II SA/Gd 307/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lutego 2018 roku, sygn. akt [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. J. G., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł w dniu 26 kwietnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt SKO [..], którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 4 października 2017 r., nr [..] o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na odbudowie z przebudową szczególnych urządzeń melioracyjnych na obszarze części gruntów rolnych wsi K. i części gruntów rolnych wsi K. oraz na obszarze działki nr [..] w obrębie O., gmina S., powiat g., województwo p. W dołączonym do skargi piśmie z dnia 25 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu 27 marca 2018 r., przed upływem terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, skarżący wysłał listem poleconym pierwotną skargę. Na kopercie jako jej adresata wskazano Samorządowe Kolegium Odwoławcze, lecz w adresie omyłkowo podano "Al. Z. [..] G.", czyli adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W związku z tym przesyłka zawierająca pierwotną skargę została w dniu 25 kwietnia 2018 r. zwrócona na adres kancelarii pełnomocnika strony z adnotacją "zwrot – nie podjęto w terminie". Zdaniem pełnomocnika sposób zaadresowania przesyłki, w świetle znowelizowanego art. 53 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.:Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a., nie wykluczał doręczenia przesyłki zarówno organowi, jak i sądowi administracyjnemu. W przypadku doręczenia przez operatora pocztowego skargi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ ten jako imienne oznaczony na kopercie zachowałby swoją właściwość do przyjęcia skargi i nadania sprawie dalszego biegu. Z kolei przy próbie doręczenia przesyłki bezpośrednio Sądowi ze względu na podany adres, Sąd ten winien przyjąć korespondencję i w trybie art. 53 § 4 p.p.s.a. niezwłocznie przekazać skargę organowi, co pozwoliłoby na uznanie skargi za wniesioną z zachowaniem terminu. Wskazał także, że treść samej skargi jednoznacznie wskazywała sposób jej wniesienia, tj. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, adres Al. Z., G., za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, adres ul. P., G. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się zaś, że zwrot skargi do nadawcy, jeżeli okoliczności zawarte w korespondencji w sposób oczywisty pozwalają ustalić w sposób właściwy organ, do którego była ona zaadresowana, narusza zasady dobrej administracji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, zaś odnosząc się do argumentacji przedstawionej we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi stwierdził, że omyłkowe zaadresowanie przesyłki do Sądu świadczy o winie skarżącego. Wskazał, że operator pocztowy dokonuje doręczeń przesyłek pocztowych na adres określony przez nadawcę, zaś adresat odbiera przesyłki pod swoim adresem, a nie jakimkolwiek adresem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Z treści powołanych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, które są niemożliwe do przezwyciężenia nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności bada, czy wnioskodawca wniósł go w terminie 7-dniowym przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nieprawidłowo zaadresowana przesyłka zawierająca skargę, została zwrócona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 25 kwietnia 2018 r. Tym samym składając w dniu 26 kwietnia 2018 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w związku z powzięciem wiadomości o nieskutecznym nadaniu przesyłki zawierającej skargę z powodu jej nieprawidłowego zaadresowania, pełnomocnik zachował siedmiodniowy termin do jego złożenia od ustania przyczyny uchybienia terminu. Nie mniej jednak, rozpatrując merytorycznie niniejszy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Sąd uznał, że argumenty zawarte we wniosku nie uzasadniają jego uwzględnienia. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że nie dochował terminu do wniesienia skargi bez swojej winy, do czego zobowiązana jest strona wnioskująca o przywrócenie uchybionego terminu. Obowiązek ten oznacza bowiem wykazanie takich okoliczności, za które odpowiedzialności wnioskodawca nie ponosi, które doprowadziły do uchybienia terminowi. Przy czym należy mieć na względzie, że uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego dla jej wykonania wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (w rozumieniu zamierzonego działania sprzecznego z regułami postępowania), ale także lżejszej jej postaci – niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności do załatwiania własnych spraw. W niniejszej sprawie na szczególną uwagę zasługuje fakt, że skarżący działał przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu radcy prawnego. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Wobec tego, przy ocenie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu należy ocenić, czy profesjonalny pełnomocnik zachował należytą staranność przy dokonywaniu powierzonych mu czynności procesowych. Przy tym podkreślić należy, że to od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się wyższego stopnia staranności w dokonywanych przez niego czynnościach, chociażby ze względu na posiadaną przez niego wiedzę z zakresu prawa, w tym procedur sądowych. Analizując uzasadnienie rozpatrywanego wniosku należy zauważyć, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie było błędne oznaczenie adresu organu administracji na kopercie zawierającej przedmiotową skargę. Przy tym podkreślić należy, że również na potwierdzeniu nadania tej przesyłki przedmiotowy błąd powielono. W konsekwencji, operator pocztowy nie doręczył ww. przesyłki, zwracając ją do nadawcy. W związku z powyższym należy stwierdzić, że pierwotna skarga została nadana do prawidłowo oznaczonego adresata, jednak na błędny adres. W tym zakresie Sąd podziela pogląd, że błędne zaadresowanie przesyłki, a w konsekwencji nadanie przesyłki do organu niewłaściwego i uchybienie terminu do wniesienia skargi, stanowi uchybienie pełnomocnika obciążające mocodawcę. Omyłka pisarska profesjonalnego pełnomocnika jest przejawem nie tylko niestaranności pełnomocnika strony w prowadzeniu spraw, ale przede wszystkim niedbalstwa, co w żadnym wypadku nie może stanowić podstawy przywrócenia uchybionego terminu. Oczywiście tego rodzaju pomyłka może zostać spowodowana okolicznościami, które ją usprawiedliwiają, jednakże w realiach niniejszej sprawy takie szczególne okoliczności nie zostały wykazane. Zdaniem Sądu argumentacja pełnomocnika skarżącego zawarta we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie uprawdopodabnia braku jego winy, a tym samym dochowania należytej staranności przy prowadzeniu spraw swojego mocodawcy. Powoływanie się przy tym na argumenty wywodzone z dyspozycji art. 53 § 4 p.p.s.a. Sąd uznał za niezasadne, albowiem, jak potwierdza materiał dowodowy, przesyłka zawierająca błędnie zaadresowaną skargę nie została wniesiona do Sądu w rozumieniu tego przepisu. Z treści koperty wynika bowiem, że jej adresatem było Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie Sąd, a tylko wskutek błędu wskazano adres Sądu. Z tego powodu przesyłkę zwrócono do nadawcy. Wobec powyższego skarżący nie może skorzystać z dobrodziejstwa zachowania terminu skargi skierowanej bezpośrednio do Sądu przewidzianego w art. 53 § 4 p.p.s.a. Reasumując, Sąd uznał, że wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił skarżącemu przywrócenia uchybionego terminu.