II SA/Gd 323/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-03-16

Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Kostka, sędzia NSA Andrzej Przybielski, sędzia WSA Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego może zostać utrzymana w mocy, jeśli postępowanie administracyjne nie zapewniło udziału wszystkim współwłaścicielom nieruchomości, na której obiekt się znajduje?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ postępowanie administracyjne naruszyło prawo przez brak zapewnienia udziału wszystkim współwłaścicielom nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany przeznaczony do rozbiórki. Brak udziału współwłaściciela w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co zgodnie z PPSA daje sądowi podstawę do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącemu rozbiórkę budynku warsztatowego dobudowanego do budynku gospodarczego, uznając go za samowolnie wybudowany bez wymaganego pozwolenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze podniósł m.in. zarzut braku udziału jego żony, współwłaścicielki nieruchomości, w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny ustalił, że żona skarżącego była współwłaścicielem nieruchomości, a mimo to nie brała udziału w postępowaniu ani nie została o nim zawiadomiona.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i orzekł, że decyzje te nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Przybielski sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2001 r. nr [...], 2/ orzeka, iż wymienione w punkcie pierwszym wyroku decyzje nie mogą być wykonane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 10 listopada 2001 r. nr [...], powołując się m.in. na art. 48 i art. 49 ust. I ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał skarżącemu Z. G. rozebrać budynek warsztatowy dobudowany do budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] w K. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ administracji ustalił, iż skarżący wybudował ten budynek w maju 1995 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, że prowadzi w nim działalność polegającą na wyrobie maszyn i urządzeń mechanicznych i hydraulicznych, wyrobie artykułów metalowych, wytwarzaniu i montażu sprzętu oświetleniowego oraz, że działka na której on został wybudowany jest przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego pod adaptację istniejącej zabudowy jednorodzinnej z możliwością realizacji usług nieuciążliwych z zakresu handlu, małej gastronom i, kultury i rzemiosła nieuciążliwego typu fryzjer, krawiec itp. przy spełnieniu warunków ochrony środowiska i podłączenia do systemu kanalizacji. W odwołaniu skarżący podnosił, że prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w zakresie wyrobu rękodzielnictwa artystycznego, artykułów gospodarstwa domowego, drobnych elementów oraz usług dla ludności i rolnictwa oraz, że działalność ta nie jest uciążliwa dla otoczenia. Wskazał, że obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, to wiata o powierzchni 25 m2 stanowiąca zadaszenie nad składowanymi materiałami i częścią maszyn. Podniósł, że wybudował ją po uzyskaniu w Urzędzie Gminy Informacji, że dla tego rodzaju obiektów nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Podkreślił, iż przez ponad pięcioletni okres istnienia wiaty i prowadzenia w niej działalności gospodarczej żaden organ władzy państwowej i samorządowej nie kwestionował jej istnienie. Skarżący wskazywał też na znaczenia jakie ma dla niego prowadzenie działalności gospodarczej. Rozpoznając odwołanie skarżącego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 11 stycznia 2002 r. nr [...], podzielając ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji, utrzymał w mocy jego decyzję. W skardze skarżący podniósł takie same zarzuty jak w odwołaniu. Ponadto wskazał, że nieruchomość, na której znajduje się budynek objęty decyzją o nakazie rozbiórki jest przedmiotem współwłasności jego oraz jego żony M. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący wykazał odpisem z księgi wieczystej, że oprócz niego współwłaścicielem działki nr [...] jest jego żona M. G. Stronami postępowania administracyjnego, które dotyczy rozbiórki obiektu budowlanego, są wszyscy współwłaściciel nieruchomości, na której obiekt ten został wybudowany. Budynki i inne trwale z gruntem związane urządzenia, co do zasady są częścią składową nieruchomości (art. 48 k.c.). Z tego powodu są one przedmiotem własności właściciela nieruchomości (art. 47 § 1 k.c.). Zatem, sprawa o rozbiórkę obiektu budowlanego dotyczy interesu prawnego każdego współwłaściciela nieruchomości, na której ten obiekt budowlany się znajduje (art. 28 k.p.a.). Z powyższego wynika, że stroną postępowania, w którym podjęto zaskarżoną decyzję była też M. G. Jeżeli zaś była ona stroną tego postępowania, to winna ona w nim brać udział. Tak jednakże nie było. Organ pierwszej instancji ani nie zawiadomił jej o wszczęciu postępowania, ani też nie doręczył jej swej decyzji. Tak samo postąpił organ odwoławczy. Tym samym w sprawie istnieje podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa wart. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., mianowicie strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy na mocy powołanego przepisu oraz nadto na mocy art. 135 powołanej ustawy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji zapewni czynny udział M. G. w postępowaniu administracyjnym. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Pozwolenie na budowę to decyzja administracyjna, której nie mogą zastąpić zapewnienia urzędników, iż określony obiekt nie wymaga pozwolenia na budowę, wpis do ewidencji działalności gospodarczej, czy tolerowanie istnienia samowolnie postawionego obiektu przez organy nadzoru budowlanego. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, iż uchylone nieprawomocnym wyrokiem decyzje nie mogą być wykonywane. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło