II SA/Gd 3268/02

Sv»n. akt 3 II SA/Gd 3268/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jarek Hyla(spr.) Sędziowie: WSA Alina Dominiak Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant: Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.P. na decyzję Wojewody z dnia 25 listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę. 3 II SA/Gd 3268/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 25 listopada 2002r. nr [...] Wojewoda powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 37k ust. I w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 20a. art. 371 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. nr 6. poz. 56 z 2001 r. z późn. zm.) utrzymał w; mocy decyzję Starosty z dnia 30 września 2002 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 3 grudnia 2001 r. J.P. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. i uzyskała prawo do zasiłku przedemerytalnego. Następnie w dniu 27 września 2002 r. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 stycznia 2002r. W wyniku jego rozpoznania organ I instancji wydał decyzję orzekającą o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego J.P. od dnia 1 stycznia 2002r. oraz o odmowie zmiany ostatecznej decyzji Starosty z dnia 21 grudnia 2001 r. nr [...], o przyznaniu jej prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 4 grudnia 2001 r. w wysokości 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych. Rozpoznając odwołanie J.P. Wojewoda wskazał, że spełniła ona wymogi pozwalające na nabycie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Udowodniła ponadto legitymowanie się ponad 30 letnim okresem uprawniającym do emerytury. Ostatni stosunek pracy został rozwiązany z dniem 30 listopada 2001 r. w trybie porozumienia stron z przyczyn dotyczących zakładu pracy. J.P. miała wówczas ukończone 51 lat życia. Zgodnie jednak z art. 371 ust. 1 ustawy warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r. należy spełnić na dzień rejestracji w Urzędzie Pracy. Tymczasem w dniu rejestracji strony w Urzędzie Pracy w dniu 3 grudnia 2001 r. przepis art. 37k ustawy w aktualnym brzmieniu zacytowanym powyżej nie obowiązywał (zaczął obowiązywać bowiem od dnia 1 stycznia 2002 r.). Oznacza to, że w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy,J.P. nie spełniała wymogów przepisu art. 37 k w zw. z art. 371 ust. 1 ustawy, skoro w dniu tym przepis ten nie obowiązywał. Strona wnosząc o zmianę ostatecznej decyzji przyznającej jej prawo do zasiłku przedemerytalnego zaniechała wskazania w jakim zakresie, jej zdaniem, występuje ewentualna nieprawidłowość w przedmiocie rozstrzygniętego prawa do zasiłku lub też w jakim zakresie domaga się zmiany pomimo prawidłowego rozstrzygnięcia ze względu na swój słuszny interes. Z treści podań wynika, iż najprawdopodobniej żądanie zmiany powyższej ostatecznej decyzji oparte było na żądaniu przekształcenia prawa do zasiłku przedemerytalnego w prawo do świadczenia przedemerytalnego. Obowiązujące przepisy prawa nie dopuszczają jednak możliwości takiego przekształcenia. Musiałoby nastąpić najpierw zrzeczenie się prawa do zasiłku przedemerytalnego i orzeczenie o jego utracie, a dopiero potem przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Dopiero art. 37k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 371 ust. 1 ustawy stanowią normę prawną znajdującą zastosowanie w sprawie ustalenia spełnienia warunków niezbędnych do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Stan faktyczny w sprawie wypełnia dyspozycję art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy, jednak jednocześnie, nie wypełnia dyspozycji art. 371 ust. 1 ustawy. W takiej zaś sytuacji brak było podstaw prawnych do przyznania stronie prawa do świadczenia przedemerytalnego według stanu prawnego obowiązującego od dnia 1 stycznia 2002 r.. Nietrafny jest zarzut czyniony pod adresem organu 1 instancji jakoby uchybił on art. 9 i art. 10 kpa poprzez zaniechanie pouczenia J.P. w okresie od dnia 3 grudnia 2001 r. do dnia 10 stycznia 2002 r. o stanie prawnym regulującym prawo do świadczenia przedemerytalnego i nie zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustalane jest wyłącznie na wniosek osoby zainteresowanej, a nie z urzędu. W okresie, którego zarzut dotyczy, toczyło się postępowanie w przedmiocie przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Natomiast wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie prawa do świadczenia przedemerytalnego został złożony w znacznie późniejszym terminie, tj. dopiero w dniu 27 września 2002 r.. Zatem organ I instancji nie mógł udzielić J.P. pouczenia co do przepisów regulujących prawo do świadczenia przedemerytalnego, jeżeli nie był w stanie przewidzieć czy jest ona w ogóle zainteresowana tym prawem czy też nie jest. Żaden przepis prawa nie nakłada na organ administracji publicznej obowiązku przewidywania, która osoba i z jakim wnioskiem wystąpi lub może wystąpić w przyszłości do tego organu i czego hipotetycznie może się domagać. Przepisy art. 9 i art. 10 k.p.a. nie znajdowały zastosowania w stosunku do J.P. do dnia 26 września 2002 r. w ogóle w odniesieniu do dochodzenia przez nią prawa do świadczenia przedemerytalnego, gdyż postępowanie w tym przedmiocie w ogóle się nie toczyło. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.P. się uchylenia decyzji organów obu instancji i zarzucając im naruszenie przepisów art. 8, 9 i 110 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. W skardze podniesiono, że organy obu instancji naruszyły zasadę zaufania do organów państwa poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania do organów państwa, polegający na nie poinformowaniu strony o zmianie stanu prawnego korzystnego dla strony w czasie toczącego się postępowania, a także przez bledną wykładnię art. 28 k.p.a. co do pojęcia strony postępowania. Wskazano, że w dniu przyznania J.P. prawa do zasiłku przedemerytalnego nie spełniała ona z powodu wieku warunków do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Decyzję tę organ pierwszej instancji doręczy! dnia 10 stycznia 2002r.. a zgodnie z art. 110 k.p.a. organ administracji jest związany decyzją z chwilą jej doręczenia. Oznacza to między innymi, iż powinna ona uwzględniać stan faktyczny i prawny obowiązujący w tej dacie. Przed doręczeniem decyzji - może być ona zmieniona nawet kilkakrotnie, nawet gdyby była już sporządzona i podpisana. Z dniem l stycznia 2002r. weszła w życie ustawa nowelizująca z dnia 17 grudnia 2001 r. ogłoszona w Dzienniku Ustaw nr 154 poz. 1793 z 29 grudnia 200 lr. Ustawa ta obniżyła granicę wieku niezbędną do uzyskania świadczenia przedemerytalnego do 50 lat dla kobiet. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej organ powinien uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie 1 stycznia 2002r. i poinformować stronę o zmianie stanu prawnego na korzystniejszy dla niej. Zmiana ta ma istotny wpływ na uprawnienia strony, zaś niedopełnienie przez organ obowiązku poinformowania strony zgodnie z przepisami art. 9 i 10 k.p.a. stanowi naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy. Wadliwe jest ponadto przyjęcie, że J.P.nabyła status strony postępowania o przyznanie świadczenia z chwilą złożenia wniosku o zmianę decyzji i dopiero wówczas powstał obowiązek udzielenia informacji. J.P. była stroną w chwili złożenia wniosku w grudniu 2001r. i już wówczas winna zostać pouczona, że może ubiegać się o świadczenie przedemerytalne a nie o zasiłek. W odpowiedzi na skargę wniesiono ojej oddalenie. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Intencją skarżącej określoną w inicjującym postępowanie wniosku z 26 września 2002r. było doprowadzenie do zamiany przysługującego jej z mocy ostatecznej decyzji z dnia 21 grudnia 200 lr. prawa do zasiłku przedemerytalnego na prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 stycznia 2002r. poczynając. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należało w pierwszym rzędzie dokonać identyfikacji trybu postępowania, właściwego do załatwienia wniosku skarżącej. Skarżąca, reprezentowana od początku postępowania przez adwokata nie sformułowała wniosku o wznowienie postępowania i nie wskazywała zarazem okoliczności, które mogłyby zostać potraktowane przez organ administracji jako podstawy wznowieniowe określone w przepisach art. 145 - 145a k.p.a. Nie przywołano także faktów mogących świadczyć o tym, że skarżąca w istocie domaga się stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o przyznaniu jej zasiłku przedemerytalnego. Skoro tak. to wniosek złożony przez pełnomocnika skarżącej powinien zostać uznany za żądanie oparte na przepisie art. 155 k.p.a., który stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Pominięcie powyższego przepisu w przywołanej przez organy administracji obu instancji podstawie prawnej decyzji nie stanowi jednak wady mającej wpływ na wynik postępowania. Stwierdzić należy, że w dacie wydania decyzji z dnia 21 grudnia 2001 r. w ustawie z dnia o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu współistniały instytucje świadczenia oraz zasiłku przedemerytalnego określone w przepisach rozdziału 3 c ustawy. Bezsporne było to, że skarżąca spełniała wszelkie przesłanki wymagane dla nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego w dacie rejestracji w Urzędzie Pracy i złożenia wniosku o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Równie niesporne jest także i to. że skarżąca nie spełniała przesłanek do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego według przepisów obowiązujących do końca 200lr. Zatem decyzja o przyznaniu skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego była zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Organ administracji nie miał żadnych podstaw do skorzystania z art. 110 k.p.a. i dokonania zmiany tej decyzji w okresie do jej doręczenia - skoro odpowiadała prawu i w całości uwzględniała jednoznaczne żądanie strony. Równocześnie pobieranie zasiłku przedemerytalnego w świetle art. 2 u. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wyklucza status osoby bezrobotnej i powoduje odpadnięcie podstawowej przesłanki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Nie sposób pominąć także przepisu art. 37 1 u. 1 ustawy, który uzależnia prawo do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego od spełnienia przesłanek ustawowych w dacie rejestracji w Urzędzie Pracy. Bezspornie w dacie rejestracji w dniu 3 grudnia 2001r. skarżąca nie spełniała przesłanek nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Nie było zatem podstaw do informowania skarżącej o możliwości nabycia przez nią prawa do świadczenia przedemerytalnego, skoro faktycznie możliwość taka w jej sytuacji prawnej nie istniała. Art. 11 u. 2 ustawy z 17 grudnia 2001 r. nowelizującej ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi, że osoby, które przed dniem jej wejścia w życie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przed emerytalne go, świadczenia przedemerytalnego nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach, z tym że do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 24, 28, 28a, 29, 34 oraz 371-37o ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w zakresie dotyczącym świadczeń przedemerytalnych. Odpowiednie stosowanie do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego między innymi art. 37 1 ustawy nie oznacza, wbrew stanowisku strony skarżącej, że przysługuje jej prawo do świadczenia przedemerytalnego, a jedynie tyle, że stosowanie regulacji, dotyczących według obowiązujących od 1 stycznia 2002r. przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jedynie świadczenia przedemerytalnego rozciąga się także na te osoby, które nabyły na podstawie wcześniejszych przepisów prawo do zasiłku przedemerytalnego i prawo to zachowały z mocy przepisów przejściowych zawartych w ustawie nowelizacyjnej. Brak takiego unormowania powodowałby lukę prawną w zakresie zasad wypłacania, waloryzacji itp. przyznanych na podstawie dotychczasowych przepisów zasiłków przedemerytalnych. Żaden szczególny przepis prawa nie przewiduje możliwości zamiany nabytego skutecznie prawa do zasiłku przedemerytalnego na prawo do świadczenia przedemerytalnego. Zatem zmianie decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego skarżącej stały na przeszkodzie przywołane wyżej przepisy prawa i dlatego nie była dopuszczalna w trybie określonym art. 155k.p.a. zmiana decyzji z 17 grudnia 2001 r. Wobec powyższego, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.