II SA/Gd 320/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. L. i E. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia 26 stycznia 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 stycznia 2009 r., nakazującą K. L. i E. L. rozbiórkę nietrwale związanych z gruntem trzech drewnianych obiektów budowlanych: obiektu z tarasem o funkcji rekreacji indywidualnej, ustępu i barakowozu - wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w K. gmina K. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniając rozstrzygnięcie kasacyjne organ odwoławczy wskazał, iż nie został w postępowaniu ustalony w sposób jednoznaczny termin wybudowania poszczególnych obiektów. Obecni właściciele kwestionują prawdziwość oświadczenia poprzedniego właściciela, że obiekty powstały w 1995 r.. W przekonaniu organu odwoławczego należy odebrać od obecnych właścicieli i od S. W. oświadczenia na tę okoliczność, złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania, oraz wezwać właścicieli, aktualnych i poprzedniego, do okazania aktów notarialnych nabycia nieruchomości. Organ odwoławczy zarzucił także, że organ I instancji nie ustalił we właściwy sposób funkcji obiektu z tarasem, ograniczając się do przyjęcia oświadczenia właścicieli. Nie zwymiarowano także istniejących obiektów. Nie poinformowano także stron postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji (art.10 §1 k.p.a.). W przekonaniu organu odwoławczego rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wobec czego, na postawie art.138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skargę na powyższą decyzje wnieśli K. i E. L. domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania. Wskazali, że działkę zakupili od S. W. w 2003 r. i każdego roku przebywają na niej od wiosny do jesieni uprawiając warzywa i hodując zwierzęta. Wskazali, iż są osobami starszymi (76 i 83 lata), potrzebują odpoczynku i spokoju, zaś drewniana szopka nikomu nie zagraża. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z treścią art. 138 § 1 i 2 k.p.a. organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania w niniejszej sprawie, w zależności od dokonanej oceny prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej, mógł wydać decyzję utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy, uchylającą zaskarżoną decyzję i orzekającą co do istoty sprawy bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Istota skargi złożonej w niniejszej sprawie sprowadzała się do zakwestionowania podstaw wydania przez organ II instancji decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji kasacyjnej ocenia w pierwszej kolejności jej legalność w zakresie wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. ( w brzmieniu obowiązującym w dniu 26 stycznia 2011 r.) organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Sądu organ II instancji zasadnie uznał, że w postępowaniu pierwszo- instancyjnym nie wyjaśniono okoliczności mających istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy, a w szczególności nie ustalono, czy w niniejszej sprawie zachodzą, czy też nie zachodzą, przesłanki uzasadniające podjęcie przez organ nadzoru budowlanego rozstrzygnięcia w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w odniesieniu do samowolnie wybudowanych obiektów. Sąd uznał za trafne ustalenie organu drugiej instancji, zgodnie z którym brak daty wybudowania obiektów oraz brak jednoznacznego ustalenia przeznaczenia obiektu budowlanego i jego wymiarów stanowią o zasadniczych brakach postępowania wyjaśniającego, zaś istotność tych ustaleń dla rozstrzygnięcia jest niewątpliwa. Słusznie przy tym przyjął organ II instancji, iż ustalenie wskazanej powyżej spornej okoliczności (daty wybudowania obiektów i ich przeznaczenia) wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części albowiem organ I instancji nie przeprowadził w istocie postępowania wyjaśniającego dotyczącego tej kwestii, ograniczając się do stwierdzenia istnienia rozbieżności co do daty powstania obiektów miedzy obecnymi właścicielami a poprzednim oraz kwestionowania przez skarżących sposobu wykorzystywania jednego z obiektów. Zasadnie podkreślił organ odwoławczy, że to na organie administracji ciąży obowiązek dokonania ustaleń i wykorzystania w tym celu wszelkich środków dowodowych, zwłaszcza w sytuacji, gdyż oświadczenia stron są sprzeczne. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.