II SA/Gd 311/05

Dnia 8 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./ Sędziowie WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Hanna Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2005 roku sygn. akt [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A Spółki z o.o. z siedzibą w G. [...]złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może zostać w całości wykonane. II SA/Gd 311/05 U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując art. 134 i 129 § 2 KPA orzekło o uchybieniu przez A sp. z o.o. w G. terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że opisanym postanowieniem organ I instancji sprostował – na żądanie inwestora –B sp. z o.o. błąd pisarski we własnej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie wysokoparametrowej, preizolowanej sieci ciepłowniczej, od sieci wychodzącej z kotłowni przy ul. R. do kotłowni przy ul. R., na terenach przy ul. P., R., T., P., R. i R. Zażalenie na to postanowienie złożył A sp. z o.o. Ponieważ jednak postanowienie zostało odebrane przez żalącego się w dniu [...] stycznia 2005 r., termin do złożenia zażalenia upływał w dniu [...] stycznia 2005 r., a zażalenie, datowane [...] stycznia 2005 r. zostało nadane w tym dniu w urzędzie pocztowym, o czym świadczy koperta, zostało ono wniesione po upływie obowiązującego terminu. W skardze na opisane postanowienie Spółka A z s. w G. wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W skardze podniesiono, że organ odwoławczy nie rozpoznał merytorycznie sprawy ani nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz w piśmie skarżącej z dnia [...] lutego 2005 r. Zdaniem strony skarżącej postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2004 r. jest w istocie decyzją zmieniającą – w sposób istotny dla strony skarżącej – decyzję tegoż organu z dnia [...] lipca 2004 r. albowiem na mocy tego postanowienia Prezydent Miasta dokonuje w istocie zmiany przebiegu trasy ciepłociągu obejmując decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, również nieruchomość stanowiącą własność Spółki A sp. z o.o. w G. i odbierając jednocześnie Spółce możliwość złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji w ustawowym terminie 14 dni. W środkach zaskarżenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca zwracała uwagę, że w analizowanym stanie faktycznym nie może być mowy o "sprostowaniu błędu pisarskiego" albowiem w wyniku takiego sprostowania zmienia się całkowicie sytuacja prawna jednego z uczestników postępowania, który wcześniej był sąsiadem nieruchomości, na której ma być zlokalizowana inwestycja, na stronę tego postępowania. Zdaniem strony skarżącej organ odwoławczy miał w opisanej sytuacji obowiązek przeprowadzenia z urzędu postępowania wyjaśniającego, jaki charakter prawny ma dokument wydany przez Prezydenta Miasta, nazwany postanowieniem. W dalszej części skargi strona skarżąca przywołała orzeczenie NSA z lat 1987-2002 wyjaśniające treść art. 113 § 1 KPA dowodząc, że "sprostowanie" decyzji Prezydenta Miasta postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. nie nosiło cech prostowania błędów i omyłek, o jakich mowa w art. 113 § 1 KPA. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: w myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga została uwzględniona z przyczyn, które Sąd, nie będąc związany jej granicami, wziął pod uwagę z urzędu. Z akt sprawy wynika, co następuje: decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego o znaczeniu gminnym, polegającą na budowie sieci ciepłowniczej o określonych parametrach technicznych i określonym przebiegu, m.in. po działce [...]/2 (k - 43 akt adm.). Decyzja stała się ostateczna. W dniu [...] listopada 2004 r. inwestor – B Sp. z o.o. w G. wystąpiło do Urzędu Miasta w G. o "skorygowanie numeru działki, wymienionej w w/w decyzji, ponieważ nastąpił błąd pisarski: działka nr [...] powinna mieć nr [...]" (k - 46 akt adm.). Postanowieniem o nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta "skorygowano nr działki wg wniosku B z [...].11.2004 r. (k - 47 akt adm.). Postanowienie to w aktach administracyjnych przedłożonych Sądowi datowane jest na dzień [...].12.2004 r. i dlatego nie jest zrozumiały zarzut skargi, iż nosi ono datę [...] kwietnia 2004 r. Postanowienie doręczone zostało stronie skarżącej – Spółce A w G.– S. w dniu [...] stycznia 2005 r., jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru pisma w aktach administracyjnych. Omawiane postanowienie zawiera w końcowej części uzasadnienia pouczenie o terminie i trybie wniesienia zażalenia (7 dni do SKO za pośrednictwem organu I instancji). W dniu [...] stycznia 2005 r. do Urzędu Miasta wpłynęło, datowane i wysłane w dniu [...] stycznia 2005 r., pismo A sp. z o.o., zawierające dwa zdania: w pierwszym informujące o siedzibie Spółki, a w drugim wyrażające protest przeciwko lokalizacji inwestycji – trasy ciepłowniczej na terenie działki [...] tj. działki stanowiącej własność Spółki (k - 5 akt SKO). W dniu [...] stycznia 2005 r. powyższe pismo przesłane zostało przez organ I instancji jako zażalenie na "postanowienie" tego organu z dnia [...].12.2004 r. nr [...] z zaznaczeniem, że zażalenie złożono po terminie. W dniu [...].02.2005 r. SKO wezwało stronę skarżącą do opłacenia odwołania (k - 6 akt SKO). Pismem z dnia [...] lutego 2005 r. Spółka A uzupełniła złożone "odwołanie" wyjaśniając, że skarżonym postanowieniem Prezydent Miasta zmienił przebieg trasy ciepłociągu, sytuując go na nieruchomości strony skarżącej i pozbawił stronę możliwości wniesienia odwołania od decyzji w ustawowym terminie 14 dni. W piśmie tym wskazano również na niedopuszczalność zmiany istotnych rozstrzygnięć decyzji w formie postanowienia, wyrażono protest przeciwko usytuowaniu ciepłociągu na terenie należącym do skarżącej, wskazano na rozbieżność dat w pismach oraz wskazano, że zmiana decyzji może nastąpić w określonym trybie (k - 11 akt SKO). Wszystkie podniesione przez stronę skarżącą zarzuty skwitowane zostały dwoma zdaniami uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w którym organ odwoławczy powołując w osnowie jedynie przepisy dotyczące odwołań (134 i 129 § 2 KPA) napisał, że zażalenie Spółki A, wniesione zostało z uchybieniem terminu. Po ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy organ odwoławczy wyjaśni stronie dlaczego nieskuteczne są zarzuty odnoszące się do merytorycznego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy środek zaskarżenia wniesiony został z uchybieniem terminu. Niezależnie jednak od opisanych wyżej błędów i niekonsekwencji popełnionych w postępowaniu odwoławczym wskazać należy, że ani organ odwoławczy ani organ I instancji nie wyjaśniły, jakie znaczenie nadawała strona skarżąca pismu z dnia [...] stycznia 2005 r. tj. – czy traktowała je jako odwołanie od decyzji zmieniającej (bez jej zgody) decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2004 r. (co zdaje się początkowo sugerować swoim postępowaniem organ odwoławczy), czy jest to wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zmiany decyzji, w którym to postępowaniu skarżąca nie brała udziału, czy i dlaczego ten środek nazwały organy zażaleniem mimo, iż strona ani w piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r. ani w kolejnych pismach do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i do Sądu nie przyznaje takiej intencji wniesionemu pismu. Na organie odwoławczym, również w postępowaniu kończonym postanowieniem, ciążą obowiązki należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności – sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego odzwierciedlającego przebieg postępowania i wyjaśnienia stronom ich praw i obowiązków (art. 126 KPA w zw. z art. 107 § 2-5 i art. 124 § 2 KPA). W niniejszej sprawie organ odwoławczy uchybił swoim obowiązkom prawnym, wynikającym również z art. 7-9 i 11 KPA. Było to przyczyną uchylenia zaskarżonego postanowienia, albowiem naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W nawiązaniu do treści skargi wyjaśnić należy, co następuje: cytowany na wstępnej części niniejszego uzasadnienia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozwala Sądowi na podejmowanie rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy, co oznacza, że Sąd związany jest granicami zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji. W tym postępowaniu jest to postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Zatem bez znaczenia prawnego są zarzuty odnoszące się do "postanowienia" Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] i argumentowanie, że postanowieniem tym organ nie mógł zmienić istotnych elementów swojej ostatecznej decyzji z dnia 28 lipca 2004 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jak i to, że dokonana zmiana nie nosi cech, o jakich mowa w art. 113§ 1 KPA. Przedmiotem oceny Sądu w tej sprawie mogła być jedynie legalność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2005 r. sygn. akt [...]. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach (pkt 2 sentencji) podjęto w oparciu o art. 200 i 209 tej ustawy, a rozstrzygnięcie w pkt 3 sentencji znajduje uzasadnienie w art. 152 cyt. aktu.