II SA/Gd 330/16

WyrokWSA w Gdańsku2016-11-09

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby fizyczne, które nabyły prawo użytkowania wieczystego nieruchomości od osoby prawnej po dacie wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, mogą domagać się przekształcenia tego prawa w prawo własności, jeśli pierwotny użytkownik wieczysty był osobą prawną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoby fizyczne, które nabyły prawo użytkowania wieczystego od osoby prawnej po dacie wejścia w życie ustawy o przekształceniu (13 października 2005 r.), nie mogą domagać się przekształcenia tego prawa w prawo własności. Kluczowe jest, aby użytkownikiem wieczystym w dniu wejścia w życie ustawy była osoba fizyczna lub następca prawny takiej osoby, a nie osoba prawna. Nabycie prawa użytkowania wieczystego od osoby prawnej, nawet jeśli wnioskodawcy są osobami fizycznymi, nie spełnia wymogów ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący M. i M. K. wnieśli o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej w prawo własności. Organ pierwszej instancji odmówił, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Podstawą odmowy było ustalenie, że skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego od osoby prawnej (A. w likwidacji) w 2009 r., a zatem nie byli użytkownikami wieczystymi w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu (13 października 2005 r.), kiedy to użytkownikiem wieczystym była osoba prawna. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i konstytucyjnego, twierdząc, że spełniali przesłanki do przekształcenia, a odmowa narusza ich prawa nabyte.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. i M. K. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 25 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. M. K. i M. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2016 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 9 grudnia 2015 r. o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1086 m2, dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy księga wieczysta nr [..]. Zaskarżona decyzja podjęta została na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), zwanej dalej k.p.a., a także art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83 ze zm.), zwanej dalej ustawą o przekształceniu, w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji odmówił M. i M. K. przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [..] o pow. 1086 m2, położonej przy ul. T. w G. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że w dniu 6 listopada 2015 r. M. i M. K. wnieśli o przekształcenie na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości gruntowej. W toku postępowania ustalono, że nieruchomość, której dotyczy wniosek, zabudowana jest innym budynkiem niemieszkalnym. We wniosku wskazano sposób wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości jako warsztat mechaniczno-samochodowy. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 organ ostatecznie ustalił, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości nie jest możliwe. Wyrok TK wszedł w życie z dniem jego publikacji, w dniu 17 marca 2015 r. Z tą chwilą utracił moc przepis art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, przez co obowiązuje treść tego przepisu sprzed jego nowelizacji. Organ pierwszej instancji uznał, że z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności aktualnie mogą wystąpić jedynie osoby fizyczne będące użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, a także spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży oraz osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego. Wnioskodawcy żadnych z powyższych kryteriów nie spełniają. Odwołanie od tej decyzji złożyli M. i M. K., zarzucając organowi niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, naruszenie obowiązujących przepisów w tym art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zdaniem odwołujących się organ według własnej interpretacji, bez pełnego wglądu w dokumentację, uznał, że posadowiony na działce budynek stanowi warsztat samochodowy. Natomiast w dniu nabycia nieruchomości aktem notarialnym z dnia 11 lutego 2009 r. budynek stanowił budynek garażowy o pow. 182 m2. Rozpatrujące odwołanie SKO ponownie ustaliło, że w dniu 9 listopada 2015 r. złożony został przez małżonków K. wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [..] w G. w prawo własności. We wniosku podano, że prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości strony nabyły aktem notarialnym z dnia 11 lutego 2009 r. Rep. A Nr [..], na działce posadowiony jest budynek - warsztat mechaniczno-samochodowy. Jak ustaliło SKO na podstawie treści księgi wieczystej nr [..], działka ta zabudowana innym budynkiem niemieszkalnym o pow. 182 m2. Prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..],z której wskutek podziału wydzielona została m.in. działka nr [..], pierwotnie, na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 30 sierpnia 2004 r. sygn. akt I C 768/02, zostało ustanowione na rzecz A. Skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] od A. w likwidacji na podstawie aktu notarialnego z dnia 11 lutego 2009 r. Rep. A nr [..]. Jak wyjaśniło SKO, w chwili złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności obowiązywała i nadal obowiązuje treść przepisu art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu w brzmieniu obowiązującym w dniu jej wejścia w życie tj. w dniu 13 października 2005 r. Trybunał Konstytucyjny zakwestionował bowiem zgodność z prawem nowelizację wprowadzoną przez ustawę z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw. Wyrok TK został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 17 marca 2015 r. pod poz. 373 i z tym dniem utracił moc przepis art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w brzmieniu nadanym mu przez art. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw. Oznacza to, że z chwilą utraty mocy przepisu art. 1 ust. 1 i 3 w brzmieniu nadanym mu przez art. 2 ustawy nowelizacyjnej przepis ten należy stosować w brzmienie sprzed nowelizacji. Zatem do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości uprawnione są, zgodnie z art. 1 ust. 1 osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne. Ust. 1a. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały: 1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.; 2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). 3) nieruchomości, wobec których toczy się postępowanie administracyjne, mające na celu nabycie nieruchomości lub jej części pod inwestycję celu publicznego. Ust. 2. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego; spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Ust. 3 Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2. Przepisy art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu jako osoby uprawnione do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej w prawo własności wymienia osoby fizyczne, będące w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 13 października 2005 r., użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, a także następców prawnych tych osób. Według SKO wnioskodawcy nie spełniają przesłanek do przekształcenia na ich rzecz w prawo własności prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości gruntowej. Nieruchomość oznaczona jako działka nr [..] powstała w wyniku podziału w 2008 r. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] przy ul. T. w G., której prawo użytkowania wieczystego ustanowione zostało na rzecz A., a więc na rzecz osoby prawnej. Aby można było dokonać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, muszą zostać spełnione dwa warunki: 1) nieruchomość, o której przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności złożono wniosek, musi być zabudowana na cele mieszkaniowe lub garażem, albo na taki cel przeznaczona lub musi być nieruchomością rolną; 2) użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości musi być osoba fizyczna będąca tym użytkownikiem w dniu 13 października 2005 r., albo następca prawny tej osoby fizycznej. Wnioskodawcy, nabyli przedmiotową działkę w dniu 11 lutego 2009 r., nie byli więc użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 13 października 2005 r. i są następcami prawnymi użytkownika wieczystego, który był w dniu 13 października 2005 r. osobą prawną. Tym samym według SKO mimo, że wnioskodawcy są osobami fizycznymi, nie spełniają warunku do przekształcenia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO stwierdziło, że bez znaczenia jest, czy budynek posadowiony na przedmiotowej działce stanowi nadal garaż jak zapisano to w akcie notarialnym, czy stanowi warsztat mechaniczno-samochodowy. Istotny jest bowiem jedynie fakt, że wnioskodawcy nie byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości w dniu 13 października 2005 r. i nie są następcami prawnymi osoby fizycznej będącej w tym dniu użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości, co wyklucza możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności. W skardze na decyzję SKO skarżący zarzucili organowi: 1/ naruszenie art. 227 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83 ze zm.) i treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację, w wyniku czego organ utrzymał w mocy zaskarżoną przez skarżącego decyzję o odmowie przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wskazanej wyżej nieruchomości; 2/ naruszenie prawa materialnego przez organy pierwszej oraz drugiej instancji przez niezastosowanie przepisów, które miały moc obowiązującą do momentu opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., tym bardziej, że do tej chwili skarżący spełniali przesłanki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W skardze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanych naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. Jak wynika z uzasadnienia skargi skarżący nie zgadzają się z ustaleniem, że nie byli użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości w dniu 13 października 2005 r. i nie są następcami prawnymi osoby fizycznej, która byłaby użytkownikiem wieczystym w tym dniu. Skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] od A. w dniu 11 lutego 2009 r. Negocjacje pomiędzy stronami prowadzone były wcześniej - już w dniu wejścia w życie ustawy, przez co praktycznie skarżący w dniu 13 października 2005 r. działali już jak użytkownicy wieczyści nieruchomości i byli następcami prawnymi użytkownika wieczystego, który był w dniu 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości – A. i z likwidatorem skarżący dokonywali powyższych czynności. Zdaniem skarżących, w świetle tych ustaleń, spełniają oni ustawowe przesłanki do skutecznego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego powyższej nieruchomości w prawo własności na rzecz skarżących. Ponadto zarzucają decyzji SKO naruszenie ich praw nabytych poprzez odmowę przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wieczystego powyższej nieruchomości, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności art. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu z art. 2 Konstytucji RP został wydany w dniu 10 marca 2015 r., natomiast nabycie przez skarżących prawa użytkowania wieczystego działki nr [..] nastąpiło 6 lat wcześniej, przez co z datą wsteczną odmówiono i uniemożliwiono im skorzystanie z prawa przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Oznacza to według skarżących naruszenie art. 2 Konstytucji RP z uwagi na posiadane przez nich prawo nabyte. Ponadto według skarżących organy administracji powinny uwzględnić całokształt sprawy i jej okoliczności, nadto linia orzecznictwa Sądu Najwyższego w przedmiotowym zakresie nie jest jednolita, a organ prowadzący postępowanie jest obowiązany podjąć wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a także wyczerpująco rozpatrzeć cały materiał dowodowy oraz całokształt przepisów prawnych przed i po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1648) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 9 grudnia 2015 r. o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego opisanej nieruchomości gruntowej działki nr [..] położonej w G. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowił 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki nr [..] wystąpili M. i M. K. - następcy prawni (pod tytułem szczególnym) poprzedniego użytkownika wieczystego - A. Ustalone zostały prawidłowo przez SKO okoliczności związane z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..], z której wydzielono działkę nr [..], wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 30 sierpnia 2004 r., sygn. akt I C 768/02, na rzecz A. oraz nabycie tego prawa do działki nr [..] przez skarżących aktem notarialnym z dnia 11 lutego 2009 r. Rep. A nr [..]. Potwierdzają ten stan dokumenty zebrane w postępowaniu administracyjnym oraz stan ujawniony w księdze wieczystej nr [..] prowadzonej przez Sąd Rejonowy. Tak ustalone okoliczności nie budzą wątpliwości co do tego, że w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu czyli na dzień 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości obejmującej działkę nr [..] była osoba prawna. Fakt, że podmiot ten pozostawał w likwidacji i był reprezentowany przez likwidatora nie może tej oceny zmienić i czynić z poprzednika prawnego skarżących osoby fizycznej. Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki na rzecz skarżących (wpis do księgi wieczystej) miało miejsce w dniu 18 maja 2009 r. To zaś oznacza, że skarżący wbrew twierdzeniom skargi nie byli użytkownikami wieczystymi działki nr [..] w dniu 13 października 2005 r., zresztą działka ta wówczas jeszcze nie była niewydzielona. Jakiekolwiek ewentualne prawo obligacyjne służące skarżącym do tej nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu nie dawałoby żadnych uprawnień z ustawy tej przysługujących. Tak ustalony stan faktyczny determinuje ocenę prawną żądania zgłoszonego przez skarżących - przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki nr [..] w prawo własności na podstawie ustawy o przekształceniu. Nie może być sporu między stronami, że stan prawny na dzień rozstrzygnięcia przez SKO ale też właściwy na datę zgłoszenia wniosku o przekształcenie, ukształtowany został wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 (Dz. U. z dnia 17 marca 2015 r. poz. 373, sprost. Dz. U. z 2015 r., poz. 524). W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 187, poz. 1110) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP a ponadto: a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji. W uzasadnieniu tego wyroku TK wyjaśnił, że nie badał konstytucyjności art. 1 ust. 1a, 2 i 4 ustawy o przekształceniu, a kontroli poddał jedynie art. 1 ust. 1 i 3 ustawy w zakresie, w jakim dotyczy osób fizycznych i prawnych, które przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. nie miały uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i które z tym właśnie dniem je nabyły. Skutkiem zaś stwierdzenia przez TK zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z art. 2 Konstytucji RP oraz w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP, nie jest możliwe przekształcenie, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w sytuacjach, w których, od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów, użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało usprawnienie do żądania przekształcenia. Wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem: 1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i 2) tych osób prawnych, którym, jako właścicielom lokali – służy związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Ponadto, na skutek wskazanego wyroku TK, ustawowa podstawa do administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności została wyłączona w odniesieniu do wąskiego kręgu osób fizycznych, którym ustawodawca w przepisach poprzedzających wejście w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. nie przyznał możliwości żądania przekształcenia. A contrario, zachowuje podstawę prawną uwłaszczenie osób fizycznych na podstawie wcześniejszych ustaw z 1997 r., 2001 r. i 2003 r. a także uwłaszczenia przewidziane w ustawie o przekształceniu z 2005 r. w jej pierwotnym zakresie i w zakresie ukształtowanym ustawą nowelizującą z 2007 r. Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że organy prawidłowo procedowały w sprawie wniosku M. i M. K. z dnia 5 listopada 2015 r., uwzględniając stan prawny odnośnie przepisów art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu w brzmieniu obowiązującym w stanie pierwotnym oraz ukształtowanym nowelą z dnia 7 września 2007 r. (Dz. U. nr 191, poz. 1371). Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu, w stanie prawnym właściwym dla niniejszej sprawy, osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne. Według art. 1 ust. 3 ustawy o przekształceniu z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2. Niewątpliwie przywołane przepisy kształtują sytuację prawną skarżących eliminując ich z uprawnienia do domagania się przekształcenia posiadanego prawa użytkowania wieczystego działki nr [..]. Przede wszystkim według prawidłowych ustaleń organu na dzień 13 października 2005 r. (data wejścia w życie ustawy o przekształceniu) użytkownikiem wieczystym nieruchomości obejmującej przedmiotową działkę była, jak to już zaznaczono, osoba prawna. Zatem skarżący nabywając prawo użytkowania wieczystego wskazanej działki od A. stali się następcami prawnymi osoby prawnej. Nie budzi wątpliwości sądu, że skarżący pod względem podmiotowym nie spełniają ustawowego wymogu określonego w art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu, gdyż użytkownikiem wieczystym w dniu 13 października 2005 r. była osoba prawna. W tym kontekście zarzuty skargi koncentrujące się na wykazaniu organowi naruszenia prawa materialnego – art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy o przekształceniu nie są zasadne. Zarzut naruszenia art. 227 k.p.a. jest dla sądu niezrozumiały i całkowicie chybiony. Przepis ten określa zakres przedmiotowy skargi składanej w trybie Działu VIII "Skargi i wnioski" Kodeksu postępowania administracyjnego, a taka skarga nie podlega kontroli sądowej. Wbrew twierdzeniom skargi ustanowienie na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego w 2009 r. nie wykreowało dla skarżących takich praw nabytych, które musiałyby być respektowane mimo zmiany stanu prawnego ustawy o przekształceniu wywołanej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13. Organy administracji zobowiązane według zasady określonej w art. 6 k.p.a. rozstrzygają sprawę administracyjną działając na podstawie przepisów prawa, nie mogły zatem nie uwzględnić stanu prawnego wywołanego przywołanym wyrokiem TK. Stąd też zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP jest chybiony. Stan faktyczny prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie na podstawie zebranego w toku instancyjnym materiału dowodowego oraz niewątpliwy stan prawny wywołany opisanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego uprawniał SKO do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., skoro organ pierwszej instancji również wydał rozstrzygnięcie o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] w prawo własności. Z przedstawionych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło