II SA/Gd 314/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-08-23
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, biorąc pod uwagę złożone przez niego oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach oraz przedłożone dokumenty?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wystarczający, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Pomimo złożenia oświadczeń o trudnej sytuacji finansowej, skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów, a niektóre z jego oświadczeń budziły wątpliwości i były sprzeczne z przedłożonymi dowodami, co uniemożliwiło pełną ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Skarżący M. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na trudną sytuację materialną czteroosobowej rodziny, chorobę żony i syna oraz brak środków do życia. W związku z wątpliwościami co do jego stanu majątkowego, sąd wezwał go do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów, a jego oświadczenia budziły wątpliwości, zwłaszcza w kontekście prowadzonej działalności gospodarczej i posiadanych nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011r.na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 stycznia 2011r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
M. R. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazał, że ma na utrzymaniu czteroosobowa rodzinę, tj. chorą niepracującą żonę, chorego syna obecnie przebywającego w szpitalu psychiatrycznym oraz drugiego syna, który jest zgłoszony w urzędzie pracy jako osoba szukająca pracy. Skarżący podkreślił, że obecnie jest chory na zakrzepicę żył i nie posiada środków do życia. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi niepracująca żona ( 54 lata), chory syn Robert (30 lat) i syn Daniel (29 lat) poszukujący pracy. Rodzina posiada dom o pow. 104 m2. Jedynym dochodem rodziny wedle oświadczenia jest dochód z działalności gospodarczej w wysokości 1500 zł miesięcznie.
W związku z powziętymi wątpliwościami, co do stanu majątkowego i sytuacji zarobkowej skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 25 lipca 2011 r. (doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 8 sierpnia 2011 r.), wezwano skarżącego do przedłożenia – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania – szeregu dokumentów źródłowych i złożenia wskazanych oświadczeń.
W odpowiedzi skarżący oświadczył, że zarówno on jak i małżonka rachunków i lokat bankowych nie posiadają, podtrzymał także oświadczenia o braku pracy dla żony i syna oraz o chorobie syna Roberta i braku jakichkolwiek jego dochodów.
Przedłożone zeznanie podatkowe małżonków R. za 2010r. świadczy o tym, iż oboje małżonkowie uzyskiwali dochody z różnych źródeł: działalności gospodarczej, ze stosunku pracy oraz innych źródeł. Skarżący prowadzi działalność polegającą na świadczeniu usług w zakresie blacharstwa i lakiernictwa samochodowego. Z zaświadczenia z ZUS wynika, że M. R. jest ubezpieczony z tytułu prowadzenia działalności od 15 maja 2003r. , zaś jego żona została zgłoszona do wspólnego ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 28 kwietnia 2011r. oraz że R. R. nie jest uprawniony do żadnych świadczeń z ZUS.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej P.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), gdy zaś wykaże tylko, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) wówczas referendarz może przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym.
Na mocy art. 255 P.p.s.a. w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Czynności określone w tym przepisie podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania, gdyż jak już wyżej wskazano to w interesie strony leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy.
Skarżący jednak nie zastosował się w pełni do wystosowanego wezwania bowiem nie przedstawił wszystkich wskazanych w wezwaniu dokumentów, uniemożliwiając tym samym pełną ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej w wezwaniu sądowym dokumentacji to powinna liczyć się z tym, że referendarz nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy.
Przede wszystkim skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o tym że nie zarobkuje on, ani nikt z jego rodziny. Same oświadczenia to za mało. Za nieprawdziwe uznaje referendarz oświadczenia o nieposiadaniu przez małżonków rachunków bankowych, gdyż z racji prowadzenia działalności przez oboje małżonków przepisy prawa wymagają posiadania rachunku bankowego na potrzeby działalności. I taki numer rachunku musi być także podany w urzędzie skarbowym. Skarżący oświadczył zatem nieprawdę celem zatajenia stanu środków posiadanych przez rodzinę. Dodatkowo uchylił się od obowiązku nałożonego zarządzeniem referendarza przedstawienia wyciągów z posiadanych rachunków.
Zdaniem referendarza skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania mu dobrodziejstwa procesowego, w postaci zwolnienia go od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Nie zostały wykazane, ani nawet uprawdopodobnione okoliczności, iż skarżącego nie stać na prowadzenie niniejszej sprawy. Zaś przedstawione dokumenty wskazujące, iż koszty utrzymania posiadanych nieruchomości są znaczne i opłacane na bieżąco dodatkowo potwierdzają, że rodzina albo posiada oszczędności albo stałe dochody. Dodatkowo z decyzji w sprawie podatku od nieruchomości wynika, ze skarżący posiada dwie nieruchomości zabudowane: przy ul. K. działkę i budynek mieszkalny oraz przy ul. K. działkę o pow. 667 m2 oraz budynki przeznaczone na działalność gospodarczą o pow. 239 m2.
Wskutek składania oświadczeń sprzecznych z przedłożonymi dokumentami w sprawie mnożą się wątpliwości dotyczące rzeczywistej sytuacji finansowej i zarobkowej rodziny skarżącego. Do czasu jednoznacznego ustalenia, iż rzeczywiście skarżący nie posiada środków na opłacenie kosztów prowadzenia niniejszej sprawy nie jest możliwe przyznanie wnioskowanego prawa pomocy. I ustalenie takie nie może opierać się jedynie na oświadczeniach skarżącego, musi znajdować oparcie także w dokumentach.
Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło