II SA/Gd 32/05

WyrokWSA w Gdańsku2006-05-10

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Andrzej Przybielski, Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę, w sytuacji gdy inwestor nie przedstawił wymaganej dokumentacji potwierdzającej zgodność budowy z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeśli inwestor nie przedstawi w wyznaczonym terminie dokumentacji potwierdzającej zgodność budowy z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy. Niedopuszczalna jest legalizacja samowoli budowlanej na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę, a brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy nie stanowi przeszkody do wydania nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę domku letniskowego wraz z tarasem, wybudowanego przez J. M. S. i A. S. bez pozwolenia na budowę, w odległości 3 m od granicy działki. Inwestorzy nie przedłożyli wymaganej dokumentacji potwierdzającej zgodność budowy z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc m.in. brak planu miejscowego i niemożność uzyskania wymaganej dokumentacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.), Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Protokolant Agnieszka Dobroń, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2006r. na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. sprawy ze skargi J. M. S. oraz A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 października 2004 r., na podstawie art. 48 ust 1 w związku z art. 48 ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał J. M. – S. i A. S. rozbiórkę domku letniskowego wraz z tarasem o konstrukcji drewnianej i powierzchni zabudowy wynoszącej 37,75 m2, usytuowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości S. C., obręb geodezyjny C., Gmina S. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przedmiotowy domek - obiekt rekreacyjny inwestorzy wybudowali w 2002 r., na terenie działki nr [...], w odległości 3 m od granicy działki nr [...] w miejscowości S. C., bez pozwolenia na budowę. Jest to obiekt parterowy, nietrwale związany z gruntem, o konstrukcji drewnianej i wymiarach zabudowy wynoszących 6,50 m x 5,50 m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach 5,50 m x 2,0 m. Organ wskazał, że po wszczęciu postępowania w sprawie przedmiotowej budowy, postanowieniem z dnia 2 lipca 2004 r. wstrzymano prowadzone na terenie działki nr [...] roboty budowlane oraz nałożono na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 1 października 2004 r. stosownej dokumentacji w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Dotyczyło to w szczególności zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności przedmiotowej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przedmiotowej działki, w przypadku braku planu miejscowego. Inwestorzy tego obowiązku nie wykonali. Stosownie zatem do art. 48 ust 1 w związku z ust 4 Prawa budowlanego organ zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki. J. i A. S. wnieśli odwołanie, w którym domagali się uchylenia postanowienia z dnia 2 lipca 2004 r. oraz opisanej wyżej decyzji wskazując jednocześnie, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie powinno być zawieszone do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. Wskazywali, iż nie zgromadzili żądanej dokumentacji, albowiem nie mogli uzyskać zaświadczenia o zgodności posadowienia przedmiotowego domku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż planu takiego nie ma dla tego terenu. Organ nie przedłużył im również terminu do dostarczenia tej dokumentacji. Wywodzili, że ich działka jest ziemią rolną V klasy, o powierzchni 500 m2 i znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie kompleksu działek zabudowanych murowanymi i podpiwniczonymi domami. Podkreślili, że forma architektoniczna ich domku spełnia warunki i wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, tworzy harmonijną całość z otoczeniem oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczne oraz kompozycyjno - estetyczne. W ich ocenie dotychczasowe działania organów gminy, która zezwalała między innymi na podłączenie sieci i urządzeń infrastruktury, pobieranie podatku od nieruchomości pozwalały im domniemywać, że taka forma zabudowy została zaakceptowana. Nie uwzględniając tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23 listopada 2004 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 i 4 cytowanego wyżej Prawa budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając argumentację faktyczną i prawną zawartą w jego uzasadnieniu. Odnosząc się do treści odwołania organ wskazał, że stosownie do przepisów art.3 pkt 5 Prawa budowlanego obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem jest tymczasowym obiektem budowlanym, którego budowa na okres powyżej 120 dni (art.29 ust.l pkt.l2.) wymaga pozwolenia na budowę. Przeznaczenie w Studium Zagospodarowania Przestrzennego przedmiotowej działki pod zabudowę nie zwalnia stron z obowiązku dostarczenia zaświadczenia o zgodności budowy obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym. Podkreślono, że brak jest podstaw prawnych do zawieszenia postępowania ze wskazanej przez stronę przesłanki art.97 § 1 pkt. 4 k.p.a., tj. gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W postępowaniu z art. 48 Prawa budowlanego, zatwierdzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi zagadnienia wstępnego. Rozstrzygnięcia na podstawie tych przepisów organy nadzoru budowlanego zobligowane są podejmować w oparciu o aktualny stan prawny, obowiązujący w dniu wydania decyzji. Z tego też powodu organ I instancji nie miał podstaw do zmiany terminu dostarczenia żądanych dokumentów. Inne zarzuty (podłączenie domku do urządzeń infrastruktury) nie mają znaczenia, gdyż zgodnie z art.28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. J. i A. S. wnieśli skargę na to rozstrzygnięcie, w której, poza ponowieniem zarzutów odwołania, wywodzili, że ich domek jest obiektem nietrwale związanym z gruntem. Znajduje się w sąsiedztwie wielu innych zabudowań, których lokalizacja nie jest kwestionowana, stąd też inwestor nie zdawał sobie sprawy, iż działał niezgodnie z prawem. Podkreślali, iż nałożenie na nich obowiązku przedłożenia dokumentacji, która nie była możliwa do uzyskania było nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja jest niesprawiedliwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację faktyczną i prawną, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 28 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Okoliczności faktyczne sprawy są w istocie bezsporne, gdyż wynikają z ustaleń dokonanych w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 30 czerwca 2004 r. z udziałem właścicieli J. M. – S. i A. S., którzy potwierdzili zarówno charakter przedmiotowego budynku, jego przeznaczenie, okres budowy oraz fakt, że został on zrealizowany bez pozwolenia na budowę (por. k. 8 akt organu pierwszej instancji). W protokole oględzin, na podstawie pomiarów ustalono powierzchnię budynku letniskowego wraz z zadaszonym tarasem (jako obiektu stanowiącego całość konstrukcyjną oraz architektoniczną). Ten charakter obiektu potwierdza również znajdująca się w aktach organu dokumentacja fotograficzna. Prawidłowo ustalono w zaskarżonej decyzji, że skarżący w 2002 r., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę zrealizowali na własnej działce nr [...] w miejscowości S. C., przeznaczonej pod uprawy rolne, opisany w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji obiekt budowlany, pełniący funkcję rekreacyjną wraz z zadaszonym tarasem. Z pisma Wójta Gminy z dnia 19 lipca 2004 r. (k. 3 akt organu II instancji) wynika w sposób jednoznaczny, że działka nr [...] w C. w okresie obowiązującego w dacie budowy przedmiotowego obiektu planu miejscowego była przeznaczone pod uprawy rolne. Powołane jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepisy art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego jednoznacznie stanowiły, że w przypadku nie spełnienia przez inwestorów w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych w postanawianiu opartym na jego ust. 3 (tj. między innymi przedłożenia zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy o zgodności obiektu z ustaleniami planu lub decyzji o warunkach zabudowy), to organ nadzoru budowlanego zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy. Wyjaśnić należy również skarżącym, że niedopuszczalna jest legalizacja samowoli budowlanej dokonana na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę. Fakt, iż w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy teren działki nr [...] w C. jest przeznaczony pod zabudowę nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie organu. Możliwość legalizacji powinna bowiem dotyczyć sytuacji, gdy wydane zostanie zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę, jako pozbawioną podstaw prawnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło