II SA/Gd 327/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2008 r. pani I. S. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej na zakup leków, artykułów gospodarstwa domowego i baterii do zegarka. Do wniosku dołączyła między innymi rachunek z dnia 16 kwietnia 2009 r. na artykuły gospodarstwa domowego na kwotę 9 złotych, trzy faktury zakupu leków z 30 marca, 7 i 9 kwietnia 2009 r. na łączną kwotę 116,61 zł., a także dowód zakupu baterii do zegarka za 10 zł. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia 27 kwietnia 2009 r., nr [...], działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt. 1, art. 36 pkt.1 lit c, art. 39 ust. 1 oraz art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity DZ.U. z 2008 r. nr 115, poz. 728) udzielił I. S. pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu leków w dniach od 1 maja do 31 maja 2009 r. w kwocie 120 zł., oraz artykułów gospodarstwa domowego i baterii do zegarka w kwocie 20 zł.. W uzasadnieniu orzeczenia organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawczyni spełnia kryterium dochodowe przyznania świadczenia, jednakże ustalając wysokość przyznanego świadczenia organ wziął także pod uwagę możliwości finansowe MOPS. W odwołaniu od wskazanej decyzji wnioskująca podała, iż przedmiotowa decyzja jest dla niej krzywdząca, ponieważ kwota przyznanego zasiłku nie pokryła wszystkich niezbędnych wydatków poniesionych przez nią w kwietniu 2009 r., w tym kosztów elektryczności (35 zł.), dopłaty do czynszu (73 zł.) i opłaty za telefon (28 zł.).. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz o art. 2, ar. 3, art. 8 ust. 1 pkt. 1, art. 36 pkt.1 lit c, art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że pomoc społeczna powinna zaspokajać naprawdę niezbędne potrzeby życiowe w granicach posiadanych przez organ pomocy społecznej środków finansowych. Także wysokość przyznanej pomocy uzależniona jest nie tylko od sytuacji osoby oczekującej udzielenia takiej pomocy, ale także od wielkości środków, jakimi dysponuje organ takiej pomocy udzielający. Uzasadniając przyznanie I. S. pomocy w kwestionowanej wysokości organ powołał się na inne decyzje dotyczące przyznanych jej zasiłków celowych, oraz na plan pomocy finansowej dla środowisk objętych pomocą w 2009 r.. Z planu tego wynika natomiast, że w 2009 r. na jedno środowisko objęte pomocą przypada kwota 620,11 zł., co umożliwia przyznanie miesięcznej pomocy wysokości 51,67 zł.. Tymczasem pomoc uzyskana przez I. S. powyższą kwotę przekracza. Skargę na powyższą decyzję wniosła I. S. wskazując, iż nie zgadza się z wnioskami wywiedzionymi przez Kolegium. Do skargi dołączyła wyniki badań lekarskich, rachunek za mieszkanie, za wykonany remont, zakupione lekarstwa i usługi medyczne z których skorzystała. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W przedmiotowej sprawie skarga jest bezzasadna. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity DZ.U. z 2008 r. nr 115, poz. 728) – dalej u.p.s.. Zasady ogólne wskazanej ustawy, wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s. stanowią, że świadczenia pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać wykorzystując własne zasoby i możliwości; jak również zaspokajanie niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Jak wynika z powyższych przepisów pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Z przepisów art. 3 ust. 3 u.p.s. i art. 3 ust. 4 u.p.s. wynika ponadto, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Oprócz powyższych ramowych założeń polityki pomocy społecznej, art. 8 u.p.s. doprecyzowuje warunki od których uzależnione jest przyznanie świadczeń pieniężnych, wprowadzając kryterium dochodowe. W przypadku dotyczącym skarżącej będącej osobą samotnie gospodarującą, kryterium dochodowe wskazane w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. wynosiło 477 zł miesięcznie. Oznacza to, że pomoc w postaci świadczenia pieniężnego mogła zostać przyznana tylko osobie, której dochód nie przekracza tej kwoty. Stanowiący podstawę przyznania zasiłku celowego przepis art. 39 ust. 1 u.p.s. stanowi, że zasiłek taki może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Załatwiając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku celowego, organ powinien kierować się interesem obywatela, interesem społecznym oraz własnymi środkami. Uznanie nie pozwala organowi na dowolność w rozstrzygnięciu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (wyrok NSA z dnia 26 września 200 r., I SA 945/00-publ. Lex nr 79608). W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji przyznając zasiłek celowy wskazał, iż skarżąca jest uprawniony do otrzymania pomocy a także, że zakup lekarstw, artykułów gospodarstwa domowego i baterii do zegarka jest niezbędną potrzebą wymagającą przyznania środków. Należy także zauważyć, że środki zostały przyznane zgodnie z żądaniem skarżącej wyrażonym we wniosku z dnia 17 kwietnia 2008 r. i w wysokości wynikającej z przedstawionych przez nią rachunków i faktur. Podnoszone przez skarżąca w treści odwołania i w uzasadnieniu skargi konieczność poniesienia przez nią w kwietniu 2009 r. dodatkowych wydatków w postaci opłat za elektryczność, czynsz i telefon dotyczą żądań nie będących przedmiotem niniejszej sprawy. Stosownie do przepisu art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie do sfery ocennej organu. W przedmiotowej sprawie wniosek został sprecyzowany w sposób przejrzysty i dotyczył żądania zwrotu wyłącznie kosztów zakup leków, artykułów gospodarstwa domowego i baterii do zegarka w wysokości wynikającej z dołączonych rachunków. Natomiast żądania wskazane w postępowaniu odwoławczym, nie objęte wnioskiem, mogły być rozpoznane zgodnie z wolą skarżącej jedynie w odrębnym postępowaniu. Rozstrzygając w granicach niniejszej sprawy, Sąd wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie znalazł podstaw do wzruszenia ani zaskarżonej decyzji, ani decyzji jej poprzedzającej. Mając na uwadze rozważania przytoczone powyżej, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm.)