II SA/Gd 326/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. na decyzję Starosty Lęborskiego z dnia 21 lutego 2023 r., nr 548/21/23 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia odrzucić skargę. Decyzją z 21 lutego 2023 r. Starosta Lęborski (dalej: "Starosta") zatwierdził zamienny projekt zagospodarowania terenu i zamienny projekt architektoniczno-budowlany do decyzji Starosty z 3 grudnia 2021 r. i udzielił "B." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością pozwolenia na budowę trzech budynków jednorodzinnych, dwulokalowych w zabudowie szeregowej bez przyłączy na działce nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...]. W dniu 20 marca 2023 r. A. L. (dalej: "Skarżący") sporządził i przesłał do tutejszego Sądu pismo, które zatytułował "skarga na bezczynność oraz wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji" wnosząc m.in. o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z 21 lutego 2023 r., gdyż pominięto strony postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) - dalej: "P.p.s.a.", jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg. Kierując się brzmieniem powyższej regulacji Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarządzeniem z 7 kwietnia 2023 r. rozdzielił skargi zawarte w piśmie Skarżącego z 20 marca 2023 r. w ten sposób, że skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji zarejestrowano pod sygn. akt III SAB/Gd 93/23, natomiast skargę na decyzję Starosty z 21 lutego 2023 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę pod sygn. akt II SA/Gd 326/23. Następnie wskazać należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zawsze bada legitymację skargową strony, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej warunków formalnych, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w tym m.in. bada, czy strona skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Zgodnie bowiem z art. 52 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W piśmiennictwie wskazuje się, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego. Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać wszczęte, dopóki toczy się postępowanie administracyjne lub nie zostały wykorzystane środki weryfikacji w postępowaniu administracyjnym aktów, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji, dostępne dla podmiotu, który chce zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne (T. Woś [w:] Postępowanie sądowoadministracyjne, s. 156). A zatem, dopiero wskutek złożenia przysługującego stronie środka odwoławczego uzyskuje ona prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego po jego rozpatrzeniu. Należy podkreślić, że wyczerpanie środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 2 P.p.s.a., przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że sąd administracyjny nie może wyręczać organów administracji wyższego stopnia i nie może naruszać podstawowej zasady, jaką jest dwuinstancyjność postępowania administracyjnego. Zasada ta daje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Zgodnie z art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (§ 1). Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (§ 2). Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (§ 3). Przenosząc powyższe regulacje i rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że decyzją z 21 lutego 2023 r. nr 548/21/23 Starosta zatwierdził zamienny projekt zagospodarowania terenu i zamienny projekt architektoniczno-budowlany do decyzji Starosty z 3 grudnia 2021 r. i udzielił "B." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością pozwolenia na budowę trzech budynków jednorodzinnych, dwulokalowych w zabudowie szeregowej bez przyłączy na działce nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...]. Starosta działał w niniejszej sprawie jako organ pierwszej instancji, stąd też od wydanej przez ten organ decyzji przysługiwało prawo wniesienia odwołania do Wojewody Pomorskiego, o czym Starosta prawidłowo pouczył na s. 2 decyzji z 21 lutego 2023 r. Poprzez zaskarżenie do tutejszego Sądu ww. decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji nie został wypełniony formalny warunek wniesienia skargi do sądu, co skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego jej rozpoznania. Zgodnie z art. 58 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (§ 1 pkt 6). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.