń inwestora z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego musi być oczywista. Z treści zaś zapisów obowiązującego planu dotyczącego terenów rolnych dla wsi Z. nie wynikają żadne ograniczenia co do tworzenia infrastruktury telekomunikacyjnej. Intencją zapisów planu nie jest więc ograniczenie możliwości tworzenia takiej infrastruktur)', lecz stworzenie możliwie szerokiego zapisu uwzględniającego nie tylko sytuacje znane i przewidywalne, ale i te które nie są znane i mogą pojawić się w przyszłości, a do lak ich niewątpliwie należy planowana stacja.
W istocie rzeczy przedmiotowa inwestycja służyć ma. nie jak pisze Kolegium do odbioru i przesyłania fal elektroenergetycznych. lecz do łączności telefonicznej. Z łączności tej korzystać będą przede wszystkim osoby zamieszkujące teren objęty zasięgiem zamontowanych anten. Ze względu na rolniczy charakter tego obszaru można niewątpliwie uznać, ze projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej jest inwestycją w rolnictwie i z produkcją rolniczą powinna być utożsamiana.
Decyzją z dnia 27 czerwca 2001r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 156 § l pkt 7 Kpa utrzymało w mocy decyzję własną.
W uzasadnieniu wskazano, że decydujące znaczenie dla dopuszczalności określonego zamierzenia inwestycyjnego na konkretnym terenie mają ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego, który jest przepisem gminnym i jak każdy akt podlega wykładni. Odczytywanie przeznaczenia terenu zapisanego w planie powinno być zatem dokonywane przy zastosowaniu nie tylko wykładni literalnej, ale i celowościowej. Takie stanowisko potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądowe, kładąc nacisk na interpretację ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego i słusznie wywodząc, że sprzeczność z planem zachodzi wówczas, gdy realizacja zamierzenia inwestycyjnego nie da się pogodzić z funkcją jaka dla danego terenu przewidziana została w planie, powodując jednocześnie faktyczną zmianę sposobu zagospodarowania terenu.
Takim przypadkiem w ocenie organu jest rozpatrywana sprawa. Ustalenie funkcji terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy (działka nr [...] w miejscowości Z.) jako użytków rolnych (grunty orne oznaczone symbolem RP-obszar upraw potowych) oznacza bezpośrednio zakaz takiej zabudowy, która zmienia te funkcję. Ustalenie terenu w planie jako gruntu rolnego czy leśnego należy utożsamiać z zakazem takiej zabudowy, która zmienia jego przeznaczenie. Stad też w sprawie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 46 "a11 ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,\ Prz\ toczony przepis prawa zawiera wyraźną ..klauzulę nieważności", która koresponduje z przesłanką pozytywną wymienioną w art. 156§ 1 pkt 7.
W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego na powyższą decyzję A Sp. z o.o. podtrzymała wszystkie uwagi i zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uprzednio skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ponownie skarżąca wskazała, iż Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się do uwag zawartych w piśmie Urzędy Gminy z dnia 20 lutego 2001 r. Podniosła także, że inwestycję polegającą na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej można zrealizować tak. aby nie kolidowała z funkcją rolnicza terenu. Z zapisów ogólnych planu przestrzennego zagospodarowania terenu wynika, że gmina ma charakter gminy rolniczej stąd stacja bazowa telefonii komórkowej służyłaby przede wszystkim dla mieszkańców' zlokalizowanych w promieniu 15 km od masztu i powinna być traktowana jako inwestycja w rolnictwie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie organ administracji dokonał trafnego rozstrzygnięcia.
Dokonanie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest możliwe tylko wówczas, gdy zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ustaleniami planistycznymi zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przeciwnym razie decyzja
ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest dotknięta istotną wadą. a mianowicie jest nieważna (art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym).
W niniejszej sprawie skarżąca nie kwestionowała prawidłowości ustalenia przez organ przeznaczenia przedmiotowego terenu w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gminy uchwalonego przez Radę Gminy uchwalą Nr [...] z dnia 29 maja I992r. ogłoszoną w Dz. Urz. Woje. Nr 13. poz. 99 z dnia 23 lipca 1992r.
Według ustaleń zawartych w tym planie działka nr [...] położona w
Z., na której to skarżąca zamierzała realizować inwestycję polegającą na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, oznaczona została jako RP - tereny upraw' polowych.
Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są przepisem gminnym (art. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym) - prawem miejscowym. Ustalenia te kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 33 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym).
Zatem organy administracji publicznej nie mogły wydać decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji sprzecznej z funkcją przewidzianą dla tego terenu w ustaleniach planistycznych. Określenie przeznaczenia terenu w planie jako uprawy rolne wyklucza na tym terenie lokalizację jakichkolwiek obiektów i urządzeń niezwiązanych z rolnictwem. Całkowicie chybiona jest argumentacja skarżącej, iż stacja bazowa telefonii komórkowej powinna być traktowana jako inwestycja związana z produkcją rolną.
Zgodzić się należy z poglądem, że organ orzekający w sprawie zobowiązany jest maksymalnie szeroko określać możliwości inwestowania, jednakże należ)' mieć przede wszystkim na uwadze ustalenia wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto podkreślenia wymaga, iż organ orzekający w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie bada celowości zamierzenia inwestycyjnego ani stanu prawnego nieruchomości, której dotyczy inwestycja, lecz bada wyłącznie zgodność tych zamierzeń z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, Stąd też zgoda właściciela na posadowienie stacji bazowej telefonii komórkowej na jego nieruchomości nie ma żadnego znaczenia. Organ orzekający w sprawie nic był związany również stanowiskiem wyrażonym przez Wójta Gminy w piśmie z dnia 20 lutego 2001r.. na które powołuje się skarżąca. Dopóki bowiem obowiązuje plan miejscowy, wiąże on organy administracji w ich działalności orzeczniczej dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Organy administracji publicznej nie mogły wydać decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji sprzecznej z funkcją przewidziana dla tego terenu w ustaleniach planistycznych.
Wobec powyższego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153. poz. 1270 z póżn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło