II SA/Gd 3219/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. M. i M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 sierpnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia 27 czerwca 2001r. Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał E. M. i M. M., rozebrać zlokalizowane na działce o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości G. gm. K.: - samowolnie wybudowany obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową o wymiarach 6,20m na 4,40m minus 1,90m na 1,70m. - samowolnie wybudowany suchy ustęp o konstrukcji drewnianej. Decyzję wydano na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 199r. Prawo Budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że w dniu 13 kwietnia 2001r. Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ewentualnie samowolnego wybudowania obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce o nr ewidencyjnym [...] w G., gm. K. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 9 maja 2001r. ustalono, że na działce nr [...] w G. istnieją obiekty budowlane w tym: obiekt budowlany o przeznaczeniu letniskowym o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym kryty papą. Obiekt posadowiony na fundamentach punktowych z bloczków betonowych nietrwale związany z gruntem. Powyższy obiekt nie jest wyposażony w infrastrukturę techniczną. Suchy ustęp o konstrukcji drewnianej. Według złożonego oświadczenia do protokółu z oględzin przez M. M. przedmiotowe obiekty powstały w 1994r. i nie posiada wymaganych prawem pozwoleń. Jednocześnie wyjaśnił, że obecny kształt jest wynikiem przeprowadzonej rozbudowy, a zamiar postawienia barakowozu zgłaszał gminie, a otrzymane nakazy płatnicze uważał za legalizację. Zgodnie z wypisem z dnia 16 maja 2001r. z planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 27 kwietnia 1990r. Nr XIV/54/90 (Dz.Urz.Woj.Gd Nr 16 z dnia 15 czerwca 1990r., poz. 118) oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą rady Gminy Kościerzyna z dnia 18 grudnia 1992r. Nr VII/52/92 (Dz.Urz.Woj.Gd Nr 6 z dnia 19 marca 1993r., poz. 35) obszar działek położonych w miejscowości G. przeznaczony jest pod uprawy polowe ( w tym działka nr [...]). Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. M. i M. M. Wskazali w nim, iż zaskarżona decyzja oparta została na przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994r., podczas gdy z wyjaśnień złożonych w organie wyraźnie wynika, że barakowóz postawiony został 18 czerwca 1994r. a więc przed wejściem w życie ustawy. Odwołujący podnieśli, iż brak jakichkolwiek sygnałów ze strony Urzędu Gminy o konieczności dopełnienia innych formalności spowodował, że działając w dobrej wierze zakupili przedmiotową działkę. Wskazali, iż zgodnie z ustawą z dnia 24 października 1074r. Prawo budowlane postawienie barakowozu nie wymagało zezwolenia, a działania Urzędu Gminy w K. nie wskazywały na nieprawidłowości wnieśli o uchylenie decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia 14 sierpnia 2001r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 37 ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 24 października 1974r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 i art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ administracji drugiej instancji wskazał, że omawiany, przystosowany do celów rekreacyjnych barakowóz zaliczany jest do budynków tymczasowych (§ 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki Dz.U. Nr 17, poz. 62 z 1980r.). Budowa tego rodzaju obiektów wymagała uzyskania pozwolenia na budowę (§ 44 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, Dz.U. Nr 8, poz. 48 z późn. zm.). Przedmiotowy obiekt usytuowany w 1994r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, tj. z naruszeniem art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1994r. Prawo budowlane, znajduje się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy K. pod uprawy rolne, a zatem jego lokalizacja jest niezgodna z tym planem, w związku z czym podlega rozbiórce. Dotyczy to także ustępu suchego. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli E. i M. M. Podnieśli, iż barakowóz został postawiony w 1994r., a więc w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974r. Zgodnie z jej treścią barakowóz nie był objęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, a tym samym nie mają również w tej sprawie zastosowania przepisy o przeznaczeniu gruntów pod uprawy rolne. Nakaz rozbiórki ustępu jest w ocenie skarżących także całkowicie niezrozumiały. Skarżący wskazali, że nie mogą się zgodzić z pominięciem faktu, iż o postawieniu barakowozu powiadomiony został Urząd Gminy w K. oraz że przez okres 7-miu lat pobierane były podatki i opłaty sankcjonujące istniejący stan rzeczy. W dniu 14 sierpnia 2001r. skarżący wystąpili do Urzędu Gminy o wyrażenie zgody na przekwalifikowanie działki z jej dotychczasowego przeznaczenia (uprawy rolne) na działkę ogrodniczą. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, że podstawę prawną nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów budowlanych stanowi art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r.-Prawo budowlane. Powołany w zaskarżonej decyzji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane zawiera delegację prawną do stosowania ww. art. 37. Natomiast o uznaniu barakowozu za obiekt budowlany decyduje miejsce jego ustawienia i funkcja jaką pełni. W tym przypadku barakowóz ustawiony na terenie rolnym utracił charakter środka transportowo-magazynowego – przystosowany do celów rekreacyjnych, pełni funkcję obiektu letniskowego. Ustęp jest urządzeniem związanym z użytkowaniem obiektu letniskowego, w związku z czym również podlega obowiązkowi rozbiórki. Wymienne w art. 2 ust. 1 ustawy "obiekty budowlane" nie stanowią listy zamkniętej, co daje podstawę do włączenia tego barakowozu jako obiektu tymczasowego. Zgodnie z § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48 z późn. zm.) budowa tymczasowych obiektów budowlanych wymagała pozwolenia na budowę. Wypełnienie obowiązku podatkowego nie jest tożsame z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ zasady legalności obiektów budowlanych reguluje odrębna ustawa – Prawo budowlane. Także złożenie wniosku o zmianę przeznaczenia przedmiotowej działki rolnej pod zabudowę letniskową nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ przesłankę zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym bada się w oparciu o aktualnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organ administracji w zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów prawa, a podniesione w skardze okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy administracji prawidłowo ustaliły, zgodnie z twierdzeniem skarżących, że przedmiotowe obiekty budowlane zostały zbudowane w 1994r., a zatem pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) w art. 103 ust. 2 przewiduje, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. statuujący nakaz rozbiórki, dotyczy budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W związku z tym, że obiekty stanowiące przedmiot postępowania zostały zbudowany w 1994r., to jeśli wzniesiono je bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, w stosunku do nich znajdować powinny zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane dotyczące postępowania w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Ponieważ niespornie przedmiotowe obiekty budowlane zostały zbudowane przed dniem 1 stycznia 1995r., zatem przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, prawidłowo organ administracji w zakresie objętym przedmiotem sprawy zastosował przepisy dotychczasowe. Art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku stanowił, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obwiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczona pod zabudowę albo jest przeznaczona pod innego rodzaju zabudowę. W myśl przepisu art. 28 ust.1 Prawa budowlanego z 1974r. roboty budowlane rozpocząć można jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei § 44 ust.1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, z późn. zm.) przewiduje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Natomiast § 44 ust.1 pkt.5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz.62, z późn. zm.) za budynek tymczasowy przyjmuje budynek nie połączony w sposób trwały z gruntem, skonstruowany jako rozbieralny, jako barak, kiosk, obiekt o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego, lub budynek określony w przepisach jako tymczasowy. Stwierdzić zatem należy, iż wymagane jest prawem uzyskanie pozwolenia na budowę na przedmiotowy obiekt o funkcji letniskowej oraz na suchy ustęp i o pozwolenie to skarżący bezspornie nie ubiegali się. Istnienie przedmiotowych samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych narusza postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustalone uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 27 kwietnia 1990r. Nr XIV/54/90 (Dz. Urz. Woj. Gd Nr 16 z dnia 15 czerwca 1990r., poz. 118) oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą rady Gminy Kościerzyna z dnia 18 grudnia 1992r. Nr VII/52/92 (Dz. Urz. Woj. Gd Nr 6 z dnia 19 marca 1993r., poz. 35), zgodnie z którymi działka skarżących znajduje się na terenie przeznaczonym po uprawy rolne (vide: wypis z planu k. 3 akt administracyjnych). Podnoszone w skardze argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Fakt płacenia podatków od nieruchomości oraz złożenie wniosku o przekwalifikowanie działki z rolnej na ogrodniczą nie mają bowiem wpływu na istnienie obowiązku rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem i naruszającego ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Podobnie podnoszony przez skarżących brak świadomości nielegalności budowy nie wyłącza nakazu rozbiórki. W przedmiotowej sprawie zastosowane zostały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo Budowlane – zarzut skarżących w tym zakresie jest również bezzasadny. Orzekając o rozbiórce obiektu budowlanego organ administracji obowiązany jest zbadać zaistnienie wynikających z ustawy przesłanek rozbiórki. Ich wystąpienie skutkuje wydaniem decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem. Przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane stanowiący, że przesłankami wydania nakazu rozbiórki jest zbudowanie obiektu budowlanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia oraz jej sprzeczność z planu zagospodarowania przestrzennego, nie pozostawia organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki. Stwierdzenie, że wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę i narusza ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obliguje zatem organ administracji do nakazania jego rozbiórki. Wszelkie pozostałe podnoszone przez skarżących okoliczności, nie mają w tym kontekście prawnego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).