II SA/Gd 3127/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant Małgorzata Kuba, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 listopada 2002 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 28 sierpnia 2002 r., nr [...] Decyzją z dnia 28 sierpnia 2002r. nr [...] Wójt Gminy na podstawie art. art. l ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz.1209) odmówił W. P. nabycia prawa własności nieruchomości położonej w S. dla której Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą KW [...]. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. l ust. l i ust. 2 w/w ustawy osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340, z 1957 r. Nr 39, poz. 172, z 1969 r. Nr 13, poz. 95 i z 1998 r. Nr 106, poz.668) zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. Wniosek w tej sprawie może być skutecznie złożony przez osobę uprawnioną w terminie do dnia 24 października 2002 r. Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie wniosek został złożony w dniu 5 marca 2002 r., a więc z zachowaniem terminu określonego wart. l ust. 2 powołanej ustawy. W ocenie organu z akt sprawy wynika, iż W. P. nabył prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na podstawie aktu notarialnego z dnia 17 listopada 1986 r. W niniejszej sprawie został spełniony jeden z konieczny warunek przysługiwania roszczenia o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości, w postaci przysługiwania prawa użytkowania wieczystego w dniu 26 maja 1990r. Organ wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość leży na Ziemiach Odzyskanych, co jest faktem oczywistym i nie wymaga przeprowadzenia na tę okoliczność dowodu. Jednakże weryfikując złożony wniosek organ ustalił, iż przed dniem 26 maja 1990r. nieruchomość nie była jeszcze zabudowana na cele mieszkaniowe, gdyż w tej dacie nie został zakończony proces budowlany. Z dołączonego do wniosku zaświadczenia wydanego przez Urząd Rejonowy wynika, że na działce [...] w S. proces budowlany został zakończony 16 grudnia 1993r. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. P., zarzucając jej, iż ustawa z 26 lipca 2001r. nie zawiera zapisu warunkującego nabycie prawa własności zakończeniem procesu budowlanego przed 26 maja 1990r. Stwierdził ponadto, iż posiada dokument, z którego wynika, iż działka nr [...] była zabudowana na cele mieszkaniowe przed 26 maja 1990r. Decyzją z dnia 4 listopada 2002r, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że treść art. l ust. l ustawy z 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, jednoznacznie przesądza o tym, że jedynie zabudowa pozwalająca zrealizować cel mieszkaniowy (lub status nieruchomości rolnej) w okresie wskazanym w ustawie uprawnia osoby tam określone do ubiegania się o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości. Analizując przedmiotową sprawę w oparciu o posiadane dokumenty zawarte w aktach sprawy Kolegium stwierdziło , iż budynek mieszkalny na działce nr [...] w S. został zgłoszony do użytkowania 16 grudnia 1993r. ( zaświadczenie Urzędu Rejonowego) . Przed tą datą nie mógł więc zgodnie z prawem służyć realizacji celu mieszkaniowego . Tym bardziej nie realizował tego celu budynek w trakcie budowy, którego pokrywanie dachem zakończono i odebrano w sierpniu 1989r. Skargę na powyższą decyzję wniósł W. P. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, iż wbrew stanowisku organów orzekających w sprawie służy mu prawo nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości, gdyż z umowy nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki wynika, że teren przeznaczony został pod zabudowę mieszkalną. Wskazał ponadto, iż w sierpniu 1989r. budowany dom posiadał już dach, a w 1990r. skarżący był zobowiązany do pokrycia rachunku za wodę. Jako uzasadnienie swego stanowiska skarżący powołał się na stanowisko prof. A. B. opublikowane w "Głosie Pomorza". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego, Sąd doszedł do przekonania, że przedmiotowa decyzja narusza prawo. Z brzmienia art. 1 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności wynika, że stwierdzenie nabycia prawa własności może nastąpić jedynie w odniesieniu do pewnych kategorii czy rodzajów nieruchomości. Ustawodawca przewidział bowiem, że prawo własności mogą nabyć użytkownicy (współużytkownicy) wieczyści nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Podobnie jak w przypadku nieruchomości rolnej, przepisy ustawy nie precyzują pojęcia "nieruchomość zabudowana", ograniczając jego zakres do nieruchomości zabudowanych "na cele mieszkaniowe". W wyroku z dnia 10 października 2000r. Sąd Najwyższy (OSNC 2001 nr 2, poz. 34) interpretując przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące przysługującego gminie prawa pierwokupu, przyjął, że normatywną podstawą dla ustalenia, czy nieruchomość jest zabudowana, czy też nie spełnia wymogów zabudowy, powinna być ustawowa definicji "zakończenia zabudowy" z art. 62 ust. 3 wskazanej ustawy. Dlatego też o tym, że nieruchomość jest zabudowana, przesądza stan surowy zamknięty znajdującego się na tej nieruchomości budynku a co najmniej taki stopień zaawansowania inwestycji, by można było stwierdzić, iż wznoszony budynek będzie służyć celom mieszkaniowym. Tego rodzaju zabudowa powinna już istnieć przed dniem 26 maja 1990r. W sytuacji gdy użytkownik wieczysty nabył prawo do niezabudowanej nieruchomości i po dniu 26 maja 1990r. zrealizował na niej zabudowę mieszkaniową nie spełnia on przesłanki warunkującej nabycie prawa własności. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu odwołania gdzie skarżący wskazał, iż spełnia warunki do nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości, podkreślił, że w/w działka została zabudowana po 26 maja 1990r. o czym świadczy fakt zgłoszenia budynku mieszkalnego do użytkowania 16 grudnia 1993r. W świetle wyżej przedstawionych okoliczności Sąd stwierdza, że z naruszeniem przepisów o postępowaniu (art. 7, 77 i 81 kpa) orzekające w sprawie organy nie zebrały materiału dowodowego, który poddany swobodnej ocenie uzasadniałby przyjęcie, że w świetle powołanego w podstawie prawnej decyzji art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności brak jest podstaw do wnioskowanego przez W. P. nieodpłatnego nabycia prawa nieruchomości. Sąd nie podziela też stanowiska organu II instancji jakoby fakt zgłoszenia budynku mieszkalnego do użytkowania w dniu 16 grudnia 1993r. był jedynym miarodajnym dowodem przesądzającym, że przed 26 maja 1990r. nieruchomość nie była "zabudowana na cele mieszkaniowe". Zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie w przedmiocie ustaleń co do czasu zabudowy działki wykorzystując również inne środki dowodowe (np. dziennik budowy, zeznania świadków w szczególności kierownika budowy). Pozwoli to na ustalenie kiedy skarżący zrealizował zabudowę mieszkaniową. .O tym, że nieruchomość zastała "zabudowana na cele mieszkaniowe" decydować będzie ustalenie jej stanu w takim zakresie w jakim przyjmuje to Sąd Najwyższy w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z dnia 10 października 2000r. Wyrażony tam pogląd, sprowadzający się do tego, iż nieruchomość należy traktować jako zabudowaną przesądza stan surowy zamknięty znajdującego się na tej nieruchomości budynku, podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie. Z wskazanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.