II SA/Gd 3145/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-01-19

Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej przyznania zasiłku dla bezrobotnych i przyznająca go od późniejszej daty, narusza zakaz reformationis in peius (art. 139 k.p.a.)?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej przyznania zasiłku dla bezrobotnych i przyznając go od późniejszej daty, naruszył zakaz reformationis in peius (art. 139 k.p.a.), ponieważ nie wykazał zaistnienia przesłanek uzasadniających zmianę decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Ponadto, sposób określenia okresu, na jaki przyznano zasiłek, naruszał art. 107 § 1 k.p.a., pozostawiając stronę w niepewności.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. zarejestrowała się jako bezrobotna i pobierała zasiłek dla bezrobotnych kilkukrotnie. Po ostatniej rejestracji organ pierwszej instancji przyznał jej zasiłek uzupełniający. Wojewoda uchylił tę decyzję w części dotyczącej przyznania zasiłku i przyznał go od późniejszej daty, powołując się na przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Skarżąca wniosła skargę do sądu, kwestionując sposób naliczenia zasiłku. Sąd stwierdził nieważność decyzji Wojewody z urzędu z powodu naruszenia art. 139 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody w punktach 1 i 2 oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie : WSA Alina Dominiak Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant: Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia 14 listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w punkcie 1 i 2 , 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja może być wykonana. M. K. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 3 listopada 2000 r. Decyzją Starosty z dnia 7 listopada 2000 r. nr [...] uznano ją za osobę bezrobotną od dnia 3 listopada 2000 r. z prawem do pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia 11 listopada 2000 r. w wysokości 100% kwoty zasiłku, określonej wart. 24 ust. 1, 6a i 6b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. nr 6, poz. 56 ze zm.). Skarżąca pobierała zasiłek do dnia 16 kwietnia 2003 r., gdyż z dniem 17 kwietnia 2003 r. utraciła status bezrobotnego w związku z podjęciem zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych. Po raz drugi M. K. zarejestrowała się w dniu 2 listopada 2001 r. i na podstawie decyzji Starosty z dnia 24 kwietnia 2001r. nr [...] pobierała zasiłek dla bezrobotnych w okresie od dnia 3 listopada 2001 r. do dnia 1 kwietnia 2002 r. Z powodu podjęcia pracy utraciła status bezrobotnego i prawo do zasiłku. Po raz trzeci M. K. zarejestrowała się jako bezrobotna w dniu 30 września 2002 r. Decyzją z dnia 1 października 2002 r. nr [...] Starosta, powołując się na art. 25 ust. 12 w zw. z art. 23 oraz art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu orzekł o uznaniu skarżącej M. K. za osobę bezrobotną od dnia 30 września 2002 r. i przyznaniu jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 października 2002 r. na okres uzupełniający do dnia 27 listopada 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w związku z tym, że skarżąca utraciła na okres nie dłuższy niż 365 dni status bezrobotnego, a w dniu kolejnej rejestracji spełniała warunki uzasadniające przyznanie prawa do zasiłku, uzyskała do niego prawo na okres pomniejszony o 307 dni pobierania zasiłku pomiędzy dniem 3 listopada 2000 r. i dniem 30 września 2002 r. M. K. odwołała się od powyższej decyzji podnosząc, że w okresie ostatnich 18-stu miesięcy przepracowała 365 dni roboczych, a zatem przysługuje jej prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez kolejne 12-ście miesięcy. Wojewoda decyzją z dnia 14 listopada 2002 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przyznania skarżącej prawa do zasiłku, przyznał skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 października 2002 r. w wysokości 100% zasiłku miesięcznie, to jest w kwocie 498,20 zł - na okres uzupełniający do poprzednio wykorzystanego. w pozostałym zaś zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu ponownej rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, to jest w dniu 30 września 2002 r. skarżąca spełniała wymogi art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do uzyskania statusu bezrobotnego. Następnie organ wywiódł, powołując się na treść art. 23 ust. 1 oraz art. 25 ust. 11 i ust. 12 cytowanej ustawy, że skoro skarżąca w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych utraciła status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia to organ pierwszej instancji prawidłowo przyznał jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku. Ponadto w myśl art. 23 ust. 1 pkt 2a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w urzędzie pracy, dlatego też należało przyznać skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 października 2002 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca ponownie podniosła, że w okresie ostatnich 18-stu miesięcy przepracowała 365 dni roboczych, a zatem przysługuje jej prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez kolejne dwanaście miesięcy. Wskazała, iż czuje się ukarana, gdyż na skutek podjęcia pracy "oddała dwanaście miesięcy nie wybranego zasiłku". W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych. Zarzuty skargi nie są trafne w zakresie w jakim skarżąca wywodzi, iż przysługuje jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych po kolejnej rejestracji w urzędzie pracy na pełny okres 12 miesięcy. W myśl bowiem art. 25 ust. 12 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. nr 6, poz. 56 ze zm.) - osoba, która utraciła status bezrobotnego na okres nie dłuższy niż 365 dni, a w dniu kolejnej rejestracji spełnia warunki określone wart. 23, uzyskuje prawo do zasiłku na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku oraz okresy, o których mowa w ust. 8. Przepis ten nie określa w ogóle przyczyn utraty zasiłku ani nie ogranicza terminem siedmiodniowym ponownej rejestracji (tak jak to ma miejsce w ust. 11 art. 25). Zawiera natomiast odesłanie do warunków określonych wart. 23 ustawy w okresie ponownej czy następnej rejestracji. Spełnienie tych wymagań stwarza jedynie uprawnienia do tzw. zasiłku uzupełniającego, to jest do zasiłku na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku. W tej sytuacji skarżąca uzyskując ponownie status bezrobotnego w dniu 30 września 2002 r. ma prawo jedynie do uzupełniającego zasiłku dla bezrobotnych. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 19 czerwca 2000 r. (opublikowanej w ONSA 2001/1/5) i skład orzekający w niniejszej sprawie w całości go podziela. Sąd działając jednak z urzędu, nie będąc związanym zarzutami skargi, dostrzegł rażące naruszenie przez organ odwoławczy przepisu art. 139 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Organ pierwszej instancji orzekł o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną od dnia 30 września 2002 r., zaś zasiłek dla bezrobotnych przyznał jej od dnia 1 października 2002 r. na okres uzupełniający do dnia 27 listopada 2002 r. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie skarżącej uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przyznania skarżącej prawa do zasiłku i przyznał skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 października 2002 r. w wysokości 100% zasiłku miesięcznie - na okres uzupełniający do poprzednio wykorzystanego. Przytoczona treść orzeczeń organów obu instancji wskazuje jednoznacznie na fakt, iż organ odwoławczy wydał orzeczenie na niekorzyść skarżącej, przesuwając o siedem dni termin rozpoczęcia okresu pobierania przez nią zasiłku. Podnieść należy, iż art. 139 k.p.a. dopuszcza tylko w wyjątkowych wypadkach - wymienionych w tym przepisie możliwość zmiany przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji na niekorzyść strony odwołującej się. W takiej sytuacji organ odwoławczy jest obowiązany wskazać w uzasadnieniu decyzji, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w tym przepisie: zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda nie powołał się na żadną z wskazanych w art. 139 k.p.a. przesłanek pozwalających na zmianę decyzji na niekorzyść skarżącej. Organ ten wywiódł jedynie, iż w myśl art. 23 ust. 1 oraz wobec treści art. 25 ust. 12 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje skarżącej po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w urzędzie pracy, czyli od dnia 8 października 2002 r. Brak przesłanek z art. 139 k.p.a. do zmiany decyzji na niekorzyść strony powoduje, że decyzja organu odwoławczego, wydana z naruszeniem tego przepisu dotknięta jest wadą nieważności. Podnieść nadto należy, że organ drugiej instancji orzekając w punkcie 2 decyzji o dacie przyznania skarżącej zasiłku dla bezrobotnych, jego wysokości ograniczył się jedynie do wskazania, iż zasiłek przysługuje skarżącej "na okres uzupełniający do poprzednio wykorzystanego". Dokonując rozstrzygnięcia sprawy organ winien zaś wskazać konkretną datę, do której przysługuje skarżącej zasiłek uzupełniający, czyli zasiłek pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku. Rozstrzygnięcie bowiem wchodzące w skład decyzji administracyjnej musi być sformułowane w sposób umożliwiający wykonanie decyzji w sposób nie budzący sporu. Nie jest dopuszczalne natomiast takie sformułowanie decyzji, które pozostawia stronę w stanie niepewności co do okresu, na jaki przyznano jej prawo do zasiłku. Zastosowana w zaskarżonej decyzji formuła określenia okresu na jaki przysługuje skarżącej prawo do zasiłku narusza zatem również przepis art. 107§ 1 k.p.a., nie stanowi bowiem w istocie rozstrzygnięcia w tym zakresie. W związku ze stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji w punkcie 1 i 2, organ odwoławczy rozpozna odwołanie skarżącej z uwzględnieniem oceny prawne] zawartej w niniejszym uzasadnieniu, co do interpretacji art. 139 k.p.a. W tym stanie sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekł jak w punkcie l wyroku. Stosownie do treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, iż zaskarżona decyzja może być wykonana.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło