II SA/Gd 316/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia NSA Barbara Skrzycka - Pilch Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. C. i Z. C. na decyzję Wojewody z dnia 30 marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Prezydent Miasta, decyzją z dnia 30 grudnia 2008 r,, wydaną na podstawie art.104 kpa, art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.), oraz na podstawie decyzji o warunkach zabudowy Nr [...] z dnia 29 grudnia 2008 r. i decyzji Nr [...] z dnia 8 marca 2007 r. o przeniesieniu decyzji o warunkach zabudowy na rzecz Spółki A zatwierdził projekt budowlany projekt budowlany i udzielił Spółce A pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych z usługami i garażami podziemnymi pod nazwą X w G. przy ul. P. na działce nr [...], obręb ewidencyjny [...]. Ustalił organ I instancji, że w dniu 9 października 2007 r. Spółka A wystąpiła z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych z usługami i garażami podziemnymi pod nazwą X (działka nr 276/20, obręb 41). Do wniosku dołączono decyzję o warunkach zabudowy z dnia 29 grudnia 2006 r., B S.A. oraz decyzję z dnia 8 marca 2007 r. o przeniesieniu decyzji o warunkach zabudowy na rzecz Spółki A. Złożono również oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz 4 egzemplarze projektu budowlanego. W dniu 6 listopada 2007 r. poinformowano strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę w/w inwestycji. Po sprawdzeniu złożonego projektu wydano w dniu 2 listopada 2007 r. postanowienie, którym zobowiązano inwestora do dostarczenia i uzupełnienia braków i nieprawidłowości w terminie do 30 listopada 2007 r. Na wniosek inwestora postanowieniem z dnia 9 listopada 2007 r. zawieszono postępowanie. W dniu 5 grudnia 2008 r. Spółka A wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego oraz złożyła 4 egzemplarze poprawionego projektu budowlanego. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2008 r. podjęto zawieszone postępowanie, a następnie w dniu 15 grudnia 2008 r. powiadomiono strony, że zebrano i uzupełniono dowody i materiały w sprawie oraz poinformowano o możliwości zapoznania się z nimi i zgłoszenia wniosków i żądań. W odpowiedzi na zawiadomienie wpłynęło pismo Z.C. i A.Ż., w którym zgłoszono szereg zastrzeżeń do projektu budowlanego. Rozpatrując wniosek organ stwierdził, że inwestor złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę dołączając zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane 4 egzemplarze projektu budowlanego. Projekt budowlany zawiera zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego wszystkich projektantów aktualne na dzień opracowania projektu, zgodnie z art.12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane oraz zgodnie z art. 20 w/w ustawy oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Ponadto inwestor złożył: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami, na których realizowana będzie inwestycja na cele budowlane, ostateczną decyzję o warunkach zabudowy. Projekt budowlany spełnia wymagania zawarte w art. 34 ustawy Prawo budowlane. Sprawdzono zgodnie z art. 35 ust. 1 tej ustawy przedstawioną dokumentację pod kątem zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Nie stwierdzono naruszeń w zakresie określonym w art. 35 ust. 1. Odnosząc się do uwag Z.C. i A.Ż. wyjaśniono, że inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ zgodnie z § 3 pkt 53 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, przepisom tego rozporządzenia podlegają garaże dla nie mniej niż 300 samochodów. Projekt przewiduje wybudowanie garażu podziemnego dla 298 samochodów osobowych, w związku z czym nie ma zastosowania ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Strony zostały powiadomione o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem zgodnie z art.7, 9, 10 § 1 kpa. Projekt został opracowany z dużą starannością, tak aby stał się ważnym urbanistycznie i architektonicznie punktem miasta i stanowi dzieło architektoniczne o wysokich walorach estetycznych tworzące nową dominantę przestrzenno-funkcjonalnej dzielnicy miasta. Plac publiczny został utworzony pomiędzy budynkami A i B, od strony ulicy P., co pokazane jest na rysunku PZ-02 w tomie 1 "Projekt zagospodarowania terenu" projektu budowlanego oraz jest wyjaśnione we wstępie do opisu tomu 1. Jako nawierzchnię zaprojektowano kostkę brukowa typu Polbruk, co jest zgodne z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Projekt obsługi komunikacyjnej przewiduje obsługę inwestycji od ul. P. wyłącznie poprzez jeden zjazd publiczny z wykonaniem pasa do skrętu w lewo. Projektanci zrezygnowali z wykonania zjazdów z ul. M.P. i ul. P., co spełniło żądania mieszkańców. Koncepcja rozwiązań komunikacyjnych oraz projekt budowlany branży drogowej został uzgodniony przez Zarząd Dróg i Zieleni i jest zgodna z punktem 4 decyzji o warunkach zabudowy. Ilość zaprojektowanych miejsc postojowych dla samochodów osobowych jest zgodna ze wskaźnikami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy, które zostały określone na podstawie Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta przyjętego Uchwałą Rady Miasta nr [...] z dnia 20 grudnia 2001 r. Decyzja o warunkach zabudowy ustala minimum 1 miejsce postojowe na 1 mieszkanie oraz określa maksymalną ilość miejsc postojowych dla funkcji usługowych. Ilość 298 miejsc postojowych w garażu podziemnym spełnia wymagania decyzji o warunkach zabudowy. Zarzut, że projekt nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest bardzo ogólny i nie znalazł potwierdzenia. W tomie I projektu "Projekt zagospodarowania, terenu" autorzy projektu zamieścili analizę, z której wynika, że projekt spełnia wszystkie wymagania przywołanego rozporządzenia, a w szczególności § 13 i 60 dotyczących nasłonecznienia i przesłaniania. Projekt budowlany zawiera, zgodnie z art. 20 ustawy Prawo budowlane oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie, z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej oraz wymagane uzgodnienia. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. i Z. C. oraz M. i A. Ż. J. i Z. C. zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego a w szczególności: - naruszenie art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie przedmiotowej decyzji sprzecznej z decyzją o warunkach zabudowy dla tej inwestycji. Zatwierdzony projekt budowlany różni się od zapisów zawartych w decyzji o warunkach zabudowy w zakresie skomunikowania inwestycji z układem miejskim: wjazdu i wyjazdu z terenu nieruchomości od ulicy M.P. przez działkę nr [...], - naruszenie art. 34 ust. 3 prawa budowlanego mówiący, że projekt budowlany powinien zawierać projekty [...] sieci uzbrojenia terenu [...], zaprojektowany układ komunikacyjny dla skomunikowania inwestycji z miejskim układem drogowym. Tymczasem treść uzgodnienia nr [...] z dn. 4 grudnia 2008 r. Zarządu Dróg i Zieleni (ZDiZ), wskazuje na poważne braki formalnoprawne i projektowe w zakresie skomunikowania inwestycji. Także uwagi SAUR i GIWK wskazują nie na uzgodnienia, ale na braki w dokumentacji bądź nieprawidłowości projektowanych sieci. - naruszenie art. 35 ust. 1 prawa budowlanego zgodnie, z którym organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Organ tego zaniedbał i nie wykazał staranności w tym względzie. Organ załączył uwagi do projektowania gestorów sieci i zarządcy dróg i zieleni (SAUR, GIWK, ZDiZ) jako formalne uzgodnienia projektu budowlanego. Brak w decyzji o warunkach dla przedmiotowej inwestycji załącznika graficznego (co potwierdza jego brak w wykazie załączników na s. 6 decyzji) uniemożliwiając tym dokonanie porównania z planem zagospodarowania terenu załączonym do projektu budowlanego. - naruszenie art. 33 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego, gdyż do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor winien dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednak do dnia 4 grudnia 2008 r. inwestor nie uzyskał prawa do dysponowania terenem dla realizacji inwestycji polegającej na poszerzeniu ulicy P., budowie zjazdów i chodników - jako fragmentu układu komunikacyjnego, a także nie uregulował spraw terenowo-prawnych wydzielenia pasa drogowego tej ulicy na potrzeby wymienionej wyżej inwestycji. - naruszenie dyrektywy unijnej 85/337, przez odstąpienie od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, a co najmniej przeprowadzenia procedury screeningu. Kierowanie się tu wyłącznie wartościami progowymi a nie skalą inwestycji przy kwalifikowaniu inwestycji do sporządzenia raportu - powyżej 300 miejsc parkingowych - gdy w projekcie wykazano 298 miejsc, jest naszym zdaniem, niezgodne z przepisami unijnymi (z dyrektywą unijną 85/337). M. i A. Ż. przedstawione zarzuty odnieśli do decyzji Prezydenta Miasta w sprawie warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla realizacji zespołu wielofunkcyjnego Y przy ulicy P., opracowanej według nich w oparciu o niedopuszczalne parametry: wskaźnik nowej zabudowy 80%, wysokości 55m, geometrię dachu - płaską. Wielkość tych wskaźników została przyjęta w stosunku do budynku "tzw. O." położonego przy ul. G., niebędącego działką sąsiednią w stosunku do planowanej inwestycji, a nawet nieprzylegającą do tej samej ulicy. Żadna zabudowa przyległa nie posiada takich parametrów. Nadto twierdzą odwołujący, że wyjazd kilkuset pojazdów - z parkingu podziemnego - w godzinie szczytu uniemożliwi ruch jednostek Straży Pożarnej zlokalizowanej ok 200 m dalej. Inwestycja ta nie ma zapewnionej komunikacji z obecnie istniejącym układem drogowym. Spowoduje ona wyczerpanie możliwości komunikacyjnych. Budowa 3 podziemnych kondygnacji spowoduje dodatkowe osiadanie i zniszczenie zabytkowej substancji tej części dzielnicy. Wiele obiektów znajdujących się w obszarze oddziaływania jest wpisanych do rejestru zabytków. Niezbędne zdaniem odwołujących jest wykonanie raportu oddziaływania na środowisko zgodnie nowymi dyrektywami Unii Europejskiej. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy dla tej inwestycji, w szczególności zakłada jeden wyjazd z terenu inwestycji nie a jak zakłada decyzja cztery. Inwestor w piśmie z dnia 9 marca 2009 r. oświadczył, iż ustalenia dotyczące obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, w tym wszystkie kierunki wjazdów wskazane w powołanej decyzji o warunkach zabudowy są lokalizacjami proponowanymi, a nie obligatoryjnymi. Przebieg infrastruktury podziemnej został pokazany na projekcie zagospodarowania terenu zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Spółka dołączyła do projektu budowlanego oświadczenia gestorów sieci o zapewnieniu dostaw i odbioru mediów oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Projekt został uzgodniony przez wszystkich gestorów, co zostało potwierdzone w opinii Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej z dnia 19 grudnia 2008 r. Odnosząc się do zarzutu braku uzgodnienia dla sieci i przyłączy podkreślono, że nie są one objęte decyzją o pozwoleniu na budowę, a ich realizacja będzie podlegać oddzielnym procedurom zgłoszenia prac budowlanych i pozwolenia na budowę. Zarząd Dróg i Zieleni w uzgodnieniu z dnia 4 grudnia 2008 r. pozytywnie zaopiniował inwestycję, potwierdzając możliwość włączenia jej do miejskiego układu komunikacyjnego. Zieleńce w pasie drogowym zostały ograniczone, zaś zjazd dla straży pożarnej będzie zamknięty pachołkiem ruchomym oraz bramą na terenie Inwestycji. Spółka uzyskała zgodę właściciela działki nr [...] na prowadzenie wszelkich robót budowlanych związanych z budową Inwestycji, a także na przebudowę ulicy dla potrzeb Inwestycji. Składając stosowne oświadczenie Spółka wypełniła w tym zakresie wymogi art. 33 ust.2 pkt 3 ustawy Prawo Budowlane. Zrezygnowano z wykorzystania działki [...] dla potrzeb obsługi komunikacyjnej Inwestycji. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przedmiotowa inwestycja nie jest objęta obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W związku z powyższym przeprowadzona procedura była zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa polskiego. Odnosząc się do zarzutu niezgodności powyższych regulacji prawa krajowego z prawem wspólnotowym należy podkreślić, że wbrew twierdzeniu skarżących przepis dyrektywy, aby mógł być stosowany bezpośrednio, musi być bezwzględnie obowiązujący oraz wystarczająco precyzyjny do bezpośredniego stosowania. W przedmiotowej sprawie nie może być mowy o dopuszczalności bezpośredniego stosowania przepisów dyrektywy, gdyż w żaden sposób nie można przypisać im przymiotu precyzyjności. Kwestia implementacji w prawie krajowym przepisów dyrektywy 85/337 była na tyle niejasna, że stanowiła przedmiot badania przez Trybunał Sprawiedliwości, z czego jasno wynika, że przepisom tej dyrektywy nie można przyznać przymiotu precyzyjności. W przedmiotowej sprawie, ewentualne działania organu wnioskowane przez skarżących doprowadziłyby wyłącznie do bezprawnego nałożenia na Spółkę obowiązków sprzecznych zarówno z prawem krajowym oraz z prawem wspólnotowym. Wpływ Inwestycji na natężenie ruchu drogowego - wbrew twierdzeniom skarżących analiza ruchu spowodowanego realizacją inwestycji została przeprowadzona w trakcie procesu uzgadniania Inwestycji z Zarządem Dróg i Zieleni. Analiza powyższa wykazała niewielki wpływ inwestycji X na istniejący ruch. Natomiast zjazd jednokierunkowy będzie jedynie zjazdem dla straży pożarnej, pozostanie zamknięty dla innych użytkowników. Wpływ realizacji Inwestycji na zabudowę sąsiednią należy uznać za zdecydowanie przedwczesny i nieuzasadniony. W celu oceny oddziaływania Inwestycji w tym zakresie Spółka wykonała badania i ocenę stanu technicznego sąsiedniej zabudowy. Dodatkowo w trakcie prowadzenia prac budowlanych zapewniony zostanie monitoring wpływu Inwestycji na sąsiedztwo, co pozwoli na uniknięcie szkód powoływanych przez skarżących. Następnie Spółka A, w piśmie z 20 marca 2009 r. stwierdziła, że decyzja Prezydenta miasta z dnia 30 grudnia 2008 r. dotyczy zatwierdzenia projektu budowlanego obejmującego zespół czterech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z częścią handlowo-usługowa i parkingiem podziemnym. Projekt budowlany nie obejmuje infrastruktury technicznej i drogowej, albowiem realizacja infrastruktury technicznej oraz drogowej będzie stanowić przedmiot odrębnego projektu budowlanego. Wobec powyższego przedmiotowa decyzja nie dotyczy zatwierdzenia projektu budowlanego w zakresie infrastruktury technicznej oraz drogowej, a w szczególności projektu przyłączy instalacji budynków mieszkalnych do sieci urządzeń zewnętrznych. Projekt zagospodarowania terenu przedstawia przyłącza do odpowiednich sieci zewnętrznych wraz z usytuowaniem przyłączy (rysunek nr PZ 01 w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu). Ze względu na fakt, iż projekt budowlany nie obejmuje swoim zakresem projektów przyłączy do sieci zewnętrznych, nie było wymagane dla uzyskania pozwolenia na budowę uzyskanie uzgodnień dotyczących projektów przyłączy do sieci zewnętrznych. Projekt budowlany zawiera wszystkie wymagane uzgodnienia w zakresie objętym opracowaniem tj. w zakresie lokalizacji budynków oraz lokalizacji garażu podziemnego. Pismem z dnia 19 grudnia 2008 r. projekt budowlany został uzgodniony przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej. Decyzja Prezydenta Miasta z dnia 29 grudnia 2006 r. o warunkach zabudowy ustalała szczegółowe warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla realizacji budynków mieszkalnych z usługami, a także wraz z urządzeniami budowlanymi oraz infrastrukturą. Ustalone w decyzji o warunkach zabudowy wymagania dotyczą uzgodnienia projektu budowlanego w zakresie budynków i garażu podziemnego, a także sieci i przyłączy. Opracowanie i zatwierdzenie projektu budowlanego zostało poprzedzone uzyskaniem przez inwestora oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła, odbioru ścieków i warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, cieplnej oraz sieci wodnej i kanalizacyjnej. Określony w decyzji o warunkach zabudowy wymóg uzgodnień z gestorami sieci nie dotyczy projektu budynków oraz garażu podziemnego, lecz projektu przyłączy, a zatem opracowania, które nie jest obecnie objęte zatwierdzeniem na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 30 grudnia 2008 r. Zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy z dnia 29 grudnia 2006 r. w obrębie działki należy zapewnić odpowiednią ilość miejsc postojowych samochodów osobowych, przy czym wskaźniki określone w decyzji o warunkach zabudowy wynoszą odpowiednio: a) minimum jedno miejsce parkingowe na jedno mieszkanie (wskaźnik ten jest wskaźnikiem minimalnym, a zatem liczba miejsc parkingowych przewidziana w projekcie budowlanym nie może być mniejsza od ustalonego wskaźnika, a wobec tego - skoro projekt budowlany przewiduje 276 mieszkań zaprojektowano odpowiednio 276 miejsc parkingowych), maksymalnie 25 miejsc parkingowych na 1000 m2 powierzchni sprzedaży w przypadku obiektów handlowych (wskaźnik ten jest wskaźnikiem maksymalnym, a zatem liczba miejsc parkingowych przewidziana w projekcie budowlanym nie może być większa od ustalonego wskaźnika może być jednak mniejsza, a wobec tego w projekcie budowlanym przewidziano 10 miejsc parkingowych na 1000 m2 powierzchni użytkowej), b) maksymalnie 30 miejsc parkingowych na 1000 m2 powierzchni użytkowej w przypadku biur (także ten wskaźnik jest wskaźnikiem maksymalnym, a zatem liczba miejsc parkingowych przewidziana w projekcie budowlanym nie może być większa od ustalonego wskaźnika może być jednak mniejsza, a wobec tego w projekcie budowlanym przewidziano 10 miejsc parkingowych na 1000 m2 powierzchni użytkowej). Ustalona liczba miejsc parkingowych jest zgodna z wymaganiami określonymi w decyzji z dnia 29 grudnia 2006 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 30 marca 2009 r., wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 80 ust. 1 pkt. 2, art. 81 ust. 1 pkt. 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji odwołał się do treści art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wskazując, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz bada kompletność projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami, a uznając jednocześnie za spełniony w/w wymóg oraz art. 32 ust. 4 w/w ustawy, zgodnie z regulacją art. 35 ust. 4 w/w ustawy właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazał również, ze zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego. Jak wynika z powyższego inwestor zobowiązany jest do przedstawienia projektu zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia budowlanego, które może następnie dopiero podzielić na poszczególne etapy, mogące być realizowane na podstawie kolejnych, oddzielnych pozwoleń na budowę. Jest to uzasadnione koniecznością ustalenia zasad rozmieszczenia wszystkich obiektów w terenie już w momencie przystąpienia do budowy pierwszego obiektu. Zatwierdzenie takiego projektu wymaga również posiadania wszystkich niezbędnych uzgodnień w odniesieniu do wszystkich elementów inwestycji objętych projektem oraz prawa do dysponowania terenem w granicach projektu zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 oraz § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1133 z późn. zm.) projekt budowlany winien zawierać projekt zagospodarowania terenu obejmujący m. in. sieci uzbrojenia terenu oraz układ komunikacyjny. Zatwierdzony projekt budowlany spełnia wymagania określone w przepisach Prawa budowlanego oraz przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Projekt zagospodarowania terenu przedstawia przyłącza do odpowiednich sieci zewnętrznych wraz z usytuowaniem przyłączy (rysunek nr PZ 01 w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu). Ze względu na fakt, iż projekt budowlany nie obejmuje swoim zakresem projektów przyłączy do sieci zewnętrznych, nie było wymagane dla uzyskania pozwolenia na budowę uzyskanie uzgodnień dotyczących projektów przyłączy do sieci zewnętrznych. Projekt budowlany zawiera natomiast wszystkie wymagane uzgodnienia w zakresie objętym opracowaniem tj. w zakresie lokalizacji budynków oraz lokalizacji garażu podziemnego, został również uzgodniony przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej. Decyzja Prezydenta Miasta z dnia 29 grudnia 2006 r. o warunkach zabudowy dla w/w inwestycji ustalała szczegółowe warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla realizacji budynków mieszkalnych z usługami, a także wraz z urządzeniami budowlanymi oraz infrastrukturą. Ustalone w decyzji o warunkach zabudowy wymagania dotyczą uzgodnienia projektu budowlanego w zakresie budynków i garażu podziemnego, a także sieci i przyłączy. Opracowanie i zatwierdzenie projektu budowlanego zostało poprzedzone uzyskaniem przez inwestora oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła, odbioru ścieków i warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, cieplnej oraz sieci wodnej i kanalizacyjnej. Określony w decyzji o warunkach zabudowy wymóg uzgodnień z gestorami sieci nie dotyczy projektu budynków oraz garażu podziemnego, lecz projektu przyłączy, a zatem opracowania, które nie jest obecnie objęte zatwierdzeniem. Ustosunkowując się do zarzutu skarżących dotyczącego braku opracowania dla przedmiotowej inwestycji raportu o oddziaływaniu na środowisko, wyjaśnia Wojewoda, iż zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 53 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., Nr 257 poz. 2573, z późn. zm.), sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać garaże lub parkingi samochodowe, lub zespoły parkingów, dla nie mniej niż 100 samochodów ciężarowych lub 300 samochodów osobowych. Projekt przewiduje 276 mieszkań o łącznej powierzchni użytkowej 21938,02 m2, przestrzeń biurową o powierzchni 1677,12 mz oraz pomieszczenia o funkcji handlowej o powierzchni 368,78 m2. Zgodnie z ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy z dnia 29 grudnia 2006 r. wskaźnikami ilości miejsc postojowych dla poszczególnych funkcji, przewidziano 296 miejsc postojowych. Analizując projekt zagospodarowania dla inwestycji X zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego i zdaniem organu projekt zapewnia odpowiednią ilość miejsc postojowych samochodów osobowych i spełnia wskaźniki określone w decyzji o warunkach zabudowy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów twierdzi organ, że wzrost natężenia ruchu spowodowanego realizacją inwestycji został przeanalizowany w trakcie procesu uzgadniania z Zarządem Dróg i Zieleni i analiza wykazała niewielki wpływ przedmiotowej inwestycji. Zarzut dotyczący spowodowania uszkodzeń przez realizację w obrębie zabudowań sąsiednich, osiadanie i zniszczenie zabytkowej substancji w sąsiedztwie przedmiotowej realizacji uznano za przedwczesny i nieuzasadniony. Zarzut, iż pozwolenia na budowę nie jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy dotyczącą wjazdów i wyjazdów z terenu inwestycji jest nieuzasadniony, ponieważ projekt zagospodarowania został uzgodniony z Zarządem Dróg i Zieleni. Co do zarzutu, iż inwestor nie posiada prawa do dysponowania terenem wyjaśniono, iż do wniosku dołączone jest oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, powyższe oświadczenie przekładane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej. Pozostałe zarzuty dotyczą decyzji o warunkach zabudowy, które zostały rozpatrzona w Samorządowym Kolegium Odwoławczym. W skardze na powyższą decyzję Wojewody J. i Z. C. zarzucili organowi: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 33 ust 1 i ust 2 pkt 2, art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), 2. naruszenie art. 2 ust 1 i art. 4. ust. 2-4 dyrektywy 85/337/EWG poprzez zastosowanie sprzecznego z dyrektywą paragrafu 3 ust. 1 pkt 53 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., Nr 257 poz. 2573, z późn. zm.) co w konsekwencji prowadziło do uznania, iż dla inwestycji objętej projektem budowlanym nie ma potrzeby sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko. W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że nie sposób zgodzić się z argumentacją, iż samodzielnie może funkcjonować budynek mieszkalny bez przyłączy wodno-kanalizacyjnych, energetycznych. Takie działanie prowadzić może do sytuacji, że w obrocie prawnym ostanie się decyzja, która pozwala na wybudowanie budynków wraz z garażami bez zaopatrzenia ich w wodę i energię. Odstępstwo od pozwolenia obejmującego całe zamierzenie budowlane dotyczyć może obiektów mogących samodzielnie funkcjonować. Zdaniem skarżących przedmiotowa decyzja narusza również art. 33 ust 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem do wniosku na pozwolenie i na budowę dołączyć należy projekt budowlany wraz z wszelkimi niezbędnymi uzgodnieniami i opiniami. Opinie i uzgodnienia nie stanowią decyzji administracyjnej niemniej jednak wykładnia semantyczna i funkcjonalna tegoż przepisu zdaniem skarżących prowadzi do wniosku, iż owe uzgodnienia winny być zaopiniowaniem pozytywnym, a za taką nie można uznać uwag z dnia 5 grudnia 2008 r. wydanych przez Spółkę B albowiem wskazane tam są określone zastrzeżenia. Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego projekt budowlany powinien zawierać m.in. projekty sieci uzbrojenia terenu oraz mieć zaprojektowany układ komunikacyjny. Tymczasem treść uzgodnienia z dnia 4 grudnia 2008 r. Zarządu Dróg i Zieleni (ZDiZ), wskazuje na poważne braki formalno-prawne przedłożonego projektu. Tym samym w ocenie skarżących organ II instancji naruszył w/w przepis w sytuacji, w której zatwierdzony projekt obarczony jest poważnymi błędami. Nadto organ wydający przedmiotową decyzję nie miał żadnych podstaw prawnych do odstąpienia od przepisu art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego. Pomimo tego zatwierdził projekt budowlany różniący się od zapisów zawartych w decyzji o warunkach zabudowy w zakresie skomunikowania inwestycji układem miejskim: wjazdu i wyjazdu z terenu nieruchomości od ulicy M.P. przez działkę nr [...] (pkt. 4 - Ustalenie dotyczące obsługi z zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu). Ustalenia pkt 4 decyzji o warunkach zabudowy dotyczącego obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji przewidywały, że obsługę komunikacyjną należało zapewnić; - od ul. P., wyłącznie poprzez jeden zjazd publiczny z wykonaniem pasa do skrętu w lewo, bez możliwości wykonania zjazdu bezpośrednio ze skrzyżowania ul. P. z ul. D. - od ul. M. P. poprzez działkę nr [...], - dopuszcza się wjazd na działkę bezpośrednio z ul, P. wyłącznie dla służ miejskich (karetka, straż pożarna, policja, straż miejska, śmieciarka, odśnieżarka itp.), - koncepcję obsługi komunikacyjnej inwestycji należy uzgodnić z ZDiZ (s. 4 decyzji). Wymienione wyżej warunki skomunikowania przedmiotowej inwestycji zostały uzgodnione w postanowieniu ZDiZ, wydanym z dnia 20 grudnia 2006 r., z jednym odstępstwem. Tymczasem, jak to wynika z załącznika do uzgodnienia z dnia 04 grudnia 2008 r. nr [...] Zarządu Dróg i Zieleni oraz treści zawartej w uzasadnieniu decyzji - o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia 30.12.2008 (s. 3-4), projekt obsługi komunikacyjnej przewiduje obsługę inwestycji od ul. P. wyłącznie poprzez jeden zjazd publiczny z wykonaniem pasa do skrętu w lewo. Powyższe działania stoją w sprzeczności z art. 34 ust 1 prawa budowlanego. Projekt budowlany winien być zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i od tego uregulowania nie ma żadnych odstępstw w przepisach prawa budowlanego. Naruszenie art. 35 ust 1 Prawa polega na tym, że projekt budowlany nie jest ani zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ani nie posiada kompletnych uzgodnień. Nadto, sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają garaże lub parkingi samochodowe, lub zespoły parkingów, dla nie mniej niż 100 samochodów ciężarowych lub 300 samochodów osobowych. W decyzji o warunkach zabudowy z dnia 29 grudnia 2006 r. przewidziano 296 postojowych. Zdaniem skarżącego przedmiotowe rozporządzenie jest niezgodne z treścią art. 2 ust 1 i art. 4 dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich nr 85/337/EWG w sprawie oceny, "skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. U. L 175, s. 40), w brzmieniu zmienionym dyrektywą 97/11/WE z dnia 3 marca 1997 r. Dz. U. L 73, s. 5). Art. 2 Ust 1 w/w dyrektywy stanowi: "Państwa Członkowskie przyjmują wszystkie niezbędne środki, aby zapewnić, że przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji, podlegają ocenie w odniesieniu do ich wpływu na środowisko przed udzieleniem zezwolenia. Przedsięwzięcia te są określone w art. 4. Analiza gramatyczna tegoż przepisu prowadzi do wniosku, iż przedsięwzięcia podlegające należy oceniać nie tylko co do ich wielkości ale charakteru i lokalizacji. W sposób zdecydowany potwierdził to Trybunał Sprawiedliwości wyrokiem z dnia 20 listopada 2008r., sygnatura C-66/06. w sprawie Komisja Europejska przeciwko Irlandii, zaś Polska przystąpiła do tej sprawy w charakterze interwenta po stronie irlandzkiej. Irlandia i Polska stały na stanowisku m.in., że system kwalifikacji przedsięwzięć do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oparty na progach wielkości przedsięwzięcia (tak jak to jest np. w Polsce świetle wskazanego powyżej rozporządzenia) jest prawidłowy w świetle europejskiej dyrektywy. Trybunał w wyroku z 20 listopada 2008 r. nie podzielił tego stanowiska i orzekł, że system, w którym wielkość przedsięwzięcia (wartości progowe) jest stosowana jako jedyne kryterium kwalifikacji czy może ono znacząco oddziaływać na środowisko czy też nie (czy wymaga przeprowadzenia postępowania czy też nie) jest niezgodne z dyrektywą (narusza art. 2 ust. 1, art. 4.ust. 2-4 dyrektywy 85/337/EWG) i przekracza granice swobody transpozycji dyrektywy. Z dniem wejścia Polski do Unii Europejskiej prawo wspólnotowe uzyskało prymat nad prawem krajowym i może (winno być) bezpośrednio stosowane. Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości wynika możliwość wyjątkowego, bezpośredniego stosowania norm prawnych dyrektywy, gdy prawo krajowe jest z nią niezgodne. Ma to miejsce w przypadku, gdy przepisy dyrektywy z punktu widzenia ich treści wydają się bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne, w szczególności można się na nie powołać wobec wszelkich przepisów prawa krajowego niezgodnych z dyrektywą, bądź też, jeśli ich charakter pozwala określić uprawnienia, jakich jednostki mogą dochodzić od państwa. Trybunał Sprawiedliwości niejednokrotnie stwierdzał, że stosując ustawodawstwo krajowe, sąd Państwa Członkowskiego ma obowiązek dokonania wykładni tego prawa w świetle treści i celu dyrektywy, aby osiągnąć wskazany rezultat. W przypadku niezgodności pomiędzy prawem krajowym a bezwzględnie obowiązującymi i dostatecznie precyzyjnymi przepisami wspólnotowymi z punktu widzenia prawa, obywatel może wybrać bezpośrednie stosowanie przepisów wspólnotowych lub niezgodne z dyrektywą przepisy krajowe (tak orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Kolpinghuis Nijmegen BV z Holandii, sygn. akt. 14/86) Nie tylko niezaimplementowanie przepisów wspólnotowych uniemożliwia organom krajowym powoływanie się na dyrektywę, ale również nieprawidłowe ich zaimplementowanie. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszym przypadku albowiem treść orzeczenia w sprawie C 66/06 nie pozostawia żadnych wątpliwości, iż w/w rozporządzenie (w zakresie, jakim dla oceny konieczności sporządzenia raportu od oddziaływaniu inwestycji na środowisko posługuje się kryteriami progowymi) niezgodne jest z przepisami dyrektywy. Zatem raport o oddziaływaniu na środowisko inwestycji winien być w niniejszej sprawie sporządzony, z uwagi na charakter i lokalizację inwestycji w centrum półmilionowego miasta (art. 2 ust 1 dyrektywy). Odpowiadając na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do skargi uczestnik postępowania X wniosła o jej oddalenie. Odpowiadając na zarzuty wskazuje inwestor na błędną interpretację przepisów prawa budowlanego. Przepis art. 33. ust. 1 Prawa budowlanego odnosi się tylko do takich zamierzeń budowlanych, które zgodnie z przepisami prawa budowlanego wymagają pozwolenia na budowę. Przepis ten nie stanowi bowiem samoistnej przesłanki nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę tych zamierzeń budowlanych, które zgodnie z przepisami prawa budowlanego w ogóle nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie dokonania zgłoszenia (art. 30), względnie sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 29a Prawa budowlanego). Skoro budowa przyłączy wodno - kanalizacyjnych i energetycznych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, to trudno oczekiwać, by organ administracji budowlanej obejmował pozwoleniem na budowę prace, które pozwolenia budowlanego nie wymagają. Z drugiej strony, organy administracji budowlanej, nie mogą odmówić inwestorowi wydania pozwolenia na budowę na zgłoszone zamierzenie budowlane tylko dlatego, iż inwestor nie wnosił o wydanie pozwolenia na budowę obiektu, który nie wymaga wydania takiego pozwolenia. Decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę inwestycji X obejmuje całe zamierzenie budowlane zgłoszone przez Inwestora we wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę - wymagające wydania pozwolenia na budowę. Warunki zaopatrzenia w wodę i energię określone zostały w załączonych do wniosku o pozwolenie na budowę odpowiednich uzgodnieniach z gestorami mediów. Ponadto, jak twierdzi inwestor, do projektu budowlanego dołączono projekt zagospodarowania terenu obejmujący swoim zakresem przyłącza do sieci zewnętrznych. Inwestor zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wraz z wnioskiem o zatwierdzenie projektu oraz wydanie pozwolenia na budowę załączył oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych, spełniając jednocześnie ustawowy wymóg w tej kwestii. Co do zarzutu naruszenia art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego nie ulega wątpliwości, iż inwestor wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę złożył kompletną dokumentację wymaganą przez ustawodawcę na tym etapie procesu inwestycyjnego. Zarzut naruszenia art. 33 ust. 2. pkt 2 Prawa budowlanego stoi zdaniem uczestnika w rażącej sprzeczności ze stanem faktycznym sprawy. Do wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę inwestor dołączył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a oświadczenie to dotyczy całego zamierzenia inwestycyjnego objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę. Według inwestora wadliwy jest także zarzut naruszenia art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, uzasadniony tym, iż "projekt budowlany winien zawierać m.in. projekty sieci uzbrojenia terenu oraz mieć zaprojektowany układ komunikacyjny". Do projektu budowlanego obejmującego zamierzenie inwestycyjne załączono projekt zagospodarowania terenu spełniający kryteria określone w treści wskazanego przepisu. Natomiast decyzja Wojewody z dnia 30 marca 2009 r., a także poprzedzająca decyzja Prezydenta Miasta z dnia 30 grudnia 2008 r. dotyczy zatwierdzenia projektu budowlanego, który obejmuje wyłącznie budynki mieszkalne z częścią handlowo-usługowa oraz parking podziemny. Przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany nie obejmuje infrastruktury technicznej ani komunikacyjnej. Poza zakresem projektu jest infrastruktura techniczna i drogowa, bowiem realizacja inwestycji w tej części stanowić będzie przedmiot odrębnego postępowania budowlanego. Wymóg uzgodnień z gestorami odpowiednich sieci nie dotyczy projektu budynków i garażu podziemnego, które zostały objęte wnioskiem inwestora. Zarzuty Skarżących dotyczące rzekomych braków w dokumentacji projektowej inwestora są bezpodstawne, bowiem projekt zagospodarowania terenu zawiera wszystkie elementy wymagane w art. 34 ust. 3 prawa budowlanego, zaś projekt budowlany został uzgodniony przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej pismem z dnia 19 grudnia 2008 r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 34 ust. 1 pkt 1 (raczej naruszenia art. 34 ust. 1, gdyż ustęp ten nie zawiera dalszych punktów) podnosi strona, iż kognicja sądów administracyjnych ogranicza się - jeśli przepis nie stanowi inaczej - do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności działalności administracji publicznej z prawem. Skarżący stawiając ten zarzut w rzeczywistości domagają się przeprowadzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny merytorycznej kontroli nie tylko treści decyzji o pozwoleniu na budowę, ale również treści decyzji o warunkach zabudowy, a nie żądają dokonania analizy prawidłowości przeprowadzonego przez organ postępowania i oceny materiału dowodowego, choćby w ramach kontroli instancyjnej. Takie żądanie wykracza jednak poza ramy kontroli legalnej, sprawowanej przez sądy administracyjne i zmierza do kontroli pod względem słuszności rozstrzygnięcia. Kwestia sprawdzenia zgodności projektu budowlanego m.in. z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy była przedmiotem wnikliwej oceny organu pierwszej instancji, który wzywał inwestora do usunięcia dostrzeżonych nieprawidłowości. Sprawa szczegółowych rozwiązań komunikacyjnych była przedmiotem analizy uzgodnień z Zarządem Dróg i Zieleni. Wbrew temu, co podnoszą Skarżący organ nie odstąpił od kontroli projektu budowlanego pod kątem zgodności z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu ustalonymi w decyzji Prezydenta Miasta z dnia 29 grudnia 2006 r. nr [...]. Według inwestora zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego (mającego charakter przepisu procesowego, a nie materialnego) wydaje się być gołosłowną i bezpodstawną próbą polemiki z prawidłową oceną materiału dowodowego sprawy dokonaną przez organ administracji. Organ pierwszej instancji, przed wydaniem decyzji wykonał czynności określone art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, czyli dokonał m.in. sprawdzenia zgodności projektu z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a nawet więcej, na podstawie przepisu art. 35. pr. budowlanego nałożył na inwestora obowiązek usunięcia dostrzeżonych nieprawidłowości, które inwestor usunął w całości. Inwestor poparł argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę złożoną przez Wojewodę odnoszącą się do podniesionego przez Skarżących zarzutu naruszenia art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 2-4 dyrektywy 85/337/EWG. Zarzut ten jest w ocenie strony chybiony. Na mocy art. 4 ust. 2 w/w dyrektywy Państwo Członkowskie określa za pomocą a/badania indywidualnego lub b/ progów lub ustalonych kryteriów czy dane przedsięwzięcie podlega ocenie zgodnie z art. 5-10 tej dyrektywy, przy czym do decyzji Państwa Członkowskiego pozostawiona została również możliwość zastosowania łącznie obu procedur określonych w a/ i b/. W niniejszej sprawie skarżący nie mogą żądać stosowania bezpośredniego treści dyrektywy. Treść § 3 ust. 1 pkt 53 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest niezgodna z treścią powołanych przez Skarżących przepisów dyrektywy. Polska jako Państwo Członkowskie, w oparciu o dyspozycję art. 4 ust. 2 dyrektywy ustaliła za pomocą progów lub kryteriów nie tylko przedsięwzięcie wskazane w załączniku II pkt 10 lit. b) dyrektywy jako podlegające ocenie zgodnie z art. 5-10 dyrektywy. Przepisy § 3 ust. 1 pkt 53 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko rozszerza zakres inwestycji w stosunku do inwestycji określonych w załączniku II pkt. 10 lit. b) dyrektywy. Skoro przedsięwzięcie realizowane przez stronę nie ma charakteru "infrastrukturalnego przedsięwzięcia inwestycyjnego" polegającego na realizacji parkingu, a jedynie polega na budowie budynków mieszkalnych z garażami do wyłącznego użytku mieszkańców wybudowanych mieszkań, to stawiane zarzuty naruszenia prawa przez zastosowanie rzekomo niezgodnych z prawem europejskim przepisów rozporządzenia nie są zasadne. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 53 w/w rozporządzenia sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko: garaże lub parkingi samochodowe lub zespoły parkingów, dla nie mniej niż 100 samochodów ciężarowych lub 300 samochodów osobowych. Rada Ministrów wydając przedmiotowe rozporządzenie nie naruszyła zatem treści przedmiotowej dyrektywy, gdyż w niniejszej sprawie de facto rozszerzyła zakres stosowania dyrektywy na garaże. Wydany akt (§ 3 ust. 1. pkt. 53 rozporządzenia), wypełnia ponad miarę dyspozycję art. 4.2. lit. b/ dyrektywy, określając za pomocą progów i kryteriów nie tylko przedsięwzięcia wskazane w załączniku II pkt. 10. lit. b), w związku z którymi ma być sporządzony raport zgodnie z wytycznymi dyrektywy, ale również przedsięwzięcia tam nie wskazane. Przepis ten jest wiec w tym zakresie w pełni zgodny z dyrektywą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie z prawem. Prawidłowo ustalony przez organy stan faktyczny, istotny dla rozpatrzenia niniejszej sprawy, pozostaje niesporny. Istota sporu sprowadza się do odmiennej interpretacji wskazanych w skardze przepisów prawa (ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane) i kwestionowanie prawidłowości ich zastosowania przez organy, a także zarzutu niezgodności prawa polskiego z prawem wspólnotowym, przez co sprowadzającego się do chybionej, zdaniem Sądu oceny, iż niniejsza sprawa, wewnętrzna (krajowa) ma przynajmniej kontekst wspólnotowy. Wobec tego, że strona skarżąca (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) nie zgłosiła zarzutów wadliwości przeprowadzonego postępowania wynikających z naruszenia zasad postępowania regulowanych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a Sąd takich naruszeń nie stwierdził, uznając kompletność i wszechstronność wyjaśnienia stanu faktycznego dla potrzeb kontrolowanego postępowania, rozważenia przede wszystkim wymaga prawidłowość zastosowanych przez organ regulujących kwestionowanych przez stronę skarżącą przepisów prawa regulujących przedmiot sprawy. Tak więc zdaniem Sądu nietrafny jest zarzut skarżących naruszenia art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), poprzez wydanie pozwolenia na budowę obejmującego w niniejszej sprawie budynki mieszkalno – usługowe z garażami podziemnymi, bez przyłączy zewnętrznych (w szczególności wodno - kanalizacyjnych oraz energetycznych). W myśl wskazanego przepisu, pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy przepis ma zastosowanie jedynie do przedsięwzięć budowlanych, których wykonanie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wynika to z systemowej wykładni przepisów Prawa budowlanego. Nie można na podstawie tego przepisu wymagać od inwestora legitymowania się pozwoleniem na budowę obiektów, które takiego pozwolenia nie wymagają, ponieważ podlegają jedynie obowiązkowi zgłoszenia zamiaru wykonania takich prac. Wniosek przeciwny byłby niedopuszczalny, gdyż prowadziłby do uniemożliwienia inwestorowi skorzystania z ułatwienia w procesie budowlanym, polegającego na braku obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę inwestycji, o których mowa w art. 29 Prawa budowlanego. Przenosząc to na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż art. 29 ust. 1 pkt 20 Prawa budowlanego, wśród inwestycji zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wymienia budowę przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych. Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego, wprowadzonego do ustawy jej nowelą z 28 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 163, poz. 1364), budowa tych przyłączy wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi. Przy czym trzeba zauważyć, że budowa przyłączy wymaga zgłoszenia, o ile inwestor nie skorzysta z trybu uproszczonego dopuszczonego przez przepis art. 29a ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, co także uzależnione jest od jego woli. Z tego względu Sąd podzielił w pełni pogląd o tym, że wprawdzie budowa przyłączy może być realizowana na podstawie pozwolenia na budowę, lecz jest to uzależnione wyłącznie od woli inwestora uwzględnienia przyłączy w projekcie całego zamierzenia inwestycyjnego. Skoro budowa taka może być realizowana na podstawie zgłoszenia do właściwego organu (czy w trybie uproszczonym poprzez sporządzenie planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, która została przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego), to tym bardziej może być realizowana na podstawie pozwolenia na budowę. Inwestor może zatem objąć całość zamierzenia inwestycyjnego jednym wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, czyli zarówno budynek jak i przyłącza do niego. W takim przypadku całość zamierzenia zawiera się w projekcie budowlanym, który to zostaje ewentualnie zatwierdzony w decyzji o pozwoleniu na budowę (vide także: Z. Niewiadomski, Prawo budowlane. Komentarz., Warszawa 2006, s. 362). W niniejszej sprawie budowa wymienionych wyżej przyłączy zewnętrznych bezspornie nie była objęta wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, zatem nie sposób wymagać od inwestora dysponowania takim pozwoleniem w stosunku do przedmiotowych przyłączy. Tym samym decyzja ograniczona zgodnie z wnioskiem inwestora (czyli bez przedmiotowych przyłączy), została przez organ rozpatrzona prawidłowo, zgodnie z wnioskiem (vide: wniosek w aktach administracyjnych I instancji). Nieuzasadniony, w ocenie Sądu dowolny i niepotwierdzony okolicznościami sprawy, jest również zarzut naruszenia art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. W myśl tego przepisu do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niewątpliwie w aktach administracyjnych organu I instancji oświadczenie takie znajduje się, zostało podpisane przez M.F., reprezentanta Spółki A, stąd nie jest zrozumiałe stanowisko strony skarżącej w tym przedmiocie. Jeśli chodzi o naruszenie art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, Sąd również nie dopatrzył się wadliwości postępowania w tym zakresie. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu, do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Według skarżących opinie te muszą być pozytywne, a tymczasem opinia - dotycząca sieci wodociągowej, zawiera liczne zastrzeżenia. Jak uprzednio wskazano, inwestor wnioskował o pozwolenie na budowę budynków mieszkalnych wraz z garażami podziemnymi, bez sieci i przyłączy zewnętrznych, co zostało we wniosku wyraźnie wskazane. W ten sposób zakreślono przedmiot postępowania administracyjnego (do budowy budynków z garażem podziemnym), pozostawiając przyłącza osobnemu postępowaniu. Stan taki, jak wyjaśniono powyżej, jest zgodny z prawem, a ocena powyższa de facto implikuje niezasadność tych wszystkich zarzutów, które odnoszą się do braku kompletu uzgodnień wskazanych w decyzji o warunkach zabudowy, lecz niewymaganych w ograniczonym wnioskiem inwestora zakresie projektu budowlanego. Pomimo, że decyzja o warunkach zabudowy wymagała przedłożenia uzgodnień z gestorami sieci, nie oznacza to, iż inwestor uzgodnienie takie przedstawić musi w przypadku, gdy budowa (w szczególności) przyłącza wodno - kanalizacyjnego będzie objęta osobnym postępowaniem administracyjnym. Innymi słowy, jeżeli postępowanie administracyjne dotyczy udzielenia pozwolenia na budowę wyłącznie budynków i nie dotyczy przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 Prawa budowlanego, to kwestia uzgodnienia w tym zakresie nie ma wpływu na wydanie pozwolenia na budowę budynków (wraz z garażami podziemnymi) i w ogóle uzgodnienie w tym zakresie nie musiało być przez inwestora przedłożona. Jest to kwestia leżąca poza zakresem przedmiotowego postępowania administracyjnego. Będzie ona ewentualnie rozważana w dalszym postępowaniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego, dotyczącym budowy przyłącza wodno - kanalizacyjnego. Kontynuując rozważania, Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Przepis ten nakazuje, aby projekt budowlany zawierał projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Z akt administracyjnych wynika, że projekt zagospodarowania działki został przez inwestora złożony i dotyczy całości zamierzenia inwestycyjnego, a zatem wraz z przyłączami zewnętrznymi i układem komunikacyjnym (elementami niebjętymi wnioskiem i pozwoleniem na budowę), stosownie do treści art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego. Nadto z brzmienia powyższego przepisu nie wynika, aby wymagałby on od inwestora szczegółowego projektu obiektów budowlanych niebędących przedmiotem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Warunki zagospodarowania terenu zostały już określone w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przy czym kwestia rozbudowy, przebudowy układów komunikacyjnych jest sprawą owszem istotną, jednakże leżącą poza zakresem postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Argumenty podnoszone w tej sprawie przez skarżących podlegać mogą ewentualnie rozpatrzeniu w innych postępowaniach, dotyczących czy to przebudowy dróg, chodników itp. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego, stanowiącego, że projekt budowlany winien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Według skarżących projekt budowlany różni się od wskazanej decyzji, w zakresie skomunikowania inwestycji z układem miejskim. Przy tym, jak słusznie zauważyli skarżący, z punktu 4 decyzji o warunkach zabudowy wynika, że obsługę komunikacyjną należy zapewnić od ul. P., od ul. M.P. a także dopuszcza się wjazd na działkę wyłącznie dla służb miejskich z ul. P.. Jednakże, zdaniem Sądu, organy administracji obu instancji prawidłowo oceniły, że ograniczenie wykonania obsługi komunikacyjnej jedynie do ul. P. jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy. Z faktu, iż decyzja o warunkach zabudowy dopuszcza wykonanie trzech zjazdów, nie wynika, iż inwestor ma obowiązek wykonać je wszystkie. Sposób skomunikowania inwestycji z infrastrukturą komunikacyjną ma znaczenie dla funkcjonalności zabudowywanej nieruchomości i dlatego określenie w decyzji o warunkach zabudowy ilości zjazdów należy odczytywać jako prawo inwestora do ich wykonania. Skoro inwestor uzyskał prawo wykonania zjazdów w trzech miejscach to tym bardziej może wykonać zjazd w jednym z nich i nie sposób uznać tego za naruszenie warunków zabudowy, szczególnie że posiada stosowne i wymagane tą decyzją uzgodnienie z Zarządem Dróg i Zieleni. Na marginesie zauważyć jedynie należy, że jak wynika z akt administracyjnych ograniczenie liczby zjazdów z nieruchomości nastąpiło w reakcji na stanowisko pobliskich mieszkańców. Tym samym nie sposób podzielić argumentu skarżących o naruszeniu art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, polegającego na niezbadaniu przez organy zgodności projektu budowlanego z postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy oraz posiadaniu wszelkich wymaganych uzgodnień i opinii. W ocenie Sądu organ w zakresie wynikającym z treści wniosku inwestora zbadał dokładnie zgodność złożonego projektu budowlanego według wymogów przytoczonych wyżej przepisów, o czym świadczy także wydane przez organ I instancji w dniu 2 listopada 2007 r. postanowienie, którym zobowiązano inwestora do uzupełnienia braków i usunięcia nieprawidłowości projektu budowlanego. Konieczność szczegółowego uzupełnienia dokumentacji spowodowała zaś zawieszenie postępowania, na wniosek inwestora. Przechodząc do zarzutu braku raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zgodzić się trzeba w ślad za organami oraz zgodnie ze stanowiskiem inwestora, iż nie był on dla przedmiotowej inwestycji wymagany. Katalog przedsięwzięć, dla których raport taki jest albo może być wymagany określony został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573, ze zm.). Przedmiotowe rozporządzanie nie kwalifikuje budynku mieszkalnego z funkcją usługową oraz parkingiem podziemnym ani do przedsięwzięć, dla których raport jest wymagany (§ 2), ani do przedsięwzięć, dla których raport może być wymagany (§ 3). Nie można z tego tylko powodu, że do budynku przynależeć będzie 296 miejsc postojowych, wywodzić, iż zastosowanie będzie miał przywołany przez skarżących § 3 ust. 1 pkt 53 rozporządzenia, ponieważ w punkcie tym mowa o garażach lub parkingach samochodowych, lub zespołach parkingów, dla nie mniej niż 100 samochodów ciężarowych lub 300 samochodów osobowych. Brak jest podstawy prawnej do zastosowania tego przepisu do inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego z garażem lub parkingiem na ponad 100 samochodów ciężarowych lub 300 osobowych. Ratio legis wskazanej regulacji jest podstawowa funkcja obiektu budowlanego. Oczywistym wydaje się, że inne zagrożenie dla środowiska będzie pochodzić od inwestycji, której podstawową funkcją jest przechowywanie samochodów. Ze względu na intensywność ruchu pojazdów korzystających z tego rodzaju parkingu sporządzenie takiego raportu jest celowe. Z kolei, jeśli parking lub garaż ma funkcję służebną (dodatkową) dla głównej inwestycji, to zasadność sporządzenia takiego raportu byłaby pozbawiona sensu. Skoro prawodawca nie przewidział spornej inwestycji jako wymagającej sporządzenia raportu, to trudno sobie wyobrazić, aby raport mógł dotyczyć jej integralnej części. W przeciwnym razie mogłoby to doprowadzić do absurdalnej sytuacji niemożności dojazdu do posesji, na której znajdują się mieszkania z powodu wzmożonego ruchu pojazdów. Ponadto, w dalszej kolejności należy stwierdzić, że Sąd uznaje za chybione argumenty strony skarżącej co do konieczności zastosowania w niniejszej sprawie art. 2 ust. 1 i art. 4 Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 27 czerwca 1985 r., Nr 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. U. UE L Nr 175, poz. 40, ze zm.), dalej jako Dyrektywa. Sąd nie uznał trafności zarzutów i nie powziął wątpliwości co do zgodności rozporządzenia z Dyrektywą, które mogłyby uzasadniać zwrócenie się do ETS (Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości) z pytaniem prawnym w trybie art. 234 TWE (Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską), tym bardziej, że przepisy rozporządzenia nie stanowiły podstawy prawnej kontrolowanego rozstrzygnięcia, a Sąd uznał, iż nie miały zastosowania. Niejako na marginesie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 Dyrektywy państwa członkowskie przyjmują wszystkie niezbędne środki, aby zapewnić, że przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko naturalne, między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji podlegają wymaganiom w celu uzyskania zezwolenia na inwestycję i ocenie w odniesieniu do ich skutków, przed udzieleniem zezwolenia. Przedsięwzięcia te określa art. 4 Dyrektywy, który odsyła z kolei do załączników I i II do dyrektywy. W załączniku nr II w punkcie 10 lit b dotyczącym przedsięwzięć infrastrukturalnych wskazano, że ocenie podlegają przedsięwzięcia inwestycyjne na obszarach miejskich, włączając budownictwo centrów handlowych i parkingów. Zamieszczenie takiego przepisu w katalogu przedsięwzięć infrastrukturalnych nie mogłoby mieć w ocenie Sądu zastosowania w niniejszej sprawie. Inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego z częścią usługową i parkingiem nie jest inwestycją w infrastrukturę. W ocenie Sądu przez pojęcie infrastruktury należy rozumieć takie inwestycje, które służą zaspokajaniu potrzeb ogółu obywateli. Wskazuje na to również krąg pozostałych przedsięwzięć określonych w punkcie 10 załącznika nr II do dyrektywy. Znajdują się tam m.in. drogi, lotniska, linie tramwajowe, centra handlowe. Wszystkie te obiekty tworzone mają charakter ogólnodostępnych inwestycji służących, co do zasady poprawie warunków funkcjonowania na określonym obszarze. Przedmiotowa inwestycja ma charakter mieszkalny, z jedynie dodatkową, ograniczoną, funkcją usługową. W efekcie tego jej powstanie nie ma wpływu na stan infrastruktury miejskiej. Nie będzie ona pełniła żadnej z ogólnodostępnych funkcji infrastrukturalnych, a jedynie zaspokoi potrzeby określonej grupy osób, które zakupią (przede wszystkim) lokale mieszkalne. Z tego też względu, zdaniem Sądu, hipoteza wskazanej dyrektywy nie obejmuje spornej inwestycji i dlatego nie mogłaby mieć zastosowania w niniejszej sprawie. W konsekwencji Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne, postępowanie organów administracji architektoniczno – budowlanej za prawidłowe, zgodne z prawem i usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.