II SA/Gd 323/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2009 r. na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Bożeny Kiecol sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia 3 kwietnia 2009r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 145 § 1i art. 145a § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 17 października 2008r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku J. S. o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na syna A. S. na okres zasiłkowy 2007/2008. Organ II instancji podał, że Prezydent Miasta wydał wyżej opisaną decyzję w uzasadnieniu, której wskazano, że w dniu 20 lipca 2007r. J. S. złożył u Komornika wniosek o przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej. Wniosek o przyznanie zaliczki został pozostawiony bez rozpoznania na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia z dnia 17 października 2007r. Jednocześnie poinformowano Komornika o wycofaniu wniosku z uwagi na brak przesłanek jego pozytywnego załatwienia. W dniu 23 czerwca 2008r. Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim pomija on prawo do zaliczki alimentacyjnej osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem i ograniczają prawo do zaliczki osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim. W związku ze złożoną skargą o wznowienie postępowania organ stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia warunków wznowienia postępowania w sprawie, bowiem wniosek był pozostawiony bez rozpoznania. Skoro nie została wydana w sprawie decyzja administracyjna, nie zostały spełnione przesłanki z art. 145 §1 i art. 145a kpa. W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. wskazał, że złożył wniosek o przyznanie mu zaliczki alimentacyjnej, jednakże po wezwaniu go do Urzędu Miasta został poinformowany, że zaliczka ta mu się nie należy, ponieważ w czerwcu 2007r. zawarł związek małżeński i przestał spełniać kryteria osoby samotnie wychowującej dziecko. W związku z tym podpisał zgodę na pozostawienie wniosku bez rozpoznania z powodu braku przesłanek przemawiających za jego pozytywnym rozpatrzeniem. Rozpoznając sprawę organ II instancji wskazał, że wznowienie postępowania w przypadkach określonych w art. 145 §1 kpa umożliwia ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe między innymi, gdy zachodzi niedopuszczalność wznowienia , co ma miejsce wówczas, gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną, jak to ma miejsce rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 145a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Organ II instancji wskazał, że bezspornym jest, iż wniosek J. S. o przyznanie zaliczki alimentacyjnej złożony w dniu 4 września 2007r. nie został rozpatrzony, gdyż jak wynika z akt sprawy i wyjaśnień odwołującego pod wpływem sugestii pracowników Urzędu Miasta wnioskodawca złożył wniosek o pozostawienie wniosku o bez rozpatrzenia. Organ II instancji powołując się na przepis art. 64 kpa wskazał przypadki, w których dopuszczalne jest pozostawienie wniosku bez rozpoznania, które jednakże nie miały miejsca w rozpoznawanej sprawie. Nadto organ II instancji podkreślił, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie może być utożsamiane z wycofaniem wniosku. Organ I instancji nie wydał decyzji o umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 4 września 2007r. W konsekwencji powyższego organ II instancji ustalił, że w dalszym ciągu pozostaje do rozpatrzenia wniosek strony o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na okres zasiłkowy 2007/2008. W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. S. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie powołał się na okoliczności dotyczące podpisania zgody na pozostawienie wniosku o przyznanie zaliczki alimentacyjnej bez rozpoznania – po wezwaniu do Urzędu Miasta skarżący został poinformowany o braku uprawnień do tej zaliczki na tej podstawie, że zawarł związek małżeński. Skarżący podał, że "w dniu 7 sierpnia 2008r. złożył skargę w Urzędzie Miasta odnośnie zaległej zaliczki, lecz niestety otrzymał decyzję odmowną , ponieważ nie posiada decyzji odmownej na piśmie sprzed roku". Skarżący podał, że czuje się poszkodowany, albowiem przysługiwało mu prawo do zaliczki alimentacyjnej. Na rozprawie przed Sądem w dniu 6 sierpnia swój udział w sprawie zgłosiła Prokurator Prokuratury Apelacyjnej B. K. Prokurator wniosła o oddalenie skargi wskazując, że skarżący wybrał niewłaściwą drogę dla rozpoznania swojego wniosku, co jednak nie oznacza, że organy prowadziły postępowanie prawidłowo. W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka okoliczność zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem skarga wniesiona w sprawie podlegała uwzględnieniu z innej przyczyny niż zawarta w skardze. W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, że prawidłowe są ustalenia organów obu instancji, iż wznowienie postępowania dopuszczalne jest w sprawie zakończonej decyzją ostateczną / art. 145 §1 kpa/. Powyższa zasada dotyczy również przesłanki wznowienia określonej w art. 145a § 1 kpa , który stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Zgodnie z przepisem art. 145 § 2 kpa w powyższej sytuacji skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika, że wniosek skarżącego z 4 września 2007r o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na okres zasiłkowy 2007/2008 nie został rozpoznany. Skoro nie została wydana w sprawie rozpatrzenia powyższego wniosku decyzja ostateczna nie ma podstaw prawnych do wznowienia postępowania administracyjnego. Z akt administracyjnych nie wynika również, wbrew informacji udzielonej przez organ I instancji Komornikowi, aby w treści powyższego pisma skarżący złożył oświadczenie o wycofaniu swojego wniosku o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na okres 2007/2008. Podzielając ustalenia dokonane przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji co do podstaw prawnych umożliwiających wznowienie postępowania Sąd zważył, że organ II instancji ustaleń tych dokonał w oparciu o niepełny materiał dowodowy sprawy. Skarżący powoływał się na swoje pismo z dnia 7 sierpnia 2008r. w którym, jak oświadczył " złożył skargę w Urzędzie Miasta odnośnie zaległej zaliczki, lecz niestety otrzymał decyzję odmowną, ponieważ nie posiadał decyzji odmownej na piśmie sprzed roku". W aktach postępowania administracyjnego brak jest wyżej powołanego pisma. Powyższe uniemożliwia Sądowi ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Nie można bowiem w sposób jednoznaczny ustalić jaka była treść pisma skarżącego z dnia 7 sierpnia 2008r., jaki był jego rzeczywisty charakter, a więc czy w istocie pismo stanowiło skargę o wznowienie postępowania w sprawie zaliczki alimentacyjnej na okres zasiłkowy 2007/2008. W tym stanie rzeczy rozpoznanie przez organ II instancji odwołania skarżącego stanowi o wadliwości postępowania, poprzez naruszenie zasad określonych w art. 7 i 77 §1 kpa nakładających na organy administracji publicznej obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wskazane wyżej naruszenia prawa są istotne albowiem uniemożliwiają Sądowi ustalenie, czy ocena wniosku skarżącego z dnia 7 sierpnia 2008r. dokonana w zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem. Stwierdzenie powyższego naruszenia upoważniało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji winien wydać rozstrzygnięcie w oparciu o pełny materiał dowodowy sprawy, uzupełniając go o powoływane pismo skarżącego z dnia 7 sierpnia 2008r. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję.