II SA/Gd 3187/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Sędziowie: NSA Anna Orłowska, WSA Alina Dominiak, Protokolant Anna Zegan, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 4 września 2002 r. nie stwierdził choroby zawodowej u U. S. – toksyczne uszkodzenie wątroby. W uzasadnieniu decyzji podał, że U.S. w latach 1983-1993 była zatrudniona w Wojewódzkim Szpitalu [...] w S. na stanowisku rejestratorki medycznej a następnie laboranta medycznego. Zgodnie z wywiadem środowiskowym z dnia 21 czerwca 2002 r., w miejscu pracy była narażona na kontakt z środkami chemicznymi takimi jak; kwasy, zasady, rozpuszczalniki, sole oraz z krwią. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie z dnia 9 sierpnia 2002 r., w którym stwierdził, że u badanej U. S. objawy chorobowe nie są następstwem toksycznego uszkodzenia wątroby. Stwierdzone stłuczenie wątroby wynika z przyczyn pozazawodowych. Organ I instancji, zatem wobec braku związku przyczynowego między stanem zdrowia badanej a pracą w laboratorium analitycznym nie rozpoznał choroby zawodowej. U. S. wniosła odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego podnosząc, że cierpi na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze i inne schorzenia, które jednak nie były brane pod uwagę przez jednostkę badawczą oraz organ orzekający. Wskazała również, że nie otrzymała orzeczenia lekarskiego z dnia 9 sierpnia 2002r.. Organ odwoławczy decyzją z dnia 19 listopada 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję PPIS. Organ II instancji ustalił, że wywiad środowiskowy został przeprowadzony przez instytucję upoważnioną i nie budzi zastrzeżeń. Również orzeczenie lekarskie i jego uzupełnienie zostało wydane przez jednostkę medyczną upoważnioną do rozpoznawania chorób zawodowych. Orzeczenie to wskazuje, że schorzenie wątroby rozpoznane u badanej nie ma nic wspólnego z ekspozycją na czynniki chemiczne i biologiczne w środowisku pracy, lecz jest spowodowane czynnikami pozazawodowymi, tj. cukrzycą i otyłością. Wbrew zarzutom U. S., została ona przebadana prze lekarza Poradni Zakaźnych Chorób Zawodowych WOMP, odmówiła jednak przeprowadzenia badania biopsji wątroby proponowanej przez lekarza w celu pogłębienia diagnostyki. Inne schorzenia występujące u badanej nie mogą być rozpatrywane w niniejszej decyzji, ponieważ dotyczy ona jedynie schorzenia wątroby. Na podstawie orzeczenia lekarskiego brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej i decyzja organu I instancji była prawidłowa. U. S. zaskarżyła decyzję organu II instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując, że lekarz wydający orzeczenie lekarskie w sprawie nie przebadał jej a oparł się jedynie na istniejącej dokumentacji medycznej, wywiadzie środowiskowym i rozmowie z nią. Lekarz ten sugerował wykonanie biopsji, ale skarżąca odmówiła wykonania badań, gdyż mogą stanowić zagrożenie dla życia. Poza tym podniosła, że organ błędnie zawęził rozpatrywanie sprawy do schorzeń wątroby, podczas gdy obecne dolegliwości są konsekwencją zatrucia całego organizmu. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do argumentów podniesionych w piśmie skarżącej z dnia 13 września 2002r. i uzupełniającym piśmie z dnia 4 października 2002 r. Skarżąca dołączyła do skargi wyniki swoich badań. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny potrzymał twierdzenia wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W przedmiotowej sprawie zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Zgodnie z § 10 ust. 1 niniejszego rozporządzenia inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia na podstawie orzeczenia jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. Obowiązkiem jednostki organizacyjnej dokonującej oceny stanu zdrowia badanego pracownika jest doręczenie kopii wydanego orzeczenia temu pracownikowi - § 8 ust. 2 cytowanego rozporządzenia. W myśl § 9 ust. 1 cytowanego rozporządzenia pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu zdrowia i opieki społecznej, a w odniesieniu do chorób zakaźnych i inwazyjnych – również przez akademię medyczną. Wniosek o ponowne badanie składa się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej, która dokonywała ustaleń w sprawie rozpoznania choroby zawodowej. Uregulowanie to wskazuje, że obowiązkiem jednostki organizacyjnej dokonującej ustaleń w sprawie rozpoznania choroby zawodowej jest również pouczenie pracownika o możliwości żądania przeprowadzenia ponownego badania, jeżeli nie zgadza się on z otrzymanym orzeczeniem lekarskim. Ten tryb powinien być wyczerpany przed wydaniem przez organ inspekcji sanitarnej I instancji decyzji w sprawie. Jeżeli pierwsze orzeczenie wydał instytut badawczy to wówczas badanie w trybie odwoławczym powinien przeprowadzić inny instytut. W przedmiotowej sprawie orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej skarżącej wydał Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w dniu 9 sierpnia 2002 r. Orzeczenie to nie zostało doręczone skarżącej, brak bowiem potwierdzenia jego doręczenia, a nawet brak wskazania adresatów którzy mieli je otrzymać. Również niniejsze orzeczenie nie zawiera pouczenia, że pracownikowi przysługuje prawo wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania, jeśli nie zgadza się z jego ustaleniami. Powyższe oznacza, że skarżąca nie otrzymała kopii orzeczenia lekarskiego oraz nie została prawidłowo pouczona o przysługującym jej prawie jego kwestionowania. Skoro Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy był jedyną jednostką wydającą w sprawie orzeczenie lekarskie, a treść odwołania skarżącej z dnia 13 września 2002 r. wskazywała, że nie zgadza się ona z tym orzeczeniem, jak również wyraźnie wskazała, że przedmiotowego orzeczenia nie otrzymała, obowiązkiem organu I instancji było przed przesłaniem odwołania organowi odwoławczemu skierowanie skarżącej na ponowne badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy. W ten sposób zostałby wyczerpany przysługujący U. S. tryb przewidziany w § 9 ust. 1 cytowanego rozporządzenia. W sytuacji, kiedy organ I instancji przed przesłaniem odwołania organowi odwoławczemu nie skierował skarżącej na ponowne badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy, obowiązkiem organu odwoławczego było uzupełnienie postępowania w tym zakresie. Uzupełniająca opinia lekarska z dnia 7 października 2002 r. nie stanowi wyczerpania trybu, o którym mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia. Ponowne badanie (a nie opinia) musi bowiem być wykonane przez inną jednostkę od tej, która wydawała jako pierwsza orzeczenie lekarskie. Tylko wówczas bowiem zachowane zostaną wymogi tego szczególnego trybu odwoławczego. W konsekwencji wskazanych wyżej uchybień organ odwoławczy nie dysponował również prawidłową opinią, która wyjaśniałaby wszechstronnie etiologię schorzeń skarżącej oraz odnosiła w sposób prawidłowy do warunków panujących w środowisku pracy. Wobec powyższych uchybień należało uznać, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę zobowiązany będzie skierować skarżącą na badanie przez właściwy instytut naukowo-badawczy i pozyskać opinię odnoszącą się do całokształtu schorzeń w kontekście związku przyczynowego między warunkami pracy a rozpoznanymi schorzeniami. Koniecznym będzie uwzględnienie wszystkich posiadanych przez skarżącą wyników badań oraz aktualnej dokumentacji lekarskiej. Zgodnie z art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Niniejsza kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/). Stosownie zaś do art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów. Oznacza to, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie prowadzi się postępowania dowodowego wykraczającego poza dowód z dokumentów. W związku z tym należało oddalić wnioski skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy o specjalnościach wskazanych w pismach z dnia 5 i 11 kwietnia 2005 r. oraz jako związany z tymi wnioskami wniosek w przedmiocie zwrócenia się do Akademii Medycznej w. G. o nadesłanie wyników badań. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona, przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie decyzja odmawiająca stwierdzenia choroby zawodowej nie podlega wykonaniu, a zatem brak podstaw, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku.