II SA/Gd 3183/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Anna Orłowska asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 17 lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia kwatery stałej 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 11 kwietnia 2001 r. Nr [...], 21 stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być wykonane, 3/ zasądza od Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego W. M. 265 (dwieście sześćdziesiąt pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 23 października 1996 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, powołując się na art. 13 ust. 4, art. 26 ust. 1-3 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej przydzielił skarżącemu W. M. osobną kwaterę stałą położoną w B. przy ulicy [...], przyjmując, że osobami uprawnionymi do zamieszkania w niej oprócz skarżącego są jego żona - B. M. oraz córki K. M. i A. M. Decyzją z dnia 11 kwietnia 2001 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, powołując się na treść art. 41 ust. 5 oraz art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wezwał skarżącego wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami prawa jego reprezentującymi do dobrowolnego zwolnienia osobnej kwatery stałej i przekazania jej do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż żona skarżącego jest właścicielką nieruchomości zabudowanej położonej w miejscowości N., w związku z czym stosownie do treści art. 41 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej skarżący jest obowiązany przekazać ten lokal do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 41 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Wywodził, że przepis ten nie ma zastosowania w jego sprawie, gdyż nie posiada on odrębnego lokalu mieszkalnego. Przyznał, że żona jest właścicielką nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym. Podniósł jednakże, że stanowi ona jej majątek odrębny. Skarżący wskazał ponadto, iż organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył dyspozycję art. 104 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., gdyż nie dokonał żadnych ustaleń pozwalających na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Rozpoznając odwołanie skarżącego Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia 17 lipca 2001 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż art. 41 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wbrew stanowisku skarżącego ma zastosowanie w jego sytuacji. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998 r. Nr 120. poz. 787 ze zm.) samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi oraz budynek mieszkalny, w którym znajduje się tylko jeden lokal (dom mieszkalny). Stosownie zaś do art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sit Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej kwatera jest samodzielnym lokalem mieszkalnym w rozumieniu ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych, za użytkowanie którego istnieje obowiązek uiszczania czynszu regulowanego. Organ odwoławczy wskazał, że bez znaczenia jest fakt, iż nieruchomość zabudowana jest własnością żony skarżącego, gdyż obowiązek zwolnienia kwatery powstał z chwilą uzyskania prawa własności nieruchomości. Przepisy ustawy nie przewidują możliwości uchylenia się od obowiązku przekazania do zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zajmowanej kwatery, a zatem nie ma znaczenia fakt, iż obecnie nieruchomość stanowi własność żony skarżącego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wskazał, iż ustawodawca w art. 21 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej dokonał wyraźnego rozróżnienia pojęcia "kwatery" i "lokalu mieszkalnego" w rozumieniu ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych. Kwatera zyskuje status lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych dopiero w momencie zasiedlenia jej przez osobę inną niż określona w art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Skarżący otrzymał kwaterę na podstawie decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej i stale w niej przebywa, a zatem przydzielona kwatera nie utraciła statusu kwatery. Wskazał ponadto, że z gramatycznej wykładni art. 41 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wynika obowiązek zwrotu osobnej kwatery stałej jedynie w sytuacjach określonych w ust. 1 i 2 tego przepisu, gdyż ustęp 3 dotyczy osób nie będących żołnierzami zawodowymi lub osobami uprawnionymi, które zajmują lokale mieszkalne w rozumieniu ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych i równocześnie posiadają inne lokale mieszkalne, zaś ustęp 4 tego przepisu dotyczy obowiązku zwrotu nie kwatery, lecz lokalu mieszkalnego, za który płacony jest czynsz regulowany i który nie znajduje się w zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W związku z powyższym zdaniem skarżącego podstawę prawną dla decyzji o zwolnieniu kwatery stałej dla organów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej może stanowić jedynie art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następnie: Skarga skarżącego jest zasadna. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji rozpatrując niniejszą sprawę powołały jako podstawę rozstrzygnięcia ust. 4 i 5 art. 41 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym w czasie podjęcia zaskarżonej decyzji (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 41 ust. 4 powołanej ustawy w wypadku, gdy żołnierz zawodowy i jego małżonek posiadają odrębne lokale mieszkalne w garnizonie, w którym żołnierz pełni służbę, i za jeden z tych lokali uiszczają czynsz regulowany, są obowiązani przekazać ten lokal do dyspozycji właściciela (zarządcy) nieruchomości. Z kolei w myśl ust. 5 art. 41 przepis ustępu 4 stosuje się odpowiednio do żołnierzy zawodowych zwolnionych z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba stała, jeżeli nabyli uprawnienia do m.in. emerytury wojskowej. Przepisy te nie zwierają wyraźnego obowiązku przekazania kwatery- do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Mowa jest w nich o obowiązku przekazania właścicielowi (zarządcy) lokalu mieszkalnego, za który jest uiszczany czynsz regulowany. Aby z tego przepisu wyprowadzić obowiązek przekazania kwatery Wojskowej Agencji Mieszkaniowej należałoby wykazać, że kwatera jest lokalem mieszkalnym, za który jest uiszczany czynsz regulowany. W związku z tym wskazać należy, że w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wyraźnie rozróżnia się pojęcia "kwatera" oraz "lokal mieszkalny1'. Jest tak przede wszystkim w art. 21 tej ustawy oraz np. w jej art. 43 ust. 1. Gdyby więc wolą ustawodawcy było nałożenie w art. 41 ust. 4 i 5 tej ustawy obowiązku przekazania kwatery, to dałby temu wyraźny wyraz poprzez użycie tego właśnie pojęcia. Wskazać też trzeba, że z ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nie wynika, aby czynsz uiszczany z tytułu korzystania z kwatery był czynszem regulowanym. Odnoszący się do czynszu przepis art. 36 ust. 3 tej ustawy, stanowiący, że osoby, które zajmują kwatery lub lokale mieszkalne na podstawie decyzji o przydziale lub umowy najmu w budynkach pozostających w zasobach Agencji, gmin lub Skarbu Państwa, uiszczają czynsz i opłaty za świadczenia uzyskiwane od wynajmującego w wysokościach, terminach i na zasadach obowiązujących dla lokali mieszkalnych stanowiących własność Skarbu Państwa, nie daje ku temu podstaw. Powyższe względy przemawiają za tym, że powołany jako podstawa rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie art. 41 ust. 4 i 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nie ma zastosowania do kwatery. Inaczej mówiąc nie mógł być on podstawą nakazania opuszczenia kwatery. Wskazać przy tym należy, że podobne stanowisko było już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowane (wyrok NSA z dnia 7 marca 2001 r. I SA 2309/99, System Informacji Prawnej LEX nr 53786, wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. II SA/Po 677/97, nie publikowany). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że podejmując zaskarżoną decyzję organy administracji naruszyły przepis art. 41 ust. 4 i 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych poprzez błędne jego zastosowanie. Z tego względu Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stosownie do treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być wykonane. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyjmując, że na koszty te składa się wpis (10 zł), koszty zastępstwa procesowego (240 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (15 zł).