II SA/Gd 307/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. na pismo Prezydenta Miasta w przedmiocie wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 13 grudnia 2010 r. Prezydenta Miasta wypowiedział K. i P. S. wysokość dotychczas obowiązującej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki nr [...] przy ul. M. w G. przeznaczonej pod garaż. P. S. pismem z dnia 10 stycznia 2011 r., wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o ustalenie bezzasadności aktualizacji opłaty rocznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczeniem z dnia 30 października 2012 r. oddaliło wniosek P. S., który następnie złożył sprzeciw od ww. orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na skutek czego sprawa trafiła do sądu powszechnego. Sąd Rejonowy G. w G., Wydział I Cywilny zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2013 r. (sygn. akt [...]) zwrócił pozew P. S.. Przedmiotowe zarządzenie uprawomocniło się w dniu 1 lutego 2013 r. W związku z powyższym P. S. pismem z dnia 27 marca 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na pismo Prezydenta Miasta w przedmiocie wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki nr [...] przy ul. M. w G. przeznaczonej pod garaż. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej dorzucenie twierdząc, że sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Zdaniem organu, sprawy dotyczące aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej mają charakter cywilnoprawny, a to oznacza, że do ich rozstrzygnięcia nie mają zastosowania przepisy prawa administracyjnego. Ponadto organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie zaszła też okoliczność, o której mowa w art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) tj. sąd powszechny nie uznał się za niewłaściwy do rozpoznania, lecz wydał rozstrzygniecie stosowanie do okoliczności w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sprawowana przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem odnosi się do działalności administracji publicznej. Według art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. Katalog ten nie jest wyczerpujący, gdyż do właściwości sądów administracyjnych należą również sprawy, w których ustawy szczególne przewidują taką kontrolę (art. 3 § 3 p.p.s.a.) oraz spory o właściwość i spory kompetencyjne (art. 4 p.p.s.a.). Pod pojęciem sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 p.p.s.a., oraz inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. W szczególności nie jest właściwy do rozpoznawania spraw o charakterze cywilnym, które zgodnie z art. 2 § 1 k.p.c. trozpoznawane są w postępowaniu przed sądem powszechnym. Przedmiot niniejszej sprawy związany jest z aktualizacją opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że użytkowanie wieczyste jest instytucją prawa cywilnego. Cywilnoprawny charakter - jak powszechnie przyjmuje się - mają również opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej. Pierwsze opłaty z omawianego tytułu, są obecnie ustalane w umowie między właścicielem i użytkownikiem wieczystym. Natomiast aktualizacja takich opłat dokonywana jest w trybie przewidzianym w art. 77-81 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010, nr 102, poz. 651 ze zm.) Z treści tych przepisów wynika, że zmiana przedmiotowych opłat wymaga dokonania wypowiedzenia zmieniającego, co dodatkowo podkreśla umowny charakter kształtowania wzajemnych praw i obowiązków stron umowy. Odmowa przyjęcia zaproponowanej w powyższym wypowiedzeniu oferty nowej wysokości opłaty rocznej, połączona ze złożeniem wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty nie jest uzasadniona, bądź jest uzasadniona w innej wysokości, uruchamia postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym jest postępowaniem szczególnym, do którego jedynie odpowiednio mają zastosowanie niektóre przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest to jednak postępowanie administracyjne, a rozstrzygana w nim sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej, lecz stanowi sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c. Spór w przedmiocie opłat z tytułu użytkowania wieczystego - i to niezależnie od tego czy dotyczy ustalenia opłaty, czy zmiany już ustalonej opłaty - jest typowym sporem cywilnym dotyczącym należności pieniężnej. Wprawdzie z woli ustawodawcy przedmiotowy spór między użytkownikiem wieczystym, a właściwym organem administracji publicznej, reprezentującym właściciela gruntu, ma rozstrzygnąć organ administracji, jakim jest kolegium, to jednak zapadłe w tym zakresie orzeczenie nie jest decyzją administracyjną wydaną przez organ władczo rozstrzygający sprawę. Ustawa o gospodarce nieruchomościami żadnych czynności prezydenta oraz orzeczeń wydawanych przez Samorządowe Kolegia Odwoławcze w przedmiocie omawianych opłat nie poddała kontroli sądów administracyjnych. Użytkownik wieczysty niezadowolony z orzeczenia kolegium może w stosownym terminie wnieść jedynie sprzeciw do sądu powszechnego (art. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Złożenie takiego sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Wniesienie sprzeciwu skutkuje zatem utratą mocy przez orzeczenie kolegium, co w konsekwencji oznacza, że sprawę opłat przejmuje do rozpoznania sąd powszechny. Zapewnia to użytkownikowi wieczystemu dostateczną ochronę w zakresie poddania ocenie sądu powszechnego dokonanego przez właściciela wypowiedzenia dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej. Tak też uczynił skarżący w przedmiotowej sprawie. Z powyższych względów, stwierdzić należy, że stronie nie przysługuje prawo wniesienia skargi na pismo wypowiadające, na podstawie art. 78 ust. 1 tej ustawy o gospodarce nieruchomościami, wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Droga sądowoadministracyjna w niniejszej sprawie była niedopuszczalna, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt.1 p.p.s.a.