II SA/Gd 3085/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Sędzia NSA Anna Orłowska Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2004r., na rozprawie sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 3 września 2001r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania odpisu aktu urodzenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia 28 maja 2001r., nr [...] oraz zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej 15 zł (piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3 II SA/Gd 3085/01 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia 28 maja 2001r. Nr [...] odmawiającą wydania J. J. aktu urodzenia J. B.. Jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia powołano art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art.83 ust.1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1986r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U.Nr 36, poz.180 z 1986r. z późn. zm.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że J. J. nie należy do kręgu osób uprawnionych do otrzymania aktu urodzenia J. B., a także nie wykazała interesu prawnego do uzyskania odpisu tego aktu. Organ II instancji wskazywał na to, iż istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego. Interes prawny nie może być wywodzony, zdaniem organu II instancji, tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej. Skoro zatem skarżąca nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art.83 ust.2 ustawy z dnia 28 września 1986r. - Prawo o aktach stanu cywilnego to tym samym brak jest podstaw do wydania jej odpisu aktu urodzenia J. B.. Decyzję tę zaskarżyła J. J.. Wnosząc o jej uchylenie skarżąca zarzuciła, iż prowadzi postępowanie spadku po swoim szwagrze M. B., którego spadkobiercą jest jego brat J. B. i z tego tytułu niezbędny jest, zgodnie z żądaniem sądu, odpis aktu urodzenia J. B.. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Skarżąca ukończyła 83 rok życia, przebywa w Domu Pomocy Społecznej w K. i jest rzeczą oczywistą, iż z racji wieku nie jest osobą w pełni sprawną fizycznie. Jest też rzeczą oczywistą, iż zgodnie z treścią art.8 i 9 K.p.a. organy administracyjne winne poinformować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i aby z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody. Przepis art.83 ust.2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego - publ. jak wyżej stanowi, iż odpisy aktów stanu cywilnego mogą być również wydane na wniosek innych osób niż wymienione w ust.1 jeżeli wykażą w tym interes prawny. Wprawdzie skarżąca nie należy do kręgu spadkobierców ustawowych po M.B. ale jest niewykluczone, że jest spadkobiercą testamentowym, czego organy obu instancji nie ustaliły lub rości sobie prawo do majątku spadkowego wynikającego z innego tytułu prawnego np. zasiedzenia, zobowiązania czy też innego tytułu. Żądanie od skarżącej aby wykazała interes prawny bez rozwinięcia co to pojęcie faktycznie oznacza i bez wyjaśnienia konsekwencji niewykazania takiego interesu z uwagi na wiek skarżącej stanowi naruszenie art.9 K.p.a. Przepis art.1025 § 1 K.c. jednoznacznie stanowi, iż Sąd na wniosek osoby mającej interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Przepis ten nie używa pojęcia interesu prawnego. Oznacza to, iż o stwierdzenie praw do spadku może wystąpić każda osoba mająca w tym interes, a to z kolei prowadzi do wniosku, iż osoba taka ma interes prawny do żądania odpisu aktu urodzenia osoby znajdującej się w kręgu osób objętych postępowaniem spadkowym. Nie przesądzając zatem o tym jaki interes ma skarżąca dochodząc stwierdzenia praw do spadku po M. B. stwierdzić należy, iż nieuprawnione jest w świetle zebranego materiału dowodowego twierdzenie obu organów, iż nie ma ona interesu prawnego do otrzymania odpisu aktu urodzenia J. B.. Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art.145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art.200 cytowanej wyżej ustawy.