II SA/Gd 3213/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant – Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. M.-K. na decyzję Wojewody z dnia 04 listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. 3 II SA/Gd 3213/02 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 9 lipca 2001 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu A. M.-K. wraz z synem I. z pobytu stałego z G. z lokalu przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że A.M.-K. zamieszkiwała wraz z synem w tym lokalu do dnia 11.04.2001 r. tj. do chwili wykonania eksmisji na podstawie wyroku zaocznego z dnia 28.01.2000 r. wydanego w sprawie [...] przeciwko najemcom tego lokalu – D. i E. R. Organ wskazał, iż w oparciu o powyższe fakty oraz na podstawie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wniosek zasługiwał na uwzględnienie bowiem wymienione osoby nie posiadają uprawnień do lokalu oraz lokal ten opuściły bez wymeldowania się. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. M.-K. podnosząc, iż decyzja wydana została z naruszeniem prawa a w szczególności art. 15 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy. Wskazała, że wraz z synem nie opuściła lokalu w sposób dobrowolny ale na skutek wyroku Sądu, który w aktualnym stanie prawnym nie jest prawomocny a w toku znajduje się sprawa o przywrócenie uprawnień członka D. R., który posiadał przydział na przedmiotowy lokal. Rozpoznając odwołanie, Wojewoda zawiesił postępowanie w sprawie na mocy art. 97 § l pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny w zakresie uprawnień D. R. do przedmiotowego lokalu. Postanowieniem z dnia 25.10.2002 r. organ II instancji podjął zawieszone postępowanie wskazując na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002 r. zgodnie z którym instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny, a zatem ma odzwierciedlać faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu a nie wiązać się z uprawnieniami do niego. Rozpoznając odwołanie, Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i podał, iż stosownie do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt [...] organy administracji, orzekając o wymeldowaniu, nie badają uprawnień strony do zamieszkiwania w lokalu a jedynie fakt jego opuszczenia, które powinno mieć charakter dobrowolny i trwały. W niniejszej sprawie zdaniem organu, nie budzi wątpliwości, że odwołująca wraz z synem opuściła lokal wskutek eksmisji. W dacie przeprowadzenia eksmisji wyrok zaoczny podlegał wykonaniu a w takiej sytuacji ocenia się opuszczenie lokalu jako dobrowolne natomiast wobec faktu rzeczywistego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem pobytu stałego, organ ten stwierdził, że opuszczenie lokalu ma charakter stały. Na decyzję organu odwoławczego skargę złożyła A. M.-K. zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności art. 7, 10 § 1 w zw. z art. 97 § 2 kpa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W piśmie z dnia 14 grudnia 2004 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "O" podała, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 27.06.2003 r. zostało oddalone powództwo D. R. o uchylenie uchwały pozbawiającej go członkowstwa w Spółdzielni. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2001 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne (Dz. U nr 153 poz. 1270 ze zmianami). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu. Kwestię wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego reguluje przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960). Zgodnie z jego treścią organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wskazać należy, iż organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję, uwzględnił fakt zmiany treści art. 15 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który z dniem 15 czerwca 2002 r. zyskał nowe brzmienie w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie K 20/01 (opublikowanym w Dz. U. nr 78 poz. 716 w dniu 19 czerwca 2002 r.). Oznacza to, że uprawnienia do przebywania w lokalu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia żądania o wymeldowaniu. Sąd badając zgodność decyzji z prawem musi uwzględniać zmiany w przepisach prawnych. Prawidłowo zatem orzekając o wymeldowaniu organ odwoławczy nie badał uprawnienia skarżącej do przebywania w lokalu. Rzeczą natomiast istotną z punktu widzenia przepisów obowiązujących w tym zakresie było ustalenie czy skarżąca z synem I. opuściła lokal i czy opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Nie ulega wątpliwości, że opuszczenie przez skarżącą lokalu nastąpiło w wyniku eksmisji orzeczonej wyrokiem zaocznym zaopatrzonym rygorem natychmiastowej wykonalności. Podnoszony przez skarżącą zarzut - braku waloru prawomocności orzeczenia na podstawie, którego eksmisja została wykonana i toczącego się postępowania zmierzającego do jego uchylenia - nie ma znaczenia w tej sprawie albowiem dotyczy ustaleń w zakresie tytułu prawnego najemcy do przedmiotowego lokalu. Natomiast konieczne jest wskazanie na utrwalone orzecznictwo NSA w tym przedmiocie, zgodnie z którym za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uznać należy nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona i która nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok NSA z 12.04.2001 r. sygn. V SA 3078/00; wyrok NSA z 18.04.2000 r. sygn. V SA 1424/99). Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie powołuje się przed organami administracyjnymi na fakt wytoczenia powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania. Dysponowanie przez skarżącą prawomocnym wyrokiem przywracającym jej posiadanie lokalu jako osobie bezprawnie z niego usuniętej uniemożliwiałoby ustalenie, iż opuszczenie lokalu było dobrowolne i czyniłoby zasadnym zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego, w tym art. 15 ust. 2 ustawy. Będące zaś ewentualnie w toku postępowanie cywilne w tym przedmiocie stanowiłoby podstawę wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu jego zakończenia. Nie budzi również wątpliwości Sądu zasadność ustalenia organu odwoławczego, iż opuszczenie lokalu ma charakter trwały wobec zerwania przez skarżącą jakichkolwiek więzi z dotychczasowym miejscem pobytu stałego (dowód: przesłuchanie A. M.-K. k. 16 akt). Lokal od chwili wykonania eksmisji znajduje się bowiem w dyspozycji Spółdzielni Mieszkaniowej "O" (k. 20 akt). Wbrew stanowisku skarżącej, w ocenie Sądu organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył również przepisów postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie podjęte zostały wszelkie działania realizujące wymogi określone przepisami art. 7, 77 i 80 K.p.a. celem wyjaśnienia stanu faktycznego. Odmienna ocena prawna w zakresie skutków – dla niniejszej sprawy – toczącego się postępowania przed sądem powszechnym odnośnie tytułu prawnego najemcy do tegoż lokalu (na marginesie jedynie dodać należy zakończonego niekorzystnym dla najemcy wyrokiem) doprowadziła skarżącą do niezasadnego zdaniem Sądu zarzutu, naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 97 § 2 K.p.a. Pamiętać wszakże należy, że instytucja zameldowania czy wymeldowania z lokalu ma jedynie – co podkreślił w powołanym wyżej wyroku Trybunał Konstytucyjny – charakter ewidencyjny i jako taka nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądza o ich utracie. Jest to akt, którego istota sprowadza się do rejestracji danych o miejscu pobytu danej osoby. Gdyby skarżąca zamieszkała ponownie w lokalu w którym była zameldowana, powstanie po jej stronie obowiązek meldunkowy, o którym mowa w art. 10 ust. 1 w/w ustawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem oddalił skargę.