II SA/Gd 3245/01

WyrokWSA w Gdańsku2005-02-22

Skład orzekający: Janina Guść, Jan Jędrkowiak, Wojciech Jarzembski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki budynku wybudowanego w 1985 r. bez pozwolenia na budowę, znajdującego się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod uprawy polne lub jako naturalny teren zielony, jest zgodny z prawem?
Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki budynku wybudowanego w 1985 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, który znajduje się na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę zgodnie z obowiązującymi planami miejscowymi, jest zgodny z prawem. W takiej sytuacji stosuje się przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., a brak pozwolenia na budowę uzasadnia zastosowanie sankcji rozbiórki.
Stan faktyczny
J. G. i A. G. zostali nakazani rozbiórki budynku wybudowanego w latach 1983-1985 bez pozwolenia na budowę, na działce współużytkowanej przez nich, położonej na terenie przeznaczonym pod uprawy polne, a następnie jako naturalny teren zielony. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące nieprzeprowadzenia dowodów, legalności obiektu ze względu na nadanie numeru ewidencyjnego i dopuszczenie do zasiedlenia, a także pominięcie kwestii zabudowania w planie zagospodarowania z 1989 r. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję o nakazie rozbiórki, wskazując na brak pozwolenia na budowę i niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2001r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia 8 maja 2001 r. nr PINB [...],Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. G. i A. G. rozbiórkę budynku położonego na działce nr [...]-[...] i [...]-[...] przy ul. [...] w C. stanowiącej przedmiot współużytkowania J. G. i A. G. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany w latach 1983-1985 bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, dlatego też podstawą decyzji uczynił w oparciu o art. 103 § 2 Prawa budowlanego z 1994 r., art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Organ podał nadto, iż w dacie orzekania o rozbiórce obszar nieruchomości przeznaczony był w miejscowym planie zagospodarowania terenu pod uprawy polowe. W planie obowiązującym w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji obszar ten oznaczony był jako "naturalny teren zielony konieczne uporządkowanie i właściwe zagospodarowanie, należy zlikwidować istniejące stawy rybne – zanieczyszczające jezioro miejskie, względnie zamontować system zabezpieczeń". W odwołaniu od wskazanej decyzji J. G. i A. G. wskazali, że organ administracji nie przeprowadził dowodów, które wyjaśniłyby istotne dla sprawy okoliczności, m.in. nie sprawdził, jaką funkcję w Urzędzie Miasta pełnił S. Z. (według skarżących był inspektorem nadzoru budowlanego i kierownika przedmiotowej budowy) oraz nie przeprowadził dowodu z zeznań członków ówczesnych władz miejskich. W ocenie skarżących za legalnością wzniesionego przez nich obiektu budowlanego przemawia fakt, iż władze miasta nadały mu numer ewidencyjny i dopuściły do zasiedlenia, a w planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym w 1989 r. kwestię zabudowania przedmiotowej nieruchomości całkowicie pominięto, co każe twierdzić, iż nie zachodzi jakakolwiek kolizja zrealizowanej inwestycji z obowiązującym planem. Skarżący wskazali, iż wszystkie podejmowane przez nich działania z związku z zagospodarowaniem i zasiedleniem wybudowanego obiektu świadczą o tym, że nie chcieli niczego ukryć i działali w zgodzie z prawem. Zwrócili nadto uwagę na możliwość zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 49 Prawa budowlanego z 1994 r. dającego podstawę do legalizacji samowoli budowlanych. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując na prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ I instancji. W odniesieniu do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że podnoszone przez skarżącego kwestie ustaleń z oględzin oraz kompetencji S. Z. nie miały wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Nadto, podkreślono, że art. 49 Prawa budowlanego z 1994 r. ma zastosowanie tylko do obiektów wzniesionych nielegalnie pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r., a więc po dniu 1 stycznia 1995 r. i wyłącznie w przypadku, gdy istnienie tego obiektu nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. W skardze na wskazaną wyżej decyzję J. G. nie zgodził się z zastosowaniem w sprawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., albowiem budowa została zakończona w 1985 r., a do wejścia w życie ww. ustawy nie zostało wszczęte żadne postępowanie administracyjne. W jego ocenie Prawo budowlane z 1994 r. stosuje się do budynków wzniesionych przed 1 stycznia 1995 r., dlatego też interpretacja organów administracji jest błędna. Skarżący wskazał również na dobry stan przedmiotowego obiektu budowlanego, jego zgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i fakt zagospodarowania terenu wokół niego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że okoliczność nadania budynkowi numeru ewidencyjnego oraz opłacanie podatku w związku z nim nie mają wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, albowiem nie zmieniają faktu, że budynek powstał bez prawem wymaganego pozwolenia na budowę. W odniesieniu do kwestii zgodność obiektu z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego stanowisko skarżącego jest nieprawidłowe, albowiem plan w zakresie przedmiotowej nieruchomości nie przewidywał budownictwa mieszkaniowego. Wbrew twierdzeniom skarżącego do obiektów powstałych przed 1 stycznia 1995 r. na podstawie art. 103 ust 3 Prawa budowlanego z 1994 r. stosuje się przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. W pierwszej kolejności wskazać należy na to, iż organy obu instancji prawidłowo przyjęły za bezsporny fakt zakończenia budowy wskazanego budynku w 1985 r. Ustalenie to miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem przesądziło o zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.) przepisu art. 48 Prawa budowlane z 1994 r. dotyczącego rozbiórki nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, czyli przed dniem 1 stycznia 1995 r. r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli Prawa budowlanego z 1974 r. W myśl art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Na gruncie przepisów obowiązujących w okresie prowadzenia robót budowlanych przez skarżącego ciążył na nim obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Jego brak zatem kwalifikował realizowaną przez niego budowę jako samowolę i uzasadniał wydanie nakazu rozbiórki. Organy prawidłowo ustaliły również przeznaczenie nieruchomości objętej działką nr [...] i [...], na której żadne z postanowień obowiązujących planów miejscowych zagospodarowania przestrzennego nie przewidywało budownictwa mieszkaniowego. Według bowiem planu uchwalonego w 1970 r. teren, na którym zlokalizowany był przedmiotowy obiekt oznaczony był symbolem RP – teren upraw polowych. W miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta (zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z dnia 25 października 1989 r.) przedmiotowa działka leży w obszarze oznaczonym symbolem 155 ZP-14,50 ha - naturalny teren zielony, konieczne uporządkowanie i właściwe zagospodarowanie, należy zlikwidować istniejące stawy rybne – zanieczyszczające jezioro miejskie, względnie zamontować system zabezpieczeń. Nie może zatem budzić wątpliwości ocena obiektu budowlanego wzniesionego przez skarżącego jako efektu samowoli budowlanej znajdującej się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, wobec której zastosować należało sankcję w trybie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. W świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy, w ocenie Sądu zaistniały przesłanki do tego, ażeby organ administracji I instancji orzekł o rozbiórce budynku gospodarczo – mieszkalnego położonego na działce na [...] i [...] przy ul. [...] w C., a organ II instancji utrzymał to orzeczenie w mocy. Okoliczności sprawy bowiem wypełniły hipotezę przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Rozpatrując sprawę samowoli budowlanej organ odwoławczy zatem prawidłowo wydał decyzję na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu jej wydania. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło