II SA/Gd 326/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Gorzeń asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Anna Zegan po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia 28 grudnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 23 października 2001 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 23 października 2001 r. nr [...] Prezydent Miasta, w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r., Nr 32, poz. 174 ze zmianami), orzekł o odmowie wymeldowania M. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] w G. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie M. K. z przedmiotowego lokalu zwrócił się jej ojciec – A. K., będący wraz z żoną – M. K. współwłaścicielem tegoż mieszkania. Wnioskodawca wskazał, iż M. K. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania, gdyż od czterech lat przebywa w Niemczech. Wezwane w charakterze świadków – M. K. oraz M. K. – zaprzeczyły powyższej okoliczności i zgodnie podały, iż córka zamieszkuje w lokalu przy ulicy [...]. Nadto, M. K. nie wyraziła zgody na wymeldowanie córki. W tej sytuacji, wobec braku zgody współwłaściciela na wymeldowanie, organ pierwszej instancji pouczył wnioskodawcę o konieczności wystąpienia do sądu z żądaniem udzielenia zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, jaką jest wypowiedzenie stosunku użyczenia lokalu objętego współwłasnością majątkową. W ocenie organu, brak działań wnioskodawcy w tej mierze skutkuje uznaniem, iż M. K. posiada pochodne uprawnienie do przebywania w przedmiotowym lokalu, a to z kolei powoduje, iż bezprzedmiotowa jest ocena, czy M. K. trwale opuściła miejsce zameldowania, czy nie. Od powyższej decyzji odwołał się A. K. podnosząc, iż decyzja została wydana w oparciu o niezgodne z prawdą twierdzenie, iż M. K. zamieszkuje w miejscu zameldowania. Wojewoda, rozpoznając odwołanie skarżącego, decyzją z dnia 28 grudnia 2001 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, iż M. K. posiada pochodne uprawnienie do przebywania w miejscu zameldowania, wynikające z woli jej matki. Zatem, zdaniem organu drugiej instancji, słuszne jest stanowiska organu pierwszej instancji, iż nie ma potrzeby badania, czy M. K. lokal ten opuściła, czy też nie. Nie są bowiem łącznie spełnione, wynikające z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przesłanki wymeldowania, dające podstawę do wydania decyzji tej treści. W skardze złożonej na powyższą decyzję skarżący A. K. podał, iż wydano ją w oparciu o fałszywe zeznania M. K. i M. K.. Na dowód tego skarżący załączył kserokopię z protokołu rozprawy rozwodowej, zawierającej zeznania jego córki – M. K., z których wynika, iż od 5 lat nie mieszka z rodzicami. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w niniejszej sprawie. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie K 20/01 orzekł, iż art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w Dz. U. nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r. i z tym dniem art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przestał obowiązywać (art. 190 ust. 3 Konstytucji). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzja lub postanowienie, ulegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z kolei, zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. podstawą wznowienia postępowania jest orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd także wtedy, gdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak: J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. w sprawie III SA 4728/97, opublikowanej w OSP nr 1 z 2000 r., poz. 16). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W przepisie tym jest odesłanie do art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zatem, podstawą rozstrzygnięcia w zaskarżonych decyzjach był nie tylko przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ale także art. 9 ust. 2 tej ustawy. W tej sytuacji powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. W konsekwencji skarga podlega uwzględnieniu na podstawie powołanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji zobowiązany będzie zastosować art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z uwzględnieniem zmiany wynikającej z powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, czyli zmiany w świetle, której uprawnienia do przebywania w lokalu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia żądania o wymeldowaniu. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego przepis art. 15 ust. 2 odsyła bowiem do przepisu, który stracił moc, czyli odesłanie to nie ma normatywnej treści. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 134 ust. 1 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta. Wobec uwzględnienia skargi, Sąd, na mocy art. 200 i 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądził od Wojewody na rzecz A. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd nie zastosował w niniejszej sprawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż uznał, że przepisu tego nie stosuje się wobec decyzji, które nie podlegają wykonaniu, do takich zaś należy zaliczyć decyzje odmowne.