II SA/Gd 3180/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-01-19

Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Alina Dominiak, Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasad etyki zawodowej przez policjanta, które nie stanowi przestępstwa ani wykroczenia, może być podstawą do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i wymierzenia kary dyscyplinarnej, czy też powinno być rozpatrywane wyłącznie przez sąd honorowy?
Ratio decidendi
Naruszenie dyscypliny służbowej przez policjanta, nawet jeśli nie stanowi przestępstwa lub wykroczenia i jest jednocześnie naruszeniem zasad etyki zawodowej, stanowi podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Właściwość sądu honorowego jest wyłączona, gdy czyn policjanta daje podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła policjanta, który wystawił wezwanie dla świadka, poświadczając nieprawdę co do wykonywania czynności procesowych w danym dniu. Czyn ten został zakwalifikowany jako naruszenie dyscypliny służbowej i naruszenie zasad etyki zawodowej, co skutkowało wymierzeniem kary dyscyplinarnej w postaci wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Policjant kwestionował zasadność postępowania dyscyplinarnego, twierdząc, że jego czyn nie stanowił przestępstwa ani wykroczenia i powinien być rozpatrywany przez sąd honorowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie: WSA Alina Dominiak As. WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Policji z dnia 29 października 2002 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe oddala skargę. Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 20 października 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia 25 września 2002 r., mocą którego uznano J.K. winnym - naruszenia dyscypliny służbowej przez to, że w dniu 11 stycznia 2002 r. w G. jako Kierownik Referatu I Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej Komisariatu Policji III w G. - wykorzystując zajmowane stanowisko i pełnioną funkcję, wystawił wezwanie oznaczone l.dz. D-I-12238/01, wypisując własnoręcznie i przystawiając swoja imienną pieczątkę, dla J.M. do stawiennictwa w charakterze świadka w Komisariacie Policji III w G. na dzień 11 stycznia 2002 r. czym poświadczył nieprawdę, iż w tym dniu były wykonywane z ww. czynności procesowe, podczas gdy nie zarejestrowano w ww. sekcji żadnej sprawy, w której koniecznym było przesłuchanie tej osoby - powyższe zachowanie pozostaje w sprzeczności z zasadami etyki zawodowej i narusza treść przepisu art. 58 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o Policji - i wymierzono karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Jak podstawę prawną decyzji wskazano § 32 ust. 1 i 4 pkt 1 w zw. z § 30 ust. 1 oraz § 26 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. Nr 4, poz. 14). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w treści odwołania asp. J.K. wskazał między innymi, że: 1/ organ I instancji nie wskazał w kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu, przepisu prawnego, jaki naruszył, 2/ przełożony wydający zaskarżone orzeczenie przekroczył dyspozycje określone w ustawie o Policji, gdyż wymierzył karę dyscyplinarną w postaci wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe z zastrzeżeniem wykonywania czynności służbowych wymagających kierowania zespołami ludzkimi. Jest to kara, której ustawodawca nie przewidział w art.134 ust.1 ustawy o Policji, 3/ ustawodawca w rozdziale 10 ustawy o Policji, nie pozostawił swobodnej oceny przełożonemu, kiedy może on ukarać policjanta, a z uwagi na fakt, że naruszył jedynie zasady etyki zawodowej, jego czyn powinien być rozpatrywany przez sąd honorowy - zgodnie z przepisem art.140 ust.1 ustawy o Policji, 4/ wobec nie wskazania przez organ I instancji, że naruszył przepisy skutkujące odpowiedzialnością dyscyplinarną, prosi o podjęcie przez organ II instancji, decyzji zgodnej z treścią par. 32 ust.4 pkt 4 cyt. wyżej rozporządzenia, tj. uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do sądu honorowego. Organ II instancji rozpoznając skargę obwinionego stwierdził, co następuje: Podstawę wszczęcia przeciwko asp. J.K. postępowania dyscyplinarnego stanowiło pismo Prokuratury Rejonowej, informujące Komendanta Miejskiego Policji o fakcie przedstawienia wyżej wymienionemu policjantowi w dniu 17 stycznia 2002 roku przez prokuratora Prokuratury Rejonowej, zarzutu popełnienia przestępstwa z art.271 par.1 kk, w prowadzonym śledztwie, sygn. akt 3Ds-2/02, tj: " W dniu 11 stycznia 2002 roku w G. jako Kierownik Referatu I Sekcji Dochodzeniowo -Śledczej Komisariatu Policji III w G. poprzez wystawienie wezwania oznaczonego l.dz.D-I-12238/01, dla J.M. do stawiennictwa w charakterze świadka w Komisariacie Policji III w G. w dniu 11.01.2002r. poświadczył nieprawdę, iż w tym dniu byty wykonywane z wyżej wymienionym czynności procesowe, podczas gdy J.M. świadczył pracę w Zakładzie Eksploatacji Sieci w G. przy ul. [...] -tj. o czyn określony w przepisie art.271 par.1 kk." W dniu 17 stycznia 2002 r. Komendant Miejski Policji, działając na podstawie par.10 ust.1 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia i kierując się dyspozycją art. 132 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, wszczął przeciwko asp. J.K. postępowanie dyscyplinarne obwiniając o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego o znamionach przestępstwa zarzucanego policjantowi przez prokuratora. Ponadto na podstawie art. 39 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji Komendant Miejski Policji zawiesił asp. J.K. w czynnościach służbowych na okres 3 (trzech) miesięcy. Asp. J.K. przesłuchany w dniu 23 stycznia 2002 r. w charakterze obwinionego przyznał się do popełnienia zarzucanego czynu i korzystając z uprawnień odmówił składania wyjaśnień. W dniu 25 stycznia 2002 roku Komendant Miejski Policji wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego do czasu zakończenia sprawy karnej, z uwagi na tożsamość czynów postępowania karnego i postępowania dyscyplinarnego. W dniu 2 lipca 2002 roku asp. J.K. zameldował raportem Komendantowi Komisariatu III Policji, o otrzymaniu postanowienia z dnia 14 czerwca 2002 roku Sądu Rejonowego., który rozpoznając sprawę sygn. akt III Ko2-15/02, ustalił, że oskarżony J.K. dopuścił się popełnienia zarzucanego czynu, którego społeczna szkodliwość jest znikoma i orzekł na mocy art.17 par.1 pkt 3 kpk w zw. z art. l par.2 kk o umorzeniu postępowania karnego. W uzasadnieniu decyzji Sąd wskazał, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego okoliczności popełnienia zarzucanych czynów nie budzą wątpliwości, a oskarżony J.K. swoim zachowaniem wyczerpał znamiona czynu zabronionego opisanego w art.271 par.2 kk. Jednocześnie Sąd biorąc pod uwagę okoliczności czynów określonych w art. 115 par.2 kk doszedł do przekonania, iż pomimo realizacji znamion czynu zabronionego, zawierają na tyle znikomy poziom społecznej szkodliwości, iż zgodnie z dyspozycją art. 1 par.2 kk - nie dają podstawy do traktowania tego czynu jako przestępstwa. Zakończenie sprawy karnej prawomocnym rozstrzygnięciem stanowiło też podstawę decyzji Komendanta Miejskiego Policji o podjęciu w dniu 11 lipca 2002 roku zawieszonego postępowania dyscyplinarnego. Kierując się też dyrektywą art. 132 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji Komendant Miejski Policji wydał postanowienie o zmianie zarzutów, obwiniając asp. J.K. o naruszenie dyscypliny służbowej czynem kwalifikowanym z art.58 ust. l w zw. z art. 27 ust. l ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji. W wydanym w dniu 22 lipca 2002 roku Orzeczeniu 59/02, merytorycznie kończącym postępowanie dyscyplinarne, przełożony dyscyplinarny uznał asp. J.K. winnym zarzucanego czynu i wymierzył karę dyscyplinarną - wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe. Asp. J.K. odwołał się od wydanego w I instancji orzeczenia, zarzucając mu, że wymierzona kara dyscyplinarna jest nieadekwatna do prawnokarnej oceny czynu i niewspółmiernie wysoka przy uznaniu, iż czyn narusza zasady etyki zawodowej. W postępowaniu odwoławczym, w trakcie analizy materiałów zgromadzonych w postępowaniu dyscyplinarnym stwierdzono, że: - obwinionego pozbawiono prawa do obrony, tj. możliwości złożenia wniosków dowodowych w wyznaczonym przez przepisy terminie, - w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie wskazano stanowiska służbowego, które zgodnie z orzeczoną karą miałby zajmować obwiniony, co narusza przepis zawarty w par. 36 ust .l pkt 3 cyt. rozporządzenia. Powyższe wady zadecydowały o przyjętym w II instancji rozstrzygnięciu i wydaniu orzeczenia nr 25/02 z dnia 22 sierpnia 2002 roku, o uchyleniu w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie organ II instancji nie stwierdził, aby wymierzona przez Komendanta Miejskiego Policji kara dyscyplinarna w postaci wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe naruszała zasady wymierzania kar dyscyplinarnych, określone w par. 27 cyt. na wstępie rozporządzenia, tym bardziej, że zebrane w sprawie dowody w sposób jednoznaczny potwierdziły popełnienie przez asp. J.K. zarzucanego czynu. Ponadto, przy orzekaniu kary dyscyplinarnej uwzględniono charakter naruszenia dyscypliny służbowej i stanowisko policjanta, który pełniąc funkcję kierownika Referatu I Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej jest zobowiązany nie tylko do przestrzegania prawa oraz etycznego zachowania się - jak każdy policjant zobowiązany do tego przepisami ustawy o Policji - ale przede wszystkim jako przełożony, od którego wymaga się kształtowania wzorców takiego zachowania. Nie może więc być sytuacji, w której przełożony sam narusza prawo i nieetycznym zachowaniem, daje negatywny przykład swoim podwładnym. Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez Komendanta Miejskiego Policji, postępowanie dyscyplinarne przeciwko asp. J.K. zostało zakończone orzeczeniem nr 87/02 z dnia 25 września 2002 roku, które w dniu 03.10.2002 r. policjant zaskarżył i stanowi ono aktualnie przedmiot rozpoznania przez II instancję. Organ odwoławczy stwierdził, że wskazane w odwołaniu argumenty obwinionego nie zasługują na uwzględnienie, gdyż: 1/ Organ I instancji dokonał opisu czynu zarzucanego obwinionemu i wskazał kwalifikację prawną, tj. art.58 ust. l w zw. z art. 27 ust. l ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji. 2/ Komendant Miejski Policji w rozstrzygnięciu zaskarżonego orzeczenia 87/02 stwierdził winę obwinionego asp. J.K. i zgodnie z dyspozycją par. 26 ust. 2 pkt 1 cyt. na wstępie rozporządzenia wskazał rodzaj wymierzonej kary dyscyplinarnej, tj. "wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe", która to kara jest wskazana w katalogu kar określonych w art.134 ust. l pkt 6 ustawy o Policji. Natomiast przy określaniu stanowiska służbowego, które zgodnie z orzeczoną karą miałby zajmować policjant (asystent-detektyw), uwzględnił charakter wykonywanych czynności na tym stanowisku, a faktycznie wskazał na te czynności, których policjant nie może wykonywać, tj. czynności służbowych wymagających kierowania zespołami ludzkimi. Organ odwoławczy, dokonując oceny podjętej przez Komendanta Miejskiego Policji decyzji dot. wskazania czynności na poszczególnym stanowisku służbowym w odniesieniu do czynności wykonywanych przez obwinionego, stwierdził, że Komendant miał prawo dokonać ograniczeń, co do rodzaju wykonywania dalszych obowiązków służbowych przez obwinionego. W ocenie organu I instancji charakter czynu i sposób działania asp. J.K., jako kierownika Referatu I Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej Komisariatu III Policji w G. spowodowało, że nie może nadal wykonywać czynności związanych z kierowaniem zespołami ludzkimi. W opinii Komendanta Miejskiego Policji obwiniony stracił wiarygodność policjanta rzetelnie i wzorowo wykonującego obowiązki służbowe, cechujące przełożonego, który musi stanowić wzór policjanta, godny do naśladowania przez swoich podwładnych i innych policjantów, często młodszych stażem i doświadczeniem. Decyzja Komendanta Miejskiego Policji została podyktowana wymogami służby, ale także interesem społecznym. Sporządzonym przez asp. J.K. fałszywym wezwaniem posłużono się w Przedsiębiorstwie Energetyki Cieplnej, co naruszyło dobry wizerunek Policji jako formacji ustawowo powołanej do zwalczania przestępczości. Sąd rozpoznając sprawę karną kierował się zasadami prawa materialno-karnego. Natomiast Komendant Miejski Policji był zobowiązany uwzględnić wyżej wymienione okoliczności sprawy, w tym etyczne zachowanie policjanta, dla którego źródłem takiego zachowania jest art. 27 ustawy o Policji oraz Decyzja nr 121/99 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 lipca 1999 roku "Zasady etyki zawodowej policjanta", jako szczególna forma rozkazu określającego zasady, którymi powinien kierować się policjant, służąc społeczeństwu: m.in. uczciwość, sumienne i rzetelne wypełnianie obowiązków nałożonych przez prawo i bezwzględne zwalczanie przestępczości. Obwiniony jako długoletni stażem funkcjonariusz Policji, znający dokładnie specyfikę i formy pracy dochodzeniowo-śledczej, jaką wykonywał, powinien mieć świadomość nałożonych ustawowo obowiązków Policji, jak również powinien przestrzegać obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Tym samym powinien mieć świadomość i rozeznanie, co do prawnych aspektów swojego zachowania. Zebrany przez I instancję materiał dowodowy w pełni potwierdził, że asp. J.K. swoim zachowaniem naruszył dyscyplinę służbową poprzez naruszenie zasad etyki zawodowej. W ten sposób sprzeniewierzył się przyjętym na siebie obowiązkom służbowym kierownika Referatu I Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej, co dyskwalifikuje wymienionego do pracy na stanowisku kierowniczym. Organ II instancji stwierdził, iż nie można zgodzić się też z argumentem obwinionego, że zgodnie z dyspozycją art.140 ust. l ustawy o Policji postępowanie dyscyplinarne powinno być umorzone, a popełniony przez niego czyn w przedmiocie naruszenia zasad etyki zawodowej powinien być rozpatrywany przez sąd honorowy. Treść artykułu 140 w ust. 2 wyraźnie określa rodzaj czynów, które podlegają rozpoznaniu przez sądy honorowe oraz czyny wyłączające właściwość przedmiotową tego organu. W ustępie drugim przywołanego przepisu jest także wskazanie, że nie podlega rozpoznaniu przez sądy honorowe czyn popełniony przez policjanta, który to czyn daje podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Z taką sytuacją zdaniem instancji odwoławczej mamy do czynienia w analizowanej sprawie. Organ odwoławczy uznał, że w świetle przywołanego przepisu argumentację skarżącego należy uznać jako niewłaściwą interpretację zdarzenia prawnego. Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że organ I instancji prawidłowo dokonał oceny dowodów zebranych w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko asp. J.K. Kierując się też przy ocenie czynu zasadami określonymi w par. 27 cyt. rozporządzenia uznał policjanta winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył karę dyscyplinarną - wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, którą należy uznać jako współmierną do popełnionego czynu i stopnia zawinienia przez obwinionego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji jako niezgodnej z prawem. Skarżący wskazał, że podstawą wszczęcia postępowania dyscyplinarnego było przedstawienie mu w dniu 17 stycznia 2002 r. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 k.k. Wstępna weryfikacja przedstawionego mu zarzutu została dokonana przez Prokuratora, który kierując do Sądu Rejonowego wniosek o warunkowe umorzenie postępowania zmienił kwalifikację zarzuconego mu czynu, przyjmując, iż czyn ten stanowi przypadek mniejszej wagi (art. 271 § 2 k.k.). Sąd Rejonowy po dokonaniu analizy i oceny całokształtu materiału dowodowego uznał, iż zachowanie skarżącego nie wyczerpało znamion czynu zabronionego, gdyż w ocenie Sądu czyn ten charakteryzował się znikomą społeczną szkodliwością. W dniu 14 czerwca 2002 r. Sąd Rejonowy wydał w tym zakresie postanowienie, umarzając postępowanie na zasadzie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k. W dalszej kolejności skarżący wskazał, że analiza orzeczenia o ukaraniu i zawartego w nim uzasadnienia prowadzi do ustalenia, iż został uznany winnym naruszenia dyscypliny służbowej i jego zachowanie pozostaje w sprzeczności z zasadami etyki zawodowej i narusza treść przepisu art. 58 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o Policji. Skarżący podał, że w ust. 1 art. 58 ustawy o Policji ustawodawca określił, iż policjant jest obowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania, a w ust. 1 art. 27 określono treść roty ślubowania. Zdaniem skarżącego przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne nie doprowadziło do stwierdzenia naruszenia dyscypliny służbowej. Organ I instancji nie wskazał w kwalifikacji prawnej zarzucanego mu czynu przepisu prawnego, jaki naruszył. W ocenie skarżącego jego zachowanie zostało ocenione jako naruszenie zasad etyki zawodowej. Żaden z przepisów ustawy o Policji nie daje przełożonemu podstaw do ukarania karą dyscyplinarną za naruszenie zasad etyki zawodowej, albowiem ustawodawca enumeratywnie określił przypadki, w jakich policjant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej. Skarżący wskazał, że żaden z tych przypadków nie zaistniał. W przypadku nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej organem właściwym do orzekania jest sąd honorowy. Zdaniem skarżącego w jego przypadku nie ma zastosowania art. 140 ust. 2 ustawy o Policji, gdyż w chwili orzekania czyn, który popełnił nie stanowił przestępstwa ani wykroczenia. Reasumując skarżący stwierdził, że przełożony, podejmując decyzję o ukaraniu przekroczył przepisy ustawy o Policji poprzez przyjęcie, iż naruszenie zasad etyki zawodowej jest równoznaczne z naruszeniem dyscypliny służbowej. Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Postępowanie dyscyplinarne w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone przy zastosowaniu regulacji zawartej w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14), które zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.). Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 8 października 2002 r., sygn. akt K 36/00 (OTK-A 2002/5/63) orzekł o niezgodności art. 139 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny uznał, że niniejszy przepis traci moc z dniem 30 września 2003 r., gdyż natychmiastowe wejście w życie orzeczenia o jego niekonstytucyjności spowodowałoby, że bez unormowania prawnego pozostałoby postępowanie dyscyplinarne. Oznacza to, że organ II instancji, wydając w dniu 29 października 2002 r. zaskarżoną decyzję mógł przeprowadzić postępowanie dyscyplinarne i wydać rozstrzygnięcie w oparciu o przepisy powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1997 r. Zgodnie z art. 132 ustawy o Policji, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za popełnione przestępstwa i wykroczenia - niezależnie od odpowiedzialności karnej. Nadto stosownie do art. 133 ust. 1 cytowanej ustawy, policjant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej oraz w innych przypadkach określonych w ustawie. Ustawa o Policji w dacie wydawania zaskarżonej decyzji nie zawierała definicji pojęcia " naruszenie dyscypliny służbowej". Natomiast definicję niniejszego pojęcia można było wyprowadzić z brzmienia § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów. Z treści wskazanego przepisu wynika mianowicie, iż "naruszenie dyscypliny służbowej" stanowić może czyn policjanta popełniony w czasie służby lub podczas wykonywania zadań albo czynności służbowych, polegający na zawinionym niewykonaniu obowiązków wynikających z ustawy, przepisów wykonawczych lub rozkazów i poleceń wydawanych przez uprawnionych przełożonych na podstawie tych przepisów; wyjątkowo może również być to czyn popełniony przez policjanta poza czasem służby lub nie związany z wykonywaniem zadań albo czynności służbowych, jeżeli przepisy szczególne przewidują odpowiedzialność dyscyplinarną. W przedmiotowej sprawie skarżącemu postawiony został zarzut naruszenia dyscypliny służbowej, opisany we wstępnej części uzasadnienia, i za czyn stanowiący naruszenie dyscypliny służbowej została mu wymierzona kara dyscyplinarna. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie postawiono mu zarzutu naruszenia wyłącznie zasad etyki zawodowej. Skarżący, wystawiając w dniu 11 stycznia 2002 r. poświadczające nieprawdę wezwanie dla J.M., działał z winy umyślnej, w czasie służby. Wystawienie takiego wezwania stanowi niewykonanie obowiązków wynikających z ustawy. Jak wynika bowiem z roty ślubowania, zawartej w art. 27 ust. 1 ustawy o Policji, policjant między innymi ślubuje pilnie przestrzegać prawa wykonując powierzone mu zadania. Stosownie zaś do art. 58 ust. 1 ustawy o Policji policjant jest obowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Zatem obowiązkiem wynikającym wprost z powołanych przepisów ustawy o Policji jest obowiązek przestrzegania prawa. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż wystawienie przez skarżącego wezwania poświadczającego nieprawdę było czynem sprzecznym z prawem, gdyż żaden przepis ustawy o Policji, jak i Kodeksu postępowania karnego nie upoważnia funkcjonariuszy Policji do dowolnego wystawiania wezwań bez żadnego związku z prowadzonym postępowaniem w określonej sprawie. Z powyższego wynika, iż skarżący swoim zachowaniem w dniu 11 stycznia 2002 r. wyczerpał znamiona czynu, stanowiącego przewinienie dyscyplinarne. Jednocześnie należy podkreślić, iż fakt, że w ocenie Sądu Rejonowego czyn skarżącego nie stanowił przestępstwa z uwagi na znikomą społeczną jego szkodliwość, nie oznacza, że za popełnienie tego czynu nie może on ponieść odpowiedzialności dyscyplinarnej. Jak już wyżej wskazano policjant odpowiada dyscyplinarnie nie tylko za popełnione przestępstwa i wykroczenia, ale również za naruszenie dyscypliny służbowej (art. 132 i art. 133 ust. 1ustawy o Policji). Oczywiście nie każdy przypadek naruszenia dyscypliny służbowej musi jednocześnie wyczerpywać znamiona przestępstwa, aby można było pociągnąć policjanta do odpowiedzialności dyscyplinarnej. Reasumując, powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż skarżącemu postawiono zarzut naruszenia dyscypliny służbowej i orzeczono o jego odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej. Wprawdzie w treści zarzutu wskazano, iż "zachowanie pozostaje w sprzeczności z zasadami etyki zawodowej" oraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że skarżący "swoim zachowaniem naruszył dyscyplinę służbową poprzez naruszenie zasad etyki zawodowej", jednakże z tych sformułowań nie można wywodzić, iż sprawa dotyczyła nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej i podlegała wyłącznie właściwości sądu honorowego (art. 140 ust. 1 ustawy o Policji). Niewątpliwie każdy czy stanowiący naruszenie dyscypliny służbowej stanowi jednocześnie naruszenie zasad etyki zawodowej, natomiast nie każde naruszenie zasad etyki zawodowej stanowi jednocześnie naruszenie dyscypliny służbowej. Zależność ta została uwzględniona przez ustawodawcę w art. 140 ust. 2 ustawy o Policji, gdzie wyłączono właściwość sądów honorowych, jeżeli czyn popełniony przez policjanta daje podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego albo stanowi wykroczenie lub przestępstwo. Jak wynika z cytowanego już wyżej art. 133 ust. 1 ustawy o Policji podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego daje popełnienie przez policjanta czynu, stanowiącego naruszenie dyscypliny służbowej. Zatem skoro czyn stanowi naruszenie dyscypliny służbowej, to mimo tego, że jednocześnie stanowi on nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, właściwość sądu honorowego jest wyłączona, a właściwym trybem postępowania jest postępowanie dyscyplinarne, po przeprowadzeniu, którego może dojść do wymierzenia stosownej kary dyscyplinarnej przez właściwego przełożonego. Wobec tego organ stwierdzając w treści zarzutu, że opisane zachowanie skarżącego pozostaje w sprzeczności z zasadami etyki zawodowej nie naruszył prawa, gdyż zarzucane naruszenie dyscypliny służbowej pozostawało jednocześnie w sprzeczności zasadami etyki zawodowej. Natomiast cytowany wyżej passus z uzasadnienia zaskarżonej decyzji należy uznać za niezbyt precyzyjne wyrażenie stanowiska wskazującego, iż czyn skarżącego stanowi jednocześnie naruszenie dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. Jednakże fakt ten nie stanowi naruszenia prawa, które należałoby ocenić jako mające wpływ na wynik sprawy. Ponadto należy wskazać, iż organy wydające orzeczenia w postępowaniu dyscyplinarnym były uprawnione do zawarcia w uzasadnieniu orzeczenia wskazań, co do rodzaju stanowiska, na które należy przenieść policjanta, wykonując karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Konieczność wręcz zawarcia w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego takich wskazań wynika z § 36 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1997 r. W kwestii wymiaru kary nie sposób zarzucić zaskarżonej decyzji naruszeń prawa, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. W pełni uzasadnione jest bowiem stanowisko organu odwoławczego, co do współmierności wymierzonej kary dyscyplinarnej w stosunku do rodzaju popełnionego czynu, stanowiącego naruszenie dyscypliny służbowej, i stopnia zawinienia przez skarżącego. Należy bowiem mieć na względzie, iż czyn popełniony przez skarżącego stanowi naruszenie podstawowych - wynikających wprost z roty ślubowania - zasad, którymi musi kierować się każdy policjant wstępując do służby, a niniejsze zasady stanowią istotę prawidłowego funkcjonowania formacji jaką jest Policja. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło