II SA/Gd 307/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewody z dnia 29 marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia 1. przyznać J. M. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. J. M. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest dochód z tytułu umowy o pracę w kwocie 1349,20 zł miesięcznie netto. Wnioskodawca wskazał, że jest właścicielem nieruchomości budynkowej o powierzchni 106 m2, budynku inwentarskiego o powierzchni 36 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 0,47 ha; Podkreślił, że oba zabudowania są w fatalnym stanie i wymagają kapitalnego remontu. Poza tym, nie posiada żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Na wezwanie referendarza o przedstawienie dokumentów źródłowych wnioskodawca przedłożył wyciąg z konta bankowego, zaświadczenie o zarobkach, oświadczenie o nieposiadaniu pojazdów mechanicznych oraz kserokopie dokumentów obrazujących miesięczne wydatki skarżącego na poziomie około 354 zł. Stosownie do treści art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 - tekst jednolity) prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W ocenie referendarza, wniosek strony zasługuje na częściowe uwzględnienie, przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a zatem nie ma nikogo na utrzymaniu oraz posiada stały dochód w postaci wynagrodzenia za pracę. Wprawdzie dochody te nie są szczególnie wysokie, to jednak w powiązaniu z brakiem osób na utrzymaniu i szczególnych zobowiązań finansowych, nie sposób przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania koszty te zamykają się w kwocie 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W ocenie referendarza, kierując się konstytucyjnie gwarantowanym prawem do sądu oraz biorąc pod uwagę stadium, w jakim postępowanie się znajduje (po wydaniu orzeczenia kończącego w pierwszej instancji) i wyartykułowany przez skarżącego zamiar wniesienia skargi kasacyjnej, objętej tzw. przymusem adwokackim, należało uwzględnić wniosek strony w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W ocenie referendarza brak jest podstaw, by uwzględnić wniosek skarżącego w całości, gdyż posiada on majątek w postaci nieruchomości, osiąga stałe miesięczne dochody, a nie ma nikogo na utrzymaniu, co pozwala mu - jeśli weźmie się pod uwagę fakt ustanowienia pełnomocnika z urzędu – na partycypowanie w pozostałych kosztach sądowych w niniejszej sprawie (wpisu sądowego od skargi kasacyjnej). Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności referendarz, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.