II SA/Gd 3267/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-06-29

Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Jacek Hyla, Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w ustawie, może zachować te uprawnienia, jeśli jednocześnie pełniła służbę wojskową z poboru?
Ratio decidendi
Osoba, która uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów nieprzewidzianych w ustawie, traci te uprawnienia, nawet jeśli jednocześnie pełniła służbę wojskową z poboru. Ustawa o kombatantach przewiduje zachowanie uprawnień przez żołnierzy z poboru, ale tylko jeśli uzyskali je z tytułów określonych w ustawie, a nie wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej".
Stan faktyczny
Skarżący T. S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, utrzymaną w mocy decyzją z dnia 5 września 2001 r. Podstawą pozbawienia było uzyskanie uprawnień wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 "w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Skarżący podniósł, że uprawnienia uzyskał z tytułu służby z poboru w Wojsku Polskim w latach 1950-1952, zabezpieczając obiekty użyteczności publicznej i mienie, a nie biorąc udział w represjonowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. S.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA: Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla as. WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi T. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 5 września 2001r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 5 września 2001 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. oraz art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 z późn. zmianami), utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję z dnia 24 stycznia 2001r. Nr [...] o pozbawieniu T. S. uprawnień kombatanckich. Z uzasadnień obu decyzji wynika, że T. S. w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim, a uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 "w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej". Powyższe powoduje, iż w myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, T. S. nie może zachować uprawnień kombatanckich. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. S., podnosząc że uprawnienia kombatanckie uzyskał z tytułu służby z poboru w szeregach Wojska Polskiego w okresie od czerwca 1950r. do końca 1952r. spełniając obywatelski obowiązek służenia Ojczyźnie. skarżący wskazał, iż podczas służby zabezpieczał obiekty użyteczności publicznej oraz życie i mienie ludzi, a nie brał udziału w represjonowaniu osób walczących o niepodległość. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. nr 142, poz. 950 ze zm.), zwana dalej ustawą o kombatantach stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z tym, że pozbawia się uprawnień kombatanckich między innymi osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4 powołanej wyżej ustawy. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947r. Jak wynika z zaświadczenia ZBoWiD w G. jedyną podstawą uzyskania przez skarżącego uprawnień kombatanckich był “udział w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w szeregach Ludowego Wojska Polskiego w okresie od 14 października 1951r. do 31 października 1952r.". Nie budzi wątpliwości w świetle dokumentów znajdujących się w aktach kombatanckich skarżącego, że faktyczną podstawą uzyskania przez niego uprawnień kombatanckich był udział w walkach z reakcyjnym podziemiem. To właśnie ta działalność została zakwalifikowana przez ówczesną organizację kombatancką jako "walka o utrwalanie władzy ludowej". W aktach kombatanckich skarżącego nie ma natomiast jakichkolwiek danych, które mogłyby wskazywać na to, że oprócz "utrwalania władzy ludowej" w Wojsku Polskim miał on jeszcze jakiekolwiek inne zasługi, które mogłyby stanowić podstawę dla uprawnień kombatanckich. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że dotychczasowy status kombatancki T. S. uzyskał z tytułu "utrwalania władzy ludowej" w ramach służby w Wojsku Polskim. W tym stanie sprawy, stwierdzając że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło