II SA/Gd 3129/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-06-23

Skład orzekający: Barbara Skrzycka - Pilch, Stanisław Nowakowski, Jacek Hyla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy fakt zatrudnienia w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956, bez udowodnienia czynnego udziału w zwalczaniu podziemia niepodległościowego, stanowi wystarczającą podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt zatrudnienia lub pełnienia służby w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego lub Służby Bezpieczeństwa w latach 1944-1956, na stanowiskach, gdzie wykonywane zadania mogły być związane ze zwalczaniem organizacji i osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, jest wystarczającą podstawą do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Nie jest konieczne udowodnienie konkretnych czynów związanych ze zwalczaniem podziemia.
Stan faktyczny
Skarżący, S. M., został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Organ ustalił, że skarżący był zatrudniony w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1947-1956, co stanowiło podstawę do utraty uprawnień przyznanych za służbę w Wojsku Polskim. Skarżący kwestionował decyzję, twierdząc, że uprawnienia uzyskał wyłącznie za służbę wojskową i że decyzja jest niesprawiedliwa. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję o pozbawieniu uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Barbara Skrzycka - Pilch (spr.) Sędziowie: NSA Stanisław Nowakowski NSA Jacek Hyla Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 sierpnia 2001r., nr [[...]] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. . Zaskarżoną decyzją z 28 sierpnia 2001 r nr [[...]] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 i art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 12 października 2000 r., mocą której pozbawiono skarżącego S. M. uprawnień kombatanckich. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 25 ust. 2 pkt. 1 lit a w związku z art. 21 ust 2 pkt 4 lit a i art. 21 ust 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, iż pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD z tytułu służby w odrodzonym Wojsku Polskim w okresie od 12 sierpnia 1944r. do 9 maja 1945., ze względu na to, iż w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że S. M. był zatrudniony w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1947- 1956. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. M. podnosił, iż uprawnienia kombatanckie dostał jedynie za służbę w Wojsku Polskim w okresie walki z hitlerowskim okupantem. Twierdził, że decyzja jest niesprawiedliwa, gdyż odbiera mu już raz nabyte prawa, nie uwzględniając jego służby w wojsku. Odpowiadając na skargę organ wnosi o jej oddalenie z powołaniem się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodając, iż zarzuty podniesione w skardze nie mają wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Skarżący został pozbawiony uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach. Zgodnie z tymi przepisami pozbawia się uprawnień kombatanckich, nabytych na podstawie dotychczasowych przepisów, czyli przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o kombatantach, osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący nie kwestionował, iż pełnił służbę i był zatrudniony w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa. Ponadto ustalenia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, dotyczące służby skarżącego w Urzędach Bezpieczeństwa, opierają się na piśmie z dnia 12 września 2000 r. Naczelnika Wydziału Prezydialnego Komendy Wojewódzkiej Policji, które potwierdza fakt zatrudnienia skarżącego w strukturach UBP. Zatem istniały podstawy faktyczne i prawne do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich. Zaznaczyć przy tym należy, że trafnie uznano, iż nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach. Zgodnie z tym przepisem, art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach nie stosuje się wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych w tym artykule służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy, lub które przedłożą dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w strukturach, jednostkach i na stanowiskach, o których tam mowa, wykonywały wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Z art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy o kombatantach wynika, że osoby zatrudnione i pełniące służbę lub funkcję w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa lub Służby Bezpieczeństwa zachowują uprawnienia kombatanckie, jeżeli przedłożą dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w tych strukturach wykonywały wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten oraz przepis art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy o kombatantach prowadzi do wniosku, że przeszkodą do uzyskania uprawnień kombatanckich oraz podstawą utraty nabytych uprawnień jest sam fakt służby i zatrudnienia w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa lub Służby Bezpieczeństwa na stanowiskach, na których wykonywane zadania mogły być związane ze zwalczaniem organizacji i osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, a nie konkretne czyny związane ze zwalczaniem tych osób lub organizacji. Nie jest zatem istotne, iż nie odnaleziono żadnego dowodu, iż skarżący brał czynny udział w zwalczaniu podziemia niepodległościowego. Wystarczające jest ustalenie, wynikające z pisma Naczelnika Wydziału Prezydialnego Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 12 września 2000 r., iż skarżący podczas służby w Urzędach Bezpieczeństwa był zatrudniony m.in. w charakterze oficera techniki operacyjnej. Na tej bowiem podstawie można stwierdzić, iż wówczas nie wykonywał wyłącznie zadań nie związanych ze zwalczaniem organizacji osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło