II SA/Gd 311/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka – Pilch Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu podania dotyczącego zawieszenia postępowania i wstrzymania wykonania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 20 grudnia 2006 r., nr [...] i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej I. P. 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 5 lipca 2002r. przekształcono, na wniosek I. P. prawo użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w S. przy ul. Z. w prawo własności. W rozstrzygnięciu wskazano również, że przekształcenie to następuje odpłatnie za kwotę 27 271,00 złotych płatną w dziesięciu ratach rocznych w wysokości 2 727,10 złotych. Pismem z dnia 3 listopada 2006r. I. P. wystąpiła do Prezydenta Miasta z wnioskiem o zawieszenie postępowania i wstrzymania wykonania w/w decyzji. We wniosku tym wskazała, iż przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym toczy się postępowanie o uchylenie tej decyzji. Skarżąca domagała się zawieszenia postępowania do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA w Gdańsku w sprawie II SA/Gd 490/06. Po rozpoznaniu tego wniosku Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 20 grudnia 2006r. powołując się na przepis art. 66 § 3 k.p.a. postanowił zwrócić wnioskodawczyni jej wniosek z dnia 3 listopada 2006r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że właściwym do rozpoznania niniejszego podania jest Sąd. I. P. wniosła zażalenie na to postanowienie, którym domagając się jego uchylenia wnosiła o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Odwołująca się zarzuciła nieważność postępowania w związku z rażącym naruszeniem art. 66 § 3 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4, art. 73 § 2 i art. 35 § 1 k.p.a. Wnosząca zażalenie prezentowała pogląd, że obowiązkiem organu w tej sprawie było zawieszenie postępowania administracyjnego, natomiast stanowisko, że właściwym do rozpatrzenia wniosku jest Sąd jest niedopuszczalne w sytuacji, gdy organ nie informuje strony jaki Sąd byłby właściwy do wstrzymania wykonania decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 8 lutego 2007r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 123, art. 144 i 105 k.p.a. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a. jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że przyczyną zwrotu podania było ustalenie, że właściwym do rozpoznania wniosku jest Sąd. Organ I instancji nie wskazał jednak ani podstawy prawnej takiego ustalenia ani sądu właściwego do rozpatrzenia wniosku strony. W ocenie SKO " niewątpliwe jest, że sąd powszechny nie jest organem do rozpatrywania którejkolwiek części wniosku strony. Przywołana podstawa prawna postanowienia jest więc błędna". Kolegium wyjaśniło w dalszej części swoich wywodów, że ponieważ żaden przepis prawa nie przewiduje trybu zwrotu podania w formie postanowienia w sytuacji gdy właściwym do rozpatrzenia zawartego w nim wniosku jest WSA przedmiotowe postanowienie jest bezprzedmiotowe. "Dlatego należało je uchylić i umorzyć postępowanie w tej sprawie". Kolegium wyjaśniło również, iż po przekazaniu sądowi administracyjnemu skargi jedynie ten sąd może na wniosek skarżącego lub z urzędu wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. I. P. wniosła skargę do Sądu, w której domagała się uchylenia postanowień organów obydwu instancji jako wydanych z naruszeniem prawa. Skarżąca zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego wywodziła, że to organ administracji winien poinformować ją o jej sytuacji faktycznej i prawnej. W ocenie skarżącej żaden przepis prawa nie przewiduje trybu zwrotu podania w formie postanowienia w sytuacji gdy właściwym do rozpatrzenia zawartego w nim wniosku jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zważył, co następuje: Z akt sprawy niniejszej wynika, że opisany na wstępie uzasadnienia wniosek skarżącej dotyczył sprawy zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 5 lipca 2002r. o przekształceniu przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. A celem wniesienia podania było wstrzymanie jej wykonania bądź wyeliminowanie z obrotu prawnego w innym trybie. Zagadnienie dotyczące sposobu załatwienia wniosku (skargi) strony wniesionego po zakończeniu postępowania administracyjnego ostateczną decyzją uregulowane jest między innymi przepisami art. 235 § 1 i 2 k.p.a. Skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu ( §1). W przypadkach określonych w § 1 żądanie zostanie uwzględnione gdy zachodzą przewidziane w kodeksie warunki ( § 2). Ponadto stosownie do art. 9 k.p.a. zawierającego jedną z ogólnych zasad postępowania administracyjnego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Przypomnieć również należy organom obydwu instancji, że stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wszystkie przytoczone wyżej przepisy k.p.a. w sposób rażący zostały naruszone w niniejszej sprawie, gdyż organy ani nie pouczyły skarżącej o opisanych wyżej prawach ani też nie wezwały jej do uzupełnienia braków podania przez jednoznaczne wskazanie o co jej w istocie chodzi. Organy orzekające w tej sprawie w obydwu instancjach pominęły również fakt, że podanie które wniosła skarżąca dotyczyło sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. Decyzja ta znajduje się na karcie 1 akt niniejszej sprawy. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia postanowienia organu I instancji przepis art. 66 § 1 k.p.a. jednoznacznie reguluje sposób i tryb załatwienia podania, które dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy administracji publicznej. W takiej sytuacji organ do którego wniesiono podanie uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu i poinformuje go o treści § 2. Zawiadomienie następuje w drodze postanowienia na które służy zażalenie. Podanie skarżącej zawierało kilka aspektów i bez zachowania opisanych wyżej wymagań przepisów postępowania nie mogło być rozpatrzone i ocenione bez uprzedniego wyjaśnienia jaka jest istota podania skarżącej. Na czym miało polegać to wyjaśnienie w niniejszej sprawie? Przede wszystkim na pouczeniu skarżącej o treści przywołanych wyżej przepisów k.p.a. z prośbą o sprecyzowanie czy skarżąca domaga się stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta, wznowienia postępowania w tej sprawie bądź uchylenia tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że w tym czasie toczyło się już postępowanie administracyjne o wyeliminowanie z obrotu prawnego opisanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta, które zakończone zostało ostateczną decyzją SKO od której wniesiono skargę do WSA w Gdańsku. Prawidłowe pouczenie skarżącej po wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności winno wskazywać na możliwość żądania wstrzymania w postępowaniu administracyjnym ostatecznej decyzji na podstawie przepisów art. 152, 159 § 1 k.p.a. oraz możliwość złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania takiej decyzji przez sąd lub organ administracji po wniesieniu skargi do sądu. Opisane wyżej naruszenia prawa mają charakter rażący co uzasadniało stwierdzenie nieważności postanowień organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z akt sprawy tutejszego Sądu IISA/Gd 490/06 wynika, że Sąd wyrokiem z dnia 1 lutego 2007r. oddalił skargę I. P. na decyzję SKO o odmowie uchylenia w trybie art. 155 k.p.a. opisanej wyżej ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta. Ponadto wyrokiem z dnia 19 października 2005r. sygn. akt II SA/Gd 3293/02 oddalił skargę I. P. na ostateczną decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności cyt. wyżej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 5 lipca 2002r. Dlatego też w dalszym postępowaniu w tej sprawie skarżąca winna sprecyzować swój wniosek przy uwzględnieniu sytuacji faktycznej i prawnej jaka będzie istniała po zwrocie akt Prezydentowi Miasta.