II SA/Gd 3260/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Barbara Skrzycka-Pilch Sędziowie: Sędzia NSA: Andrzej Przybielski (spr.) Sędzia SO: Mariola Jaroszewska Protokolant: Danuta Penkalla po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 listopada 2000 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 września 2000 r. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), nakazał J. K. i H. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku murowanego o wymiarach 8,70 m x 5,20 m, stanowiącego pomieszczenie dla owiec, zrealizowanego na terenie posesji w N. K. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że po wszczęciu postępowania, mającego na celu sprawdzenie legalności istnienia obiektów budowlanych na terenie posesji J. K. w dniu 31 sierpnia 2000 r. przeprowadzono oględziny na działce nr [...] na terenie nieruchomości położonej w N. K. [...]. Podczas tych oględzin ustalono, że na terenie przedmiotowej nieruchomości w miejsce istniejącego szałasu dla owiec został wybudowany budynek murowany, stanowiący również pomieszczenie dla owiec. Jest to obiekt o wymiarach 8,70 x 5,20 m, murowany, ze stropem żelbetowym, pokrytym lekką konstrukcją dachową i eternitem. Obiekt posiadał ściany warstwowe z pustaków. Obecny w toku oględzin J. K. oświadczył, że budynek jest własnością jego ojca H. K., natomiast H. K. złożył oświadczenie, że opisany w protokole oględzin obiekt budowlany zrealizował bez pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia, gdyż uważał, że tego rodzaju budowla nie wymaga dopełniania formalności urzędowych. W ocenie organu administracji ujawniona samowola budowlana prowadzić musiała do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. J. K. wniósł odwołanie od tej decyzji, w którym wyjaśnił, że na działce nr [...], między stodołą a szopą stał szałas dla owiec, którego ściany stanowiły ściana stodoły i ściana szopy. W miejscu dwóch zewnętrznych ścian wybudowane zostały lekkie ściany murowane i takie samo zadaszenie. Pozostałe dwie ściany, to ściany istniejących obiektów gospodarczych. Uznając, że skoro wymiana ścian na murowane nie narusza praw osób trzecich, jak również ustaleń planu miejscowego, odwołujący się wskazywał, że brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki obiektu zrealizowanego na terenie nieruchomości stanowiącej jego własność. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 listopada 2000 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu wyżej wymienionego odwołania: 1. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji 2. nakazał H. K., zamieszkałemu w N. K. [...] rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku murowanego o wymiarach 8.70 m x 5.20 m (ściany dostawione pomiędzy istniejącą stodołą i szopą wraz ze stropem żelbetowym i konstrukcją dachową krytą eternitem), stanowiącego pomieszczenie dla owiec, zlokalizowanego na działce nr [...] w N. K. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 48 cyt. wyżej ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W sprawie niniejszej bezsporne jest, że opisany w rozstrzygnięciu obiekt budowlany zrealizowany został w 1999 r. w warunkach samowoli budowlanej. Uzasadniało to wydanie nakazu jego rozbiórki na wskazanej wyżej podstawie prawnej. Uchylenie decyzji organu I instancji było wyłącznie konsekwencją ustalenia, że właścicielem działki nr [...] w N. K. jest J. K., natomiast inwestorem przedmiotowego obiektu budowlanego był H. K. Uzasadniało to uchylenie dotychczasowego rozstrzygnięcia i skierowanie nakazu rozbiórki do inwestora. Ustosunkowując się ponadto do zarzutów odwołania WINB wskazał, że ujawniony w toku oględzin obiekt jest trwale związany z gruntem, posiada fundamenty i dach, a zatem jest obiektem budowlanym, którego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Względy gospodarcze oraz ochrona prawa własności nie zmieniają oceny, że obiekt ten zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej, co zobowiązywało organ do wydania nakazu rozbiórki. H. K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą prawną, gdyż nie jest on właścicielem nieruchomości, na której posadowiony został przedmiotowy budynek. Działka nr [...], jak również zabudowania znajdujące się na tej działce stanowią własność jego syna. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi WINB wskazał, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się z udziałem zarówno J., jak i H. K. Fakt samowoli budowlanej został potwierdzony w toku oględzin, podczas których jednoznacznie ustalono, że inwestorem był H. K., tj. ojciec właściciela nieruchomości J. K. Prawidłowo zatem nakaz rozbiórki skierowano do inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414 ze zm.) stanowił, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego łub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Stosownie do art. 28 ust. 1 cyt. wyżej ustawy roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 30. Te ostatnie przepisy przewidywały dopuszczalność realizacji bez pozwolenia na budowę między innymi obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną, uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, tj. parterowych budynków gospodarczych, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m (por. art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy). Jednakże budowa takich obiektów wymagała zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej (por. art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy). W świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie bezsporne jest, że obiekt budowlany, którego rozbiórkę nakazano zaskarżoną decyzją wybudowany został przez H. K. w 1999 r. (por. oświadczenie oraz protokół oględzin k. 10 i 12 akt organu I instancji) na terenie nieruchomości stanowiącej własność jego syna J. K. Nie ulega wątpliwości, że inwestor oraz właściciel nieruchomości nie uzyskali uprzednio pozwolenia na budowę oraz nie dokonali zgłoszenia robót budowlanych w trybie art. 30 ust. 1 i 1a ustawy. Uwzględniając tę okoliczność, że od dnia realizacji przedmiotowego obiektu do dnia wydania decyzji o nakazie rozbiórki nie upłynęło 5 lat, organ administracji zobowiązany był do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 48 obowiązującego wówczas Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 52 ustawy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego winien być skierowany w pierwszej kolejności do inwestora. Natomiast właściciel obiektu, będący jednocześnie właścicielem nieruchomości jest stroną tego postępowania. Skoro przedmiotowy obiekt zrealizował w warunkach samowoli w 1999 r. H. K., to prawidłowo do niego skierowano nakaz rozbiórki. Dokumentacja fotograficzna przedmiotowego obiektu oraz jego powierzchnia udokumentowana w protokole oględzin (ponad 40 m2) nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że jego realizacja mogła nastąpić wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.