II SA/Gd 306/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 8 kwietnia 2009 r. Nr[...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich postanawia odmówić Z. Z. przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Z. Z. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca ma żonę, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Małżonkowie nie mają nikogo na utrzymaniu. Źródłem ich dochodów są emerytury w łącznej wysokości około 3 700 zł miesięcznie. Skarżący zamieszkują w mieszkaniu lokatorskim o powierzchni 59 m2. Zgodnie z oświadczeniem, poza powyższymi składnikami majątku, wnioskodawca nie posiada innych nieruchomości, ani też oszczędności, czy przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3 000 Euro. Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią wyjątek od zasady, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach i to na nim spoczywa ciężar dowodu w tym zakresie. W niniejszym stanie faktycznym dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy kształtuje się na poziomie około 3 700 zł miesięcznie. Skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu. Koszty sądowe na obecnym etapie postępowania zamykają się w kwocie wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę dochody gospodarstwa domowego wnioskodawcy, brak jest podstaw, by uznać, że nie jest on w stanie uiścić wpisu sądowego i pozostałych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej żony. Instytucja prawa pomocy stanowi rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, a ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. W ocenie referendarza, wnioskodawca do grona osób ubogich nie należy i stać go na pokrycie kosztów toczącego się postępowania, choćby z bieżących dochodów. Na marginesie jedynie wskazać należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli - z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca w odniesieniu do wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.