II SA/Gd 3125/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny \v Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 13 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Ż. i J. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 listopada 2002 r., nr [[...]] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją z dnia 11 września 2002 r., nr [[...]], wydaną na podstawie art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 2 ust. 3, art. 4 i art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tekst jedn.: Dz.U. z 2001 r., nr 65, poz. 746 ze zm.), Prezydent Miasta przekształcił prawo użytkowania wieczystego nieruchomości J. i A. Ż. położonej w S. przy ul. G. obejmującej działkę nr [[...]] o powierzchni 447m2 w prawo własności, określając jednocześnie wysokość należności z tego tytułu. A. Ż. i J. Ż. złożyli odwołanie od powyższej decyzji kwestionując zasadność ustalenia opłat za dokonane przekształcenie i wskazując, że ze względu na ich złą sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów ustalonej należności. Skarżący wskazali, że odwołanie złożono z opóźnieniem, z uwagi na ich bardzo zły stan zdrowia. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2002 r., nr [[...]], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając w oparciu o art. 134 w związku z art. 129 § 2 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że odwołanie od przedmiotowej decyzji należało wnieść w dniach od 18 września do 1 października 2002 r. Skarżący natomiast, prawidłowo pouczeni o przysługującym im prawie zaskarżenia wydanej decyzji, wnieśli odwołanie w dniu 11 października 2002 r., czyli z uchybieniem 14 - dniowego terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., co skutkuje wydaniem przedmiotowego postanowienia. Nadto organ II instancji stwierdził, że strony nie wystąpiły o przywrócenie uchybionego terminu. A. Ż. i J. Ż. wnieśli skargę na to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skarżący podnieśli zarzuty dotyczące wadliwości decyzji o odpłatnym przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności i nie odnieśli się do rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie kwestionują w skardze ustaleń organu w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a jedynie merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie będąc związany zarzutami skargi Sąd stwierdził, iż organ administracji wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy prawa procesowego. Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 129 § 1 i 2 k.p.a. zgodnie z którym, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji oraz art.134 k.p.a., stanowiący, iż w przypadku uchybienia terminu do złożenia odwołania, organ administracji stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu. Skarżący niewątpliwie uchybili terminowi do złożenia odwołania, czego nie kwestionowali. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skarżący w odwołaniu złożyli jednak oświadczenie spełniające wymogi wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania. Skarżący oświadczyli, że składają odwołanie po terminie z uwagi zły stan zdrowia. Interpretując treść oświadczenia strony, składanego w toku postępowania administracyjnego, organ administracyjny winien mieć na uwadze cel wynikający z treści tego oświadczenia. Nie budzi wątpliwości, że skarżący wskazali na uchybienie terminu i przytoczyli okoliczności wskazujące przyczynę uchybienia terminu w celu rozpoznania odwołania przez organ administracji mimo złożenia go po terminie. Choroba strony, co do zasady, może uzasadniać stwierdzenie braku winy w uchybieniu terminu. Oświadczenie skarżących stanowiło zatem w istocie wniosek o przewrócenie terminu, mimo, iż nie zawierało ono wyraźnego sformułowania "wnoszę o przywrócenie terminu", lecz wniosek o rozpatrzenie sprawy mimo uchybienia terminu, ze wskazaniem przyczyn tego uchybienia. (vide: teza 2 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SA 166/98 Lex Nr 47261) Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej. Art. 58 § 1 i 2 k.p.a., stanowi. iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin. W przypadku złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu, organ administracji obowiązany jest rozpoznać zgłoszony wniosek, a postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może być wydane przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniosku o przywrócenie terminu. Od rozstrzygnięcia tego zależy bowiem czy czynność została dokonana w terminie, który to termin został stronie przywrócony, czy też po jego upływie - w przypadku nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu jest niezgodne z prawem. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 1999 r. sygn. akt SA/Sz 306/98 cyt. za B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz., Wydawnictwo C.H. Beck 2003, str. 578) Wniosek o przywrócenie terminu złożony przez skarżących nie został przez organ administracji rozpoznany. W toku postępowania doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania - art. 58 k.p.a. i art. 134 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien dokonać oceny złożonego wniosku o przywrócenie terminu z punktu widzenia spełnienia przesłanek art. art. 58 § 1 i 2 k.p.a. i dopiero po rozpoznaniu wniosku, w zależności od treści postanowienia w tym przedmiocie, podjąć dalsze czynności zmierzające do rozpatrzenia odwołania lub wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na odstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne jedynie w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja dotyczyła stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.