II SA/Gd 3121/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący WSA: Alina Dominiak (spr.) Sędziowie NSA: Małgorzata Gorzeń del. SO: Jolanta Górska Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi G. B. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej - Oddziału Rejonowego z dnia 8 sierpnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie przydziału kwatery zastępczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej - Oddziału Terenowego z dnia 7 maja 2001r. nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej - Oddziału Rejonowego na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. określa, że wymienione wyżej decyzje nie mogą być wykonane. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego decyzją z dnia 7 maja 2001 r. na podstawie art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 1996 r. Nr 86, poz. 433 ze zm. ) i § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lutego 1999 r. w sprawie zakwaterowania tymczasowego oraz hoteli garnizonowych ( Dz. U. Nr 12 poz. 103) przydzielił G. B. kwaterę zastępczą. W odwołaniu od powyższej decyzji G. B. podał, że składał wniosek o przydział kwatery stałej i wypłacenie świadczenia umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego, a otrzymał decyzję o tymczasowym zakwaterowaniu z rodziną w kwaterze zastępczej. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego decyzją z dnia 8 sierpnia 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że G. B. pełni służbę w Jednostce Wojskowej [...], stacjonującej w garnizonie [...] i oczekuje na przydzielenie osobnej kwatery stałej od listopada 1998 r. W lutym 1999 r. wystąpił z wnioskiem o wypłatę świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Dyrektor OT WAM przyznając wnioskodawcy świadczenie finansowe pokrywające koszty najmu od dnia 1.12.2000 r. do dnia 31.12.2001 r. postanowił, że jednak nie dłużej niż do dnia otrzymania przydziału osobnej kwatery stałej , kwatery zastępczej, ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery lub uzyskania innego lokalu albo rozwiązania umowy najmu lokalu mieszkalnego. Organ II instancji, powołując się na przepisy art. 24 ust. 2 pkt. 2 , art. 49 ust.l pkt. 1 lit. a i art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej stwierdził, że żołnierzowi zawodowemu przysługuje świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego tylko w sytuacji , gdy Agencja nie może przydzielić żołnierzowi odpowiedniej kwatery lub zapewnić tymczasowego zakwaterowania z rodziną ( art. 49 ust. 1 pkt. 1 lit. a). Ponieważ zaistniała możliwość przydzielenia por. B. kwatery zastępczej Dyrektor OT WAM zrealizował przesłanki przepisu art. 49 ust. 1 pkt. 1 lit. a . Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że przydzielenie kwatery zastępczej było spełnieniem również przesłanek z art. 50 ust. 3 ustawy oraz że w ocenie organu do sytuacji por. B. nie ma zastosowania art. 52 ust. 2 ustawy, na który się on powołuje. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. B. wniósł o uchylenie powyższej decyzji oraz o przywrócenie prawa do świadczenia finansowego umożliwiającego częściowe pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu zarzucił błędną interpretację przepisów ustawy przy wydawaniu decyzji oraz stwierdził, że szczegółowe zasady tymczasowego zakwaterowania żołnierzy w służbie stałej zostały określone w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lutego 1999 r. oraz rozporządzenia z dnia 28.04.2000 r. w sprawie administrowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową , które zostały wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 53 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Zarzucił Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziałowi Rejonowemu niewłaściwe wykonywanie zadań oraz załatwienie sprawy w sposób naruszający jego interesy. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że zarzuty skargi dotyczą w istocie utraty prawa do zwrotu kosztów najmu. W piśmie z dnia 4 maja 2004 r. dodatkowo podał, że w przypadku gdy żołnierz zawodowy posiada członków rodziny, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, a nie ma możliwości zapewnienia mu miejsca w internacie, w myśl przepisu art. 52 ust. 2 ustawy na wniosek żołnierza dyrektor oddziału terenowego może zakwaterować go wraz z członkami rodziny. Wniosek w rozumieniu tego przepisu dotyczy tylko i wyłącznie zakwaterowania członków rodziny żołnierza , nie zaś samego przydziału kwatery zastępczej. To samo dotyczy przepisu § 11 rozporządzenia z dnia 2 lutego 1999 r. , który w sposób bardziej wyraźny wskazuje, że wniosek dotyczy zakwaterowania w kwaterze rodziny żołnierza. Ustawodawca nie wskazał, jak uczynił to w przypadku realizacji prawa do kwatery czy wypłaty świadczenia umożliwiającego pokrycie kosztów najmu, że warunkiem przydziału kwatery zastępczej jest złożenie konkretnego wniosku ze wskazaniem na tę formę zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych, postanowił natomiast, że tzw. zwrot kosztów najmu może nastąpić gdy Agencja nie dysponuje wolnymi kwaterami zastępczymi. Oznacza to , że złożenie wniosku o wypłatę tych kosztów wszczyna w myśl przepisu art.61 ust. 1 kpa postępowanie administracyjne, wynikiem którego może być przydział kwatery zastępczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy decyzja o przydziale kwatery zastępczej może być wydana bez wniosku uprawnionego żołnierza zawodowego. Rozważając tę kwestię wskazać należy, że z art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wynika, iż prawo do kwatery realizuje się na wniosek żołnierza zawodowego przez przydział kwatery albo wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Do czasu realizacji prawa do kwatery żołnierz zawodowy ma prawo otrzymać świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego na zasadach określonych w dalszych przepisach albo zakwaterowanie tymczasowe w budynkach lub kwaterach będących w zasobach Agencji ( art. 24 ust. 2 wyżej cytowanej ustawy). Zasady przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego zostały określone w art. 49 przedmiotowej ustawy. Żołnierzowi zawodowemu posiadającemu członków rodziny niniejsze świadczenie finansowe przysługuje, jeżeli Agencja nie może przydzielić mu odpowiedniej kwatery lub zapewnić tymczasowego zakwaterowania z rodziną ( art. 49 ust. 1 pkt. 1 lit. a). Zgodnie z art. 50 ust. 1 cytowanej ustawy na zakwaterowanie tymczasowe przeznacza się internaty garnizonowe, kwatery zastępcze i inne pomieszczenia mieszkalne. W internacie żołnierza zawodowego można zakwaterować bez członków rodziny ( art. 51 ust. 1 ustawy) . Natomiast na wniosek żołnierza zawodowego w służbie stałej, uprawnionego do zakwaterowania w internacie, dyrektor oddziału terenowego Agencji może tymczasowo zakwaterować go, wraz z członkami rodziny uwzględnianymi przy ustalaniu przysługującej powierzchni mieszkalnej kwatery, w kwaterze zastępczej ( art. 52 ust. 2 ustawy). Przywołany wyżej przepis art. 49 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP mówi o "zapewnieniu" przez Agencję tymczasowego zakwaterowania z rodziną. Niniejszy przepis nie mówi natomiast o przydziale kwatery zastępczej . Oznacza to, że chodzi tutaj o wykonanie przez Agencję tego wszystkiego, do czego jest zobowiązana w celu zakwaterowania żołnierza zawodowego wraz z rodziną w kwaterze zastępczej. Zatem zapewnienie tymczasowego zakwaterowania w tym znaczeniu nie jest uzależnione od wniosku żołnierza zawodowego. Natomiast taki wniosek jest konieczny do wydania decyzji o przydziale kwatery zastępczej. Wynika to wprost z art. 52 ust. 2 ustawy. Nadto w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 kwietnia 2000 r. w sprawie administrowania kwaterami i lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową ( Dz. U. Nr 40 , poz. 471), w celu otrzymania kwatery żołnierz zawodowy składa do dyrektora oddziału terenowego Agencji, właściwego do miejsca pełnienia czynnej służby wojskowej, wniosek o przydział kwatery lub o poprawę warunków mieszkaniowych albo przydział kwatery zastępczej , zaopiniowany przez dowódcę jednostki wojskowej, w której pełni czynną służbę wojskową. Jednocześnie, stosownie do § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lutego 1999 r. w sprawie zakwaterowania tymczasowego oraz hoteli garnizonowych ( Dz. U .Nr 12 , poz.103 ) , na wniosek żołnierza zawodowego w służbie stałej, w przypadku , o którym mowa w art. 52 ust. 2 ustawy, można go zakwaterować tymczasowo z członkami rodziny w kwaterze zastępczej. Z przepisów art. 52 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lutego 1999 r., wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, nie wynika, iż dotyczą one wyłącznie zakwaterowania członków rodziny żołnierza zawodowego. Z ich treści wynika natomiast jednoznacznie, że dotyczą one zakwaterowania żołnierza zawodowego wraz z członkami rodziny. Sam żołnierz uprawniony jest bowiem do zakwaterowania w internacie i jedynie w przypadku niemożliwości zapewnienia mu miejsca w internacie dochodzi do zakwaterowania go w kwaterze zastępczej lub innym pomieszczeniu mieszkalnym ( art. 51 ust. 1 i art. 52 ust. 1 cytowanej ustawy). Natomiast, jeżeli żołnierz zawodowy chce zamieszkiwać razem z członkami rodziny do czasu realizacji prawa do kwatery, to wówczas na jego wniosek przysługuje mu prawo do kwatery zastępczej, o ile Agencja może mu zapewnić tymczasowe zakwaterowanie z rodziną. Dopiero wówczas, gdy niemożliwe jest zapewnienie takiego zakwaterowania, żołnierz zawodowy ma prawo skorzystać ze świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że przydział kwatery zastępczej w drodze decyzji jest kolejnym etapem obejmowania tej kwatery, który następuje na wniosek żołnierza po zapewnieniu mu jej przez Agencję. Oczywiście jest możliwe, ze żołnierz zawodowy nie złoży koniecznego wniosku i w konsekwencji nie otrzyma decyzji o przydziale kwatery zastępczej i w kwaterze nie zamieszka. Jednak wówczas nie otrzyma również świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego o ile Agencja zapewniła mu tymczasowe zakwaterowanie. Żołnierz zawodowy jako podmiot prawa ma bowiem swobodę w wyborze, czy chce zamieszkiwać wraz z członkami rodziny w kwaterze zastępczej i przydział takiej kwatery uzależniony jest od złożenia stosownego wniosku w tym przedmiocie. Zapewnienie tymczasowego zakwaterowania z rodziną nie jest równoznaczne z decyzją o przydziale kwatery zastępczej. Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że organy administracji naruszyły w niniejszej sprawie przepisy art. 6, 8, 61 § 2 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy będą miały na względzie to, że do wydania decyzji o przydziale kwatery zastępczej niezbędny jest wniosek skarżącego. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.