II SA/Gd 320/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-02-19

Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędzia WSA Jolanta Górska, Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynki o funkcji letniskowej, znajdujące się na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, mogą zostać uznane za "budynki mieszkalne" w rozumieniu ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, co skutkowałoby przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ponieważ nieruchomość nie była zabudowana "wyłącznie budynkami mieszkalnymi" w rozumieniu ustawy. Budynki o charakterze letniskowym lub rekreacyjno-wypoczynkowym, nawet jeśli można w nich przebywać przez cały rok lub zaspokajać podstawowe potrzeby, nie spełniają definicji budynków przeznaczonych na cele mieszkaniowe, które wymagają stałego zamieszkiwania i permanentnego przeznaczenia mieszkaniowego.
Stan faktyczny
Skarżący, będący współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanej domkami letniskowymi i innymi obiektami, wystąpili o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy o przekształceniu. Starosta Lęborski odmówił wydania zaświadczeń, uznając, że nieruchomość nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe. Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy postanowienia Starosty. Skarżący wnieśli skargi do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o przekształceniu oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności błędną wykładnię pojęcia "budynki mieszkalne" i brak należytego ustalenia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skarg O. R., A. S., A. W., R. K., J. R., K. Ł. i M. Ł., M. B., R. P., J. B., E. P. i A. P., A. S. i T. S., T. P. i J. P., D. S. i R. S. oraz B. S. i R. S. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 31 stycznia 2024 r. nr NSP-II.7581.1.7.2023.MG w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargi. Następujące osoby wystąpiły do Starosty Lęborskiego, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, w trybie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 904 ze zm.) – dalej jako u.o.p.p.u., o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w obrębie N., gmina W., oznaczonej numerami działek [...] i [...] (droga): A.A.-Z.Z. Starosta Lęborski odmówił wydania wnioskowanych zaświadczeń postanowieniami: z 8 września 2023 r. nr G.6843.55.2023.SP.HŚ (A. W.); z 8 września 2023 r. nr G.6843.56.2023.SP.HŚ (R. K.); z 8 września 2023 r. nr G.6843.233.2023.SP.HŚ (M. B.); z 11 września 2023 r. nr G.6843.241.2023.SP.HŚ (D. S. i R. S.); z 12 września 2023 r. nr G.6843.44.2023.SP.HŚ (J. R.); z 12 września 2023 r. nr G.6843.213.2023.SP.HŚ (R. P.); z 12 września 2023 r. nr G.6843.214.2023.SP.HŚ (E.P. i A. P.); z 12 września 2023 r. nr G.6843.243.2023.SP.HŚ (B.S. i R. S.1); z 15 września 2023 r. nr G.6843.31.2023.SP.HŚ (O. R.); z 18 września 2023 r. nr G.6843.52.2023.SP.HŚ (A. S.); z 18 września 2023 r. nr G.6843.215.2023.SP.HŚ (T. P. i J. P.); z 18 września 2023 r. nr G.6843.616.2023.SP.HŚ (K. Ł. i M. Ł.); z 21 września 2023 r. nr G.6843.72.2023.SP.HŚ (J. B.); z 21 września 2023 r. nr G.6843.568.2023.SP.HŚ (A. S. i T. S.). Ponadto Starosta Lęborski odmówił wydania wnioskowanych zaświadczeń pozostałym osobom odrębnymi postanowieniami. W uzasadnieniu postanowień Starosta przytoczył treść art. 217 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) – dalej jako k.p.a., oraz art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 3 zd. 1, art. 7 ust. 7 oraz art. 4 ust. 4 i 5 u.o.p.p.u. i wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności organ proceduje w oparciu o aktualne dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków obejmuje m.in. informacje dotyczące: (...) 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (...). Działka [...] w całości jest oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako użytek gruntowy "Bz", czyli "Tereny rekreacyjno - wypoczynkowe". Następnie organ przypomniał, co zalicza się do terenów rekreacyjno-wypoczynkowych według Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z zapisami ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] zabudowana jest 61 budynkami, z czego 57 budynków stanowią budynki mieszkalne posiadające główną funkcję jako domy letniskowe, 2 budynki stanowią budynki handlowo- usługowe, 1 budynek usługowy i gospodarczy dla rolnictwa oraz 1 pozostały budynek niemieszkalny. Działka nr [...] jest natomiast niezabudowana i stanowi drogę. Starosta zauważył, że zgodnie z treścią powołanego art. 1 ust. 1 u.o.p.p.u. z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe rozumie się nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi oraz mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne lub tymi budynkami wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Starosta przywołał orzecznictwo, z którego wynika, że funkcja mieszkalna jest tu okolicznością kluczową. Nie ma zatem znaczenia, czy w danym budynku można mieszkać tylko okresowo, czy też przez cały rok i w jakim zakresie oraz w jaki sposób można zaspokoić w nim ogólnie pojęte potrzeby związane z pobytem lub zamieszkiwaniem, ale ważne jest to, czy został on wybudowany i jest wykorzystywany na cele mieszkaniowe, tj. co do zasady do stałego zamieszkiwania przez konkretną osobę lub osoby. Nie można więc mówić, że zabudowa, np. budynkami rekreacji indywidualnej jest zabudową na cele mieszkaniowe tylko dlatego, że w budynkach takich można przebywać czy też mieszkać cały rok. Nie w takim bowiem celu zostały wybudowane i nie w takim celu co do zasady są wykorzystywane. Jak wynika z dokumentów: - O. R. posiada łączny udział 1/112 części w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] oraz prawo współwłasności położonego na tej nieruchomości budynku higieniczno- sanitarnego; - E.P. i A. P. nabyli udział 1/56 w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] oraz prawo współwłasności położonego na tej nieruchomości budynku higieniczno- sanitarnego; - A. S. i T. S. posiadają łączny udział 2/112 części w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] oraz prawo współwłasności budynków i urządzeń stanowiących odrębną nieruchomość; - T. P. i J. P. nabyli łączny udział 1/56 w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] oraz prawo współwłasności położonego na tej nieruchomości budynku higieniczno- sanitarnego; - D. S. i R. S. nabyli udział 1/112 w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] oraz prawo współwłasności położonych na tej nieruchomości budynków; - B. S. i R. S.1 nabyli udział 1/56 w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] oraz prawo współwłasności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość; - A. S. posiada łączny udział 1/112 w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] oraz prawo współwłasności położonych na tej nieruchomości budynków; - A. W. posiada udział 1/112 w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] oraz prawo współwłasności wspólnych części budynku na tych działkach stojącego; - R. K. posiada udział 1/112 części w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] oraz prawo współwłasności wspólnych części budynku na tych działkach stojącego; - J. R. posiada udział 1/112 części w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] oraz prawo współwłasności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość oraz udział 1/2 części we własności domku letniskowego nr [...]; - K. Ł. i M. Ł. posiadają udział 1/56 w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] oraz prawo współwłasności położonych na tej nieruchomości budynków; - M. B. wraz z M. B.1 nabyli udział 1/56 w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] oraz prawo współwłasności wspólnych części budynku na tych działkach stojącego; - D. P. i R. P. posiadają udział 1/56 w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] oraz prawo współwłasności położonego na tej nieruchomości budynku higieniczno- sanitarnego; - J.B. posiada udział 1/112 w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] oraz prawo współwłasności położonych na tej nieruchomości budynków. W aktach notarialnych ww. strony oświadczyły, że "na przedmiotowej działce gruntu urządzony został ośrodek wypoczynkowy, z którego korzysta 56 osób, będących właścicielami domków letniskowych, ustawionych na działce, niemających trwałego charakteru". Budynki posadowione na działce [...] zgodnie Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych, zaliczone zostały do klasy "budynki mieszkalne jednorodzinne [1110]", jednakże ich główna funkcja to "dom letniskowy [1110.DI]". Pozostałe budynki na przedmiotowej działce sklasyfikowane zostały jako "budynki handlowo-usługowe", "budynki gospodarstw rolnych", "pozostałe budynki niemieszkalne". Zgodnie z uchwałą nr III/27/2018 Rady Gminy Wicko z dnia 18 grudnia 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miejscowości Nowęcin, położonej na północ od ul. Łebskiej, działka nr [...] jest położona na terenie elementarnym oznaczonym symbolem 08.ML.04 - tereny zabudowy letniskowej, natomiast działka nr [...] jest położona na terenie elementarnym oznaczonym symbolem KD.P.02 - teren publicznego ciągu pieszego. Biorąc pod uwagę powyższe Starosta stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 r., zgodnie z żądaniem wnioskodawców, bowiem przedmiotowa nieruchomość nie jest nieruchomością zabudowaną na cele mieszkaniowe w rozumieniu przepisów u.o.p.p.u. i tym samym nie podlega przekształceniu na podstawie przepisów tej ustawy. Wnioskodawcy wnieśli zażalenia na ww. postanowienia. W pismach przekazujących zażalenia do Wojewody Pomorskiego Starosta Lęborski podtrzymał swoje stanowisko i jednocześnie wyjaśnił, że w zażaleniach wskazuje się, że "każdy dom mieszkalny jednorodzinny, znajdujący się na działce [...] służy wyłącznie do zaspokajania celów mieszkaniowych jego właściciela", czemu zaprzecza zarówno ogólnodostępna informacja Krajowego Rejestru Sądowego nr KRS: [...], według której na terenie ośrodka przy ul. [...] w N. (działki nr [...] i [...], obręb N., gmina W.) swoją działalność prowadzi Stowarzyszenie [...] (prowadzone przez współużytkowników wieczystych), jak również szeroko reklamowana na stronach internetowych oferta wynajmu domków letniskowych ("ośrodek M.", "domki letniskowe M."). Zgodnie z prowadzoną kartoteką budynków - przedmiotowe budynki to domki letniskowe, o konstrukcji drewnianej, o powierzchni od 31 m2 do 61 m2. Żaden ze współużytkowników wieczystych nie wystąpił o zmianę funkcji budynku z letniskowej na mieszkaniową. Z uwagi na wniosek o łączne rozpoznanie wszystkich zażaleń współużytkowników działek nr [...] i [...] postanowieniem z dnia 31 stycznia 2024 r. nr NSP-II. 7581.1.7.2023.MG Wojewoda Pomorski połączył ww. sprawy poprzez prowadzenie jednego postępowania administracyjnego i wydania jednego postanowienia skierowanego do wszystkich stron tego postępowania. Po rozpatrzeniu zażaleń postanowieniem z dnia 31 stycznia 2024 r. nr NSP-II. 7581.1.7.2023.MG Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji przypomniał stan sprawy i wyjaśnił, że z art. 1 i 1a u.o.p.p.u. wynika, że dla oceny zasadności wniosku o wydanie zaświadczenia w przedmiocie potwierdzenia przekształcenia praw pierwszoplanowe znaczenie ma charakter techniczno-budowlany istniejącej na gruncie zabudowy. Ustawodawca posługuje się wyłącznie określeniem zabudowy domami mieszkalnymi i nie uzależnia przekształcenia ex lege od funkcji, przeznaczenia lub sposobu korzystania z domu mieszkalnego. Z art. 1 ust. 2 u.o.p.p.u. wynika, że ustawodawca posługuje się pojęciem "budynku mieszkalnego jednorodzinnego", nie definiując tego pojęcia na użytek ustawy. Zdaniem wnoszących zażalenie, skoro ustawodawca nie zdefiniował w u.o.p.p.u. pojęcia "budynek mieszkalny jednorodzinny" to po taką definicję sięgnąć należy do art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane. W ocenie wnoszących zażalenie, wszystkie budynki mieszkalne, znajdujące na działce nr [...], spełniają kryteria wskazanej wyżej definicji legalnej domu mieszkalnego jednorodzinnego. Ponadto uznali, że bezpodstawne i nietrafne są ustalenia Starosty Lęborskiego, oparte na historycznych zapisach aktu notarialnego z daty nabycia udziału w użytkowaniu wieczystym, o "terenach ośrodków wypoczynkowych", które mają odnosić się do działki nr [...]. Istotnie w momencie nabycia prawa użytkowania wieczystego na działce (wtedy o numerze [...]) urządzony był ośrodek rekreacyjno-wypoczynkowy, który w momencie zakupu udziałów w użytkowaniu wieczystym przestał istnieć. Od 1995 roku, to jest także w dniu 1 stycznia 2019 roku, na działce nr [...] znajdują się domy mieszkalne jednorodzinne, które w żaden sposób nie tworzą "zorganizowanego ośrodka wypoczynkowego". Każdy ze współużytkowników wieczystych indywidualnie wykorzystywał i wykorzystuje swój dom do własnych celów mieszkaniowych. Przechodząc do rozpatrzenia sprawy Wojewoda przypomniał, że w ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] oznaczona jest symbolem Bz - tereny rekreacyjno- wypoczynkowe, natomiast działka nr [...] oznaczona jest jako droga i zapisana jest w tej samej księdze wieczystej co działka nr [...]. Stanowią one zatem jedną nieruchomość. Zgodnie z wpisami w księdze wieczystej nr [...] grunt jest oddany w użytkowanie wieczyste i znajduje się na nim budynek stanowiący odrębną nieruchomość – budynek higieniczno-sanitarny, którego współwłaścicielami są współużytkownicy nieruchomości. Ustawodawca nie uzależnił przekształcenia od przeznaczenia nieruchomości w planie miejscowym, stawki opłaty za użytkowanie wieczyste ani celu, na jaki grunt został oddany w użytkowanie wieczyste w umowie, ani od faktycznego wykorzystywania gruntu, lecz ustawodawca posłużył się kryterium rodzaju zabudowy, co może wynikać z faktu, że rodzaj zabudowy powinien być zgodny z zapisami zarówno umowy, jak i planu miejscowego, podobnie jak stawka opłaty. W innym bowiem wypadku, stosownie do art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, właściwy organ może żądać rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przed upływem ustalonego okresu stosownie do art. 240 Kodeksu cywilnego, jeżeli użytkownik wieczysty korzysta z tej nieruchomości w sposób sprzeczny z ustalonym w umowie. Odnośnie zaś stawki w art. 73 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazano, ze jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu użytkowania wieczystego, z wnioskiem o zmianę celu użytkowania wieczystego występuje właściwy organ albo użytkownik wieczysty. Natomiast faktyczne wykorzystywanie gruntu nie ma znaczenia w rozumieniu takim, czy nieruchomość jest w danym momencie faktycznie zamieszkiwana przez jej właściciela. W omawianej sytuacji należy jednak pamiętać o dwóch istotnych kwestiach: po pierwsze - nie można odczytywać przepisów u.o.p.p.u. w oderwaniu od idei, jak stała za jej uchwaleniem, a po drugie - każdą sprawę należy rozpatrywać w całokształcie jej okoliczności. W zakresie pierwszego przedstawionego wyżej aspektu Wojewoda odniósł się do intencji ustawodawcy przy tworzeniu ww. u.o.p.p.u. Z uzasadnienia do jej projektu jasno wynika, że ma ona na celu usprawnienie dotychczasowych procesów przekształcania praw użytkowania wieczystego na gruntach zabudowanych budynkami mieszkalnymi, w szczególności na rzecz członków wspólnot mieszkaniowych. Prace nad projektem zostały bowiem zainicjowane ze względu na liczne postulaty i petycje kierowane zarówno do organów administracji rządowej, jak i do Parlamentu, przez współużytkowników wieczystych grantów zabudowanych budynkami wielolokalowymi (wielorodzinnymi), w których wyodrębniono własność lokali. Wystąpienia te dotyczyły ustawowego zapewnienia faktycznej możliwości realizacji roszczenia o przekształcenie, przysługującego na mocy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (obowiązujący wówczas Dz. U. z 2012 r. poz. 83 z późn. zm.). Ustawa ta przyznawała roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności określonym grupom użytkowników. Na jej podstawie osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, a także spółdzielnie mieszkaniowe, mogły wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Na mocy ww. ustawy takie żądanie przysługiwało również właścicielom lokali mieszkalnych wyodrębnionych w budynkach wielolokalowych, usytuowanych na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste. Takim właścicielom przysługiwał bowiem udział w nieruchomości wspólnej (udział w prawie do gruntu), a zatem są oni współużytkownikami wieczystymi nieruchomości gruntowej, na której posadowiony jest budynek. Ta grupa użytkowników gruntów publicznych napotykała jednak na poważne trudności przy przekształceniu prawa do gruntu. Do przekształcenia niezbędna była bowiem zgoda wszystkich właścicieli lokali, którym przysługiwały udziały w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Ewentualne przekształcenie bez zgody stanowiłoby złamanie podstawowej zasady prawa cywilnego, dotyczącej jednorodnych praw do gruntu. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu umożliwiała wprawdzie wystąpienie z żądaniem przekształcenia przez grupę współużytkowników wieczystych, których suma udziałów wynosi co najmniej połowę, jednak w takiej sytuacji sprzeciw chociażby jednego współużytkownika wieczystego blokował nabycie prawa własności gruntu przez pozostałych mieszkańców budynku do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Taka sytuacja powodowała przedłużanie, a nawet blokowanie (postępowania sądowe nie stanowiły gwarancji, że przekształcenie dojdzie do skutku) procesów przekształceń gruntów zabudowanych budynkami wielolokalowymi, co przekładało się na niezadowolenie właścicieli lokali o dodatkowe obciążanie organów administracji publicznej i sądów sprawami z tego zakresu. Brak możliwości przekształcenia ich praw stawiał bowiem tę grupę w sytuacji gorszej niż użytkowników wieczystych gruntów zabudowanych domami jednorodzinnymi, którzy do przekształcenia nie musieli uzyskać zgody innych użytkowników wieczystych. Zasadniczym celem nowej ustawy przekształceniowej była zatem eliminacja istniejących praw współużytkowania wieczystego oraz zapobieżenie powstawaniu udziałów w tym prawie w przyszłości. Konieczne jest jednak, aby ze względu na konstytucyjną zasadę równego traktowania i nieróżnicowania podmiotów posiadających te same cechy relewantne, zakresem ustawy o przekształceniu objęci zostali wszyscy użytkownicy wieczyści, którzy wykorzystują grunty publiczne na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, czyli zarówno właściciele lokali mieszkalnych w budynkach wielolokalowych, jak i domów jednorodzinnych. Intencją ustawodawcy było zatem zapewnienie możliwości przekształcenia podmiotom, które z powodu skomplikowanej sytuacji prawnej nieruchomości miały z tym niezawiniony problem lub były tego prawa pozbawione. Należy przy tym pamiętać, że omawiana ustawa przyznała użytkownikom wieczystym prawa kosztem pozbawienia mienia jednostki samorządu terytorialnego i Skarb Państwa. Bezsporne jest zatem, że chodziło o nieruchomości, odnośnie do których nie ma wątpliwości co do ich mieszkaniowego charakteru. Odnośnie drugiego ze wskazanych wyżej aspektów, tj. rozpatrywania sprawy w całokształcie jej okoliczności, Wojewoda zwrócił uwagę na następujące okoliczności poddające w wątpliwość, czy przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, z jakim ustawodawca wiąże przekształcenie. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji uznał, że przedmiotowa nieruchomość nie spełnia warunków przewidzianych w ustawie o przekształceniu. Budynki rzeczywiście nie wchodzą w skład ośrodka wypoczynkowego, ich właścicielami są współużytkownicy wieczyści gruntu. Jednak nie zmienia to faktu, że nadal są domkami letniskowymi. Organ II instancji powołał się na orzecznictwo wskazując, że istnieją dwa aspekty determinujące uznanie danego obiektu za dom mieszkalny, tj. walory techniczne i spełniane przez niego funkcje. Zatem uwarunkowania techniczne obiektu nie są jedyną przesłanką kwalifikacyjną i nie mogą przesądzić o uznaniu danego obiektu za budynek mieszkalny. Istotne jest też faktyczne spełnianie przez budynek określonych funkcji. Jeśli dany obiekt jest wykorzystywany na potrzeby mieszkaniowe, faktycznie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe, to powinien być zakwalifikowany i uznany dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości za budynek mieszkalny. Z innego wyroku wynika zaś, że za dom mieszkalny uznaje się budynek służący lub nadający się do mieszkania, a za mieszkanie uznaje się pomieszczenie, w którym stale się mieszka. Jeśli dany budynek jest wykorzystywany na potrzeby mieszkaniowe, faktycznie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe, to powinien być zakwalifikowany i uznany za budynek mieszkalny. Taką samą definicję podaje słownik PWN. Kwestia ta była przedmiotem orzeczeń od wielu lat, ale obecnie można uznać, że najnowsze orzeczenia przedstawiają w miarę jednorodną definicję budynku i lokalu mieszkalnego. Należy zaznaczyć kwestię zamieszkiwania w sposób stały oraz faktyczne zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych, gdyż we wcześniejszych orzeczeniach niejasny był status np. aresztu lub więzienia, który służył w pewnym stopniu do mieszkania, ale nie spełniał wymienionych powyżej przesłanek. Obecnie orzecznictwo i doktryna nie zaliczają tego typu obiektów do lokali mieszkalnych. Pewne wątpliwości mogą budzić obiekty wykorzystywane okresowo do mieszkania lub zamieszkane, ale generalnie nie przeznaczone do tego celu, jak np. domki letniskowe. Szereg orzeczeń jednoznacznie wskazują, że warunkiem uznania takiego budynku za budynek mieszkaniowy jest stałe w nim zamieszkanie. Niektóre z domków letniskowych mogą być więc zaliczone do tej kategorii. Sprawy te należy jednak rozstrzygać indywidualnie. Zdaniem Wojewody w niniejszej sprawie nie sposób mówić o stałym zamieszkiwaniu chociażby ze względu na fakt, że domki są drewniane, nie są trwale związane z gruntem, właściciele wynajmują je turystom. Ponadto zgodnie z informacją uzyskaną od Starosty Lęborskiego żaden z właścicieli nie wystąpił z wnioskiem o zmianę funkcji budynku z letniskowej na mieszkaniową. Dodatkowo stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego wynosi 3% - zgodnie z art. 72 ust. 3 pkt 5 wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana, i 3% ceny oznacza "pozostałe nieruchomości gruntowe", podczas gdy dla nieruchomości oddanych na cele mieszkaniowe przewidziana jest stawka w wysokości 1% ceny. Wnioskodawcy wnieśli skargę na powyższe postanowienie. Skargę L. G. i R. G. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 315/24. Skargę J. S. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 316/24. Skargę M. S. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 317/24. Skargę T. S. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 318/24. Skargę S. S. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 319/24. Skargę O. R. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 320/24. Skargę B. K. i J. J. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 321/24. Skargę E. P. i A. P. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 322/24. Skargę A. S. i T. S. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 323/24. Skargę T. P. i J. P. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 324/24. Skargę D. S. i R. S. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 325/24. Skargę M. T. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 326/24. Skargę J. S. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 327/24. Skargę J. W. i M. W. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 328/24. Skargę B. S. i R. S.1 zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 329/24. Skargę A. S. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 330/24. Skargę I.S. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 331/24. Skargę Z. A. i S. A. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 332/24. Skargę A. W. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 333/24. Skargę R. K. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 334/24. Skargę E. K. i I. K. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 335/24. Skargę J. R. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 336/24. Skargę K. Ł. i M. Ł. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 337/24. Skargę M. B. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 338/24. Skargę I. C. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 339/24. Skargę J. C. i K. C. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 340/24. Skargę K.C. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 341/24. Skargę G. Z. i H.Z. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 342/24. Skargę R. P. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 343/24. Skargę J. B. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 344/24. Skargę D. K. zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 345/24. Skarżący w jednobrzmiących skargach zarzucili naruszenie: 1) art. 1 ust. 2 pkt 1 u.o.p.p.u. przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że nieruchomość skarżących nie jest budynkiem przeznaczonym na cele mieszkaniowe w rozumieniu powołanego przepisu i naruszenie tym samym interesu prawnego skarżących w uzyskaniu zaświadczenia, 2) art. 1 ust. 1 i 2 pkt 1 i art. 4 ust. 1 u.o.p.p.u. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, którego rozstrzygnięcie wydano na podstawie źle dokonanej wykładni przesłanek powyższego przepisu, stwierdzając brak zastosowania tego przepisu do nieruchomości skarżących i naruszając tym samym ich interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż rozstrzygnięcie sprawy przez Wojewodę zostało oparte na postanowieniu wydanym przez organ I Instancji na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, 3) art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie przez organ obowiązku dochodzenia do prawdy materialnej i zaniechanie dokonania oceny stanu faktycznego sprawy, brak wszechstronnej analizy czy w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym zachodzą przesłanki do przyjęcia, że doszło do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności tego gruntu, brak analizy w zakresie celu zabudowy nieruchomości ujawnionej w dostępnych ewidencjach, błędne przyjęcie, że nieruchomość nie stanowi gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w rozumieniu u.o.p.p.u., a tym samym utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji odmawiającego wydania zaświadczenia, naruszając tym samym interes prawny skarżących, 4) art. 76 § 1 k.p.a. przez pominięcie danych zawartych w księdze wieczystej oraz w ewidencji rejestru gruntów i budynków, mających moc dokumentów urzędowych, z których wynika, że przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki wymagane do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, a tym samym utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji odmawiającego wydania zaświadczenia naruszając tym samym interes prawny skarżących, 5) art. 217 § 1 i 2 w zw. z art. 218 § 1 i 2 oraz 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, które zostało wydane na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego i bez przeprowadzenia odpowiedniego postępowania wyjaśniającego, a mającego istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując pozbawieniem skarżących prawa do uzyskania prawem gwarantowanego zaświadczenia, albowiem gdyby postępowanie było przeprowadzone w sposób prawidłowy, organy korzystając z dokumentów urzędowych i dostępnych im danych, ustaliłyby, że: (a) księga wieczysta nieruchomości - w dziale I Oznaczenie nieruchomości, w rubryce Działki ewidencyjne w polu Sposób korzystania wpisana jest wartość B - tereny mieszkaniowe, natomiast w rubryce Budynki w polu Przeznaczenie budynku wpisana jest wartość: budynek mieszkalny; (b) ewidencja gruntów i budynków - w części dotyczącej budynku znajdują się następujące informacje: Status: wybudowany, Funkcja: KŚT: MIESZKALNE "m", PKOB: Budynki mieszkalne jednorodzinne; FSB: dom letniskowy. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji zaniechał, a organ odwoławczy wadliwie to zaakceptował, ustalenia jaki stan rzeczy, w aspekcie przesłanek stanowiących o prawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, istniał w dniu 1 stycznia 2019 r. (ustawowo określony dzień przekształcenia) i istnieje w chwili obecnej. Ani z akt sprawy, ani z uzasadnienia postanowień obu instancji nie wynika, czy sporna nieruchomość może być wykorzystywana na cele mieszkaniowe. Uwaga ta jawi się jako istotna albowiem zgodnie u.o.p.p.u. jedyną przesłanką warunkującą dokonanie przekształcenia z mocy ustawy jest ustalenie, że na gruncie będącym przedmiotem użytkowania wieczystego znajduje się budynek przeznaczony na cele mieszkaniowe. Zatem konieczne jest przede wszystkim ustalenie, czy budynek spełnia parametry pozwalające uznać go za budynek mieszkalny, zwłaszcza, że w ewidencji gruntów i budynków jest on jednoznacznie oznaczony jako budynek mieszkalny. Określenie jego funkcji jako "letniskowa" nie może zwalniać organów z ustaleń i weryfikacji zgodności zapisów ze stanem faktycznym. Zwłaszcza, że odbiera się stronom ich ustawowo zagwarantowane prawo przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W sytuacji gdy publiczne prawo podmiotowe podlega ograniczeniu w drodze władczego działania organu, jego obowiązkiem jest jednoznacznie ustalenie, że przedmiotowy budynek od samego początku nie tylko zakwalifikowany był jako budynek letniskowy, a nie mieszkalny, ale też jaką pełni funkcję. Kwestie braku dowodzenia są kluczowe zwłaszcza, że z dokumentacji organu znajdującej się w aktach można ustalić, że dane w nich zawarte dowodzą, że budynki stron są budynkami mieszkalnymi, mogą być wykorzystywane i mogą służyć celom zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Następnie skarżący powołali się na orzecznictwo, z którego wynika, że dla możliwości wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności rozstrzygająca jest okoliczność, czy dana nieruchomość jest zabudowania na cele mieszkaniowe. Celem ustalenia znaczenia pojęć zawartych w art. 1 ust. 2 u.o.p.p.u. niezbędne jest sięgnięcie do przepisów ustaw odrębnych. W przypadku budynku mieszkalnego jednorodzinnego należy odnieść się do treści art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane. Decydujące znaczenie dla przekształcenia ma funkcja mieszkalna budynku. W ocenie skarżących Wojewoda zasadnie podniósł, ale nie wyciągnął z tego prawidłowych wniosków, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowanym na gruncie ustawy przekształceniowej z 2005 r. zwrócono uwagę, iż inne są cele zabudowy, gdy chodzi o zabudowę na cele mieszkaniowe, a inne zabudowy letniskowej, chociażby budynkami rekreacji indywidualnej czy zamieszkania zbiorowego. Nie ma zatem znaczenia, czy w danym budynku można mieszkać tylko okresowo, czy też przez cały rok i w jakim zakresie oraz w jaki sposób można zaspokoić w nim ogólnie pojęte potrzeby związane z pobytem lub zamieszkiwaniem, ale ważne jest to, czy został on wybudowany i jest wykorzystywany na cele mieszkaniowe, tj. co do zasady do stałego zamieszkiwania przez konkretną osobę lub osoby. Nie można więc mówić, że zabudowa, np. budynkami rekreacji indywidualnej, hotelami czy domami wypoczynkowymi, jest zabudową na cele mieszkaniowe tylko dlatego, że w budynkach takich można przebywać czy też mieszkać przez cały rok. Nie w takim bowiem celu zostały wybudowane i nie w takim celu - co do zasady - są wykorzystywane. Tym samym punktem wyjścia do ustalenia, czy dana nieruchomość jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, powinny być zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. Powołując się na piśmiennictwo wskazano, że zamiarem ustawodawcy przy wprowadzaniu zawartej w art. 21 ust. 1 tej ustawy ogólnej klauzuli związania danymi ewidencyjnymi było uporządkowanie i ujednolicenie sposobu postrzegania szeregu istotnych parametrów nieruchomości i to w ogólnym kontekście (wymiaru podatków, statystyki, planowania przestrzennego, prowadzenia ksiąg wieczystych itd.). W konsekwencji przyjęto zasadę bezwzględnego związania zapisami ewidencji gruntów i budynków również dla potrzeb stosowania ustawy. Jednak wątpliwości co do zakresu tego związania mogą powstać w przypadku kolizji między stanem faktycznym nieruchomości a informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, w której wpisy częstokroć mogą mieć walor historyczny, nie nieuwzględniający zmian sposobu użytkowania obiektu budowlanego dokonanej po jego wybudowaniu. W przedmiotowej sprawie ustaleń tych nie poczyniono, a uzasadnieniem odmowy wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności były wyłącznie okoliczności nie wynikające z treści wpisów w ewidencji gruntów i budynków. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2024 r. sygn. II SA/Gd 321/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę B.K. i J. J. Prawomocnym postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2024 r. sygn. II SA/Gd 335/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę E. K. i I. K. Prawomocnym postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2024 r. sygn. II SA/Gd 340/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J. C. i K. C. Prawomocnym postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2024 r. sygn. II SA/Gd 316/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J. S. Prawomocnym postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2024 r. sygn. II SA/Gd 342/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę G. Z. i H. Z. Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2024 r. sygn. II SA/Gd 319/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę S. S. Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2024 r. sygn. II SA/Gd 339/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę I. C. Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. II SA/Gd 315/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę L.G. i R. G. Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. II SA/Gd 327/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J. S. Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. II SA/Gd 345/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę D. K. Prawomocnym postanowieniem z dnia 11 września 2024 r. sygn. II SA/Gd 317/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. S. Prawomocnym postanowieniem z dnia 11 września 2024 r. sygn. II SA/Gd 318/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę T. S. Prawomocnym postanowieniem z dnia 11 września 2024 r. sygn. II SA/Gd 326/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. T. Prawomocnym postanowieniem z dnia 11 września 2024 r. sygn. II SA/Gd 331/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę I. S. Prawomocnym postanowieniem z dnia 11 września 2024 r. sygn. II SA/Gd 332/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Z. A. i S. A. Prawomocnym postanowieniem z dnia 11 września 2024 r. sygn. II SA/Gd 341/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K. C. Prawomocnym postanowieniem z dnia 9 października 2024 r. sygn. II SA/Gd 328/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J. W. i M. W. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2024 r. sygn. II SA/Gd 320/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalszego prowadzenia pod sygn. II SA/Gd 320/24 sprawy o następujących sygn.: II SA/Gd 320/24, II SA/Gd 322/24, II SA/Gd 323/24, II SA/Gd 324/24, II SA/Gd 325/24, II SA/Gd 329/24, II SA/Gd 330/24, II SA/Gd 333/24, II SA/Gd 334/24, II SA/Gd 336/24, II SA/Gd 337/24, II SA/Gd 338/24, II SA/Gd 343/24 i II SA/Gd 344/24. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewody Pomorskiego nr NSP-II.7581.1.7.2023.MG z dnia 31 stycznia 2024 r., którym utrzymano w mocy postanowienia Starosty Lęborskiego w przedmiocie odmowy wydania skarżącym zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w obrębie N., gmina W., oznaczonej numerami działek [...] i [...] (droga). Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie postanowień są przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 904 z późn. zm.) – dalej jako u.o.p.p.u. Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Przy czym, stosownie do ust. 2 tego przepisu, przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub 3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Jednocześnie przepisy ustawy stosuje się również, jeżeli na gruncie zabudowanym budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2, położone są także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków innych niż określone w art. 1 ust. 2 nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie (art. 1a u.o.p.p.u.). W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.o.p.p.u. podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie wydane przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej w przypadku gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa. Wydawanie zaświadczeń zostało uregulowane w Dziale VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) – dalej jako k.p.a. W myśl art. 217 § 2 tej ustawy zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (art. 217 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 218 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (§ 1). Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że strony, które wystąpiły o wydanie przedmiotowych zaświadczeń (skarżący) są użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonej w obrębie N., gmina W., oznaczonej numerami działek [...] i [...] (droga). Przedmiotowe działki stanowią zaś własność Skarbu Państwa, zatem organem właściwym do rozstrzygania w przedmiocie ww. zaświadczenia był Starosta Lęborski (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.o.p.p.u.), a organem II instancji – Wojewoda Pomorski (art. 4a u.o.p.p.u.). Nie jest również przedmiotem sporu, iż organy słusznie procedowały w oparciu o art. 217 k.p.a. Natomiast spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy organy prawidłowo oceniły, iż w przedmiotowej sytuacji nie ma podstaw do wydania wnioskodawcom żądanego zaświadczenia, bowiem należące do tych wnioskodawców obiekty nie stanowią budynków mieszkalnych, o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.o.p.p.u. W ocenie skarżących bowiem budynki położone na nieruchomości, której są użytkownikami wieczystymi, stanowią zabudowania na cele mieszkaniowe. Przechodząc do oceny zaskarżonych postanowień w pierwszej kolejności należy podkreślić, że zaświadczenie jest czynnością materialnotechniczną polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym - w myśl art. 218 § 1 k.p.a. - na podstawie posiadanych rejestrów i ewidencji, bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Zakres postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, jest ograniczony do analizy posiadanej dokumentacji oraz danych zgromadzonych w wyżej wskazanych zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia. Z uwagi na uproszczony charakter omawianego postępowania nie wymaga ono prowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie, czy rozstrzygania spornych kwestii (jak ma to miejsce w postępowaniu jurysdykcyjnym). Przy wydawaniu zaświadczeń nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Natomiast dopuszczalność przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego tylko w koniecznym zakresie, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., oznacza, że może ono odnosić się do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. Odnosząc się zatem do aktów prawa miejscowego oraz publicznych rejestrów przypomnieć należy, że teren przedmiotowych działek został objęty uchwałą nr III/27/2018 Rady Gminy Wicko z dnia 18 grudnia 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miejscowości Nowęcin, położonej na północ od ul. Łebskiej (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2019 r. poz. 258). W myśl tej uchwały działka nr [...] leży na obszarze "08.ML.04", a działka nr [...] "KD.P.OZ". Stosownie do § 2 ust. 3 planu miejscowego symbol ML oznacza tereny zabudowy letniskowej (pkt 7 lit. b), a symbol KD.P oznacza teren publicznego ciągu pieszego (pkt 13 lit. d). Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 planu miejscowego na terenie objętym planem wyróżnia się następujące typy obszarów: 1) tereny przeznaczone na cele zabudowy, oznaczone w planie symbolami: [...] ML – tereny zabudowy letniskowej [...]. W myśl § 4 ust. 4 planu miejscowego dla terenów oznaczonych w planie symbolem literowym ML ustala się przeznaczenie: tereny zabudowy letniskowej; 1) na terenie przeznaczonym na cele zabudowy letniskowej dopuszcza się sytuowanie budynków rekreacji indywidualnej, z zastrzeżeniem, że na każdej działce dopuszcza się usytuowanie jednego budynku; 2) na terenie przeznaczonym na cele zabudowy letniskowej wyklucza się: a) obiekty hotelarskie, b) zabudowę mieszkaniową, c) budynki zamieszkania zbiorowego [...]. Z kolei zgodnie z ewidencją gruntów i budynków działka nr [...] w całości jest oznaczona jako "Bz", czyli "Tereny rekreacyjno - wypoczynkowe", a działka nr [...] – jako "dr – Drogi". Pod powyższym, w rubryce UWAGA, wskazano, że działka jest zabudowana budynkami i wymieniono kilkadziesiąt numerów. Natomiast zgodnie z księgą wieczystą nr [...] działka nr [...] jako sposób korzystania wskazuje "DZIAŁKA ZABUDOWANA", a działka nr [...] jako sposób korzystania wskazuje "BZ - TERENY REKREACYJNO-WYPOCZYNKOWE". Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów u.o.p.p.u. dla możliwości wydania zaświadczenia o przekształceniu rozstrzygająca jest okoliczność, czy dana nieruchomość jest zabudowania budynkami mieszkalnymi wymienionymi w art. 1 ust. 2 tej ustawy, a więc budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi (pkt 1) lub mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne (pkt 2) lub o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Przy czym treść tego przepisu i użycie zwrotu "wyłącznie" wskazuje, że wolą ustawodawcy było stosowanie przepisów ustawy jedynie do ww. kategorii budynków, a to oznacza, że nie można jej zakresu rozszerzać na inne rodzaje zabudowań. W konsekwencji, należy mieć na uwadze legalną definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zawartą w art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.), iż jest to budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Natomiast w myśl § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225) przez budynek mieszkalny należy rozumieć: a) budynek mieszkalny wielorodzinny, b) budynek mieszkalny jednorodzinny. Dodatkowo przez budynek rekreacji indywidualnej należy rozumieć budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku (§ 3 pkt 7). Jednakże, zdaniem Sądu, dla dokonania ustaleń w omawianym zakresie co do zasady punktem wyjścia powinny być informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm.) ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Natomiast w myśl art. 21 ust. 1 tej ustawy podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zamiarem ustawodawcy przy wprowadzaniu zawartej w przytoczonym wyżej przepisie ogólnej klauzuli związania danymi ewidencyjnymi było uporządkowanie i ujednolicenie sposobu postrzegania szeregu istotnych parametrów nieruchomości i to w ogólnym kontekście (wymiaru podatków, statystyki, planowania przestrzennego, prowadzenia ksiąg wieczystych itd.). W konsekwencji należy przyjąć koncepcję o bezwzględnym związaniu zapisami ewidencji gruntów i budynków również dla potrzeb stosowania komentowanej ustawy przekształceniowej (zob. Ł. Sanakiewicz, Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Komentarz, WKP 2019). Oczywiście w przedmiotowym postępowaniu wpis do ewidencji gruntów nie pełni wyłącznej roli źródła informacji, gdyż organ wydający zaświadczenie powinien dążyć do potwierdzenia przesłanek przedmiotowych zawartych w art. 1 ust. 2 u.o.p.p.u. z uwzględnieniem wszystkich danych, jakie są w jego posiadaniu. Nie mniej jednak wypis z ewidencji gruntów i budynków wiąże organ. Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły wnioskodawcom wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, bowiem w ocenie Sądu organy słusznie zauważyły, że nie mamy do czynienia z "nieruchomością zabudowaną wyłącznie budynkami mieszkalnymi" jak wskazał ustawodawca w art. 1 ust. 2 u.o.p.p.u. Zdaniem Sądu, organy zebrały materiał dowodowy niezbędny dla ustalenia, czy znajdująca się na nieruchomości zabudowa (obiekty o charakterze letniskowym/ wypoczynkowym) odpowiada zakresowi przedmiotowemu przedmiotowej ustawy i – wbrew zarzutom skargi – dokonały jego prawidłowej oceny. Jednocześnie należy podkreślić, że fakt, iż w budynku letniskowym można przebywać również poza latem nie czyni z takiego obiektu budynku mieszkalnego. Podobnie jak to, że wymiary, wyposażenie techniczne i odpowiednie przyłącza nie sprawiają, że taki budynek zyskuje cechy mieszkalnego. I wreszcie samo słowo "mieszkalny" nie oznacza, że wystarczy, aby w danym obiekcie "można było mieszkać". Grunt ma być bowiem zabudowany na cele mieszkaniowe, a więc zabudowany obiektami o permanentnym przeznaczeniu mieszkaniowym (a nie rekreacyjnym). Zauważyć należy, że wprawdzie w art. 1 ust. 1 ustawodawca mówi o gruntach "zabudowanych na cele mieszkaniowe", lecz jednocześnie w ust. 2 doprecyzowuje, czym owe cele mieszkaniowe są, a mianowicie chodzi wyłącznie o budynki mieszkalne jednorodzinne i wielorodzinne, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne lub ww. wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. W związku z tym cel mieszkaniowy spełniać będą budynki odpowiadające legalnej definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a nie takie, które niezależnie od rodzaju właściciel wykorzystuje mieszkaniowo. Przy czym, jak wyjaśniono już powyżej, w procedurze wydania bądź odmowy wydania zaświadczenia orzekające w sprawie organy nie mogły przeprowadzać postępowania dowodowego, lecz jedynie "w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające" (art. 218 § 2 k.p.a.). Zatem zarzut skarżących, iż określenie funkcji budynku jako "letniskowa" nie może zwalniać organów z ustaleń i weryfikacji zgodności zapisów ze stanem faktycznym jest niezasadny. Podobnie niesłuszne jest stwierdzenie, że nie sprawdzono, czy sporna nieruchomość może być wykorzystywana na cele mieszkaniowe, jak i zarzut braku ustalenia, czy budynek spełnia parametry pozwalające uznać go za budynek mieszkalny. Rola organów w postępowaniu o wydanie zaświadczenia jest bowiem ograniczona, a wartość zaświadczenia należy oceniać w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej co do faktów lub prawa, co oznacza, że można zanegować jego wartość wykazując, że potwierdza ono stan niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. Zatem przedstawione przez skarżących zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania nie okazały się zasadne. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło