II SA/Gd 3126/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka – Pilch Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 30 sierpnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 22 czerwca 2001 r., nr [...] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn. tekst Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawił J. M. dotychczas posiadanych uprawnień kombatanckich, przyznanych wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej. Organ administracji ustalił, że J. M., w oparciu o zaświadczenie dawnego ZBOWiDu z dnia 4 listopada 1978 r. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tego tytułu, iż w okresie od 11 kwietnia 1946 r. do 31 grudnia 1947 r. brał udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej. Podstawą przyznania tych uprawnień było zaświadczenie KW MO z dnia 7 lutego 1978 r. potwierdzające, że J. M., jako funkcjonariusz MO, w podanym wyżej okresie brał udział w walkach z tzw. reakcyjnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej. Organ administracji wskazał, że art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy zobowiązuje do pozbawienia uprawnień kombatanckich osób, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Stosownie do tego przepisu uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. W ocenie organu administracji służba w organach Milicji Obywatelskiej nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu przepisów ustawy We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił, że jego służba w szeregach Milicji Obywatelskiej miała charakter zastępczej służby wojskowej. Ponadto pobytów w więzieniach i obozach Gestapo nie może on udowodnić ze względu na brak jakiejkolwiek dokumentacji archiwalnej. Nie uwzględniając tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia 30 sierpnia 2001 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w I instancji, podzielając w całości jego. podstawy faktyczne i prawne. J. M. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, wywodził, że jego służba w MO miała charakter zstępczej służby wojskowej, do której został skierowany. Polegała ona na zabezpieczaniu mienia i życia ludności w trudnym okresie powojennym. W odpowiedzi na skargę wniesiono ojej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn. tekst Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich te osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że skarżący uzyskał takie uprawnienia wyłącznie z tytułu udziału w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w szeregach Milicji Obywatelskiej. Pozbawienie go tych uprawnień ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że organ administracji jest związany przytoczoną wyżej normą prawa. Wyjaśnić należy skarżącemu, iż uprawnienia kombatanckie, na mocy dotychczasowych przepisów, nie przysługiwały wyłącznie z tytułu pełnienia służby w MO lub Wojsku Polskim po dniu 30 czerwca 1947 roku, gdyż podstawą ich przyznania było wykazanie udziału w walkach o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że Milicja Obywatelska nie jest zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 i art. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (por. wyrok SN z dnia 9 lutego 2001 r., sygn. akt III RN 59/00- OSNP 2001/19/572) oraz uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 12 czerwca 2000 r. sygn. akt OSP 5/00 -ONSA 2001/1/3). W postępowaniu administracyjnym skarżący nie powoływał się na to, aby przysługiwały mu uprawnienia kombatanckie z jakiegokolwiek innego tytułu. Skarżący został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. (Dz. U. Nr 116 poz. 745), umożliwiono mu złożenie dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów zapewniając czynny udział w każdej fazie postępowania administracyjnego. W świetle przedstawionych wyżej ustaleń faktycznych oraz przytoczonych przepisów prawa materialnego skargę należało uznać za bezzasadną co prowadzić musiało do jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271).