II SA/Gd 3321/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: sędzia WSA Alina Dominiak asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.) Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. W. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy z dnia 31 sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia osobnej kwatery stałej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy z dnia 31 lipca2001 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy na rzecz skarżącego kwotę 10, 00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów; 3. określa, iż wyżej wymienione decyzje nie mogą być wykonane. Zaskarżoną decyzją z dnia 31 sierpnia 2001 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na podstawie art. 13 ust. 4 i 5 pkt 2 i art. 41 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433. z póz. zm.), zwaną dalej ustawą, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 31 lipca 2001 r. Nr [...], którą nakazano G. W. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami, zwolnienie zajmowanej osobnej kwatery stałej nr [...] położonej przy ul. [...] w G. Organy I i II instancji w uzasadnieniach decyzji wskazywały, iż skarżący otrzymał decyzją nr [...] z dnia 20 marca 1975 r. pomoc finansową w postaci dodatkowej ulgi zwrotnej z przeznaczeniem na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego w Morskiej Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego w G. Następnie w dniu 29 sierpnia 1986 r., decyzją nr [...], skarżący otrzymał przydział osobnej kwatery stałej nr [...] przy ul. [...] w G. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż swoje stanowisko w sprawie wywiódł z przepisów art. 41 ust. 2 pkt 1 i art. 87 ustawy. Zdaniem Organu II instancji udzielona skarżącemu pomoc finansowa stała się z mocy prawa ekwiwalentem pieniężnym na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy, a tym samym skoro ustawodawca postawił znak równości pomiędzy pomocą finansową a ekwiwalentem pieniężnym określonym w ustawie, to skarżący zrealizował swoje prawo do kwatery. Rozpatrując sprawę Organ II instancji uznał, że decyzja organu I instancji jest zasadna i nie narusza obowiązujących przepisów. Jego zdaniem z dokumentów, którymi dysponuje, wynika fakt skorzystania przez skarżącego z pomocy finansowej na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego. Świadczenie to zostało przyznane na wniosek zainteresowanego, zgodnie z § 10 uchwały Nr 154 Rady Ministrów z dnia 06.07.1973 r. w sprawie pomocy Państwa dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej na budownictwo mieszkaniowe (Monitor Polski Nr 32, poz. 193) oraz § 3 zarządzenia Nr 72/ MON z dnia 10.08.1973 r. w sprawie zasad i trybu przyznawania pomocy z funduszu mieszkaniowego na budownictwo mieszkaniowe (Dz. Rozkazów MON Nr 21, poz. 104). Wskazywanie przez odwołującego się na fakt skorzystania z pomocy finansowej tylko w formie zaliczkowej oraz zwrotnej nie może mieć znaczenia, bowiem ustawodawca w art. 87 ust. 1 ustawy postanowił, że pomoc finansowa przyznana zarówno w formie zaliczkowej, jak i bezzwrotnej, na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów, stanowi ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy, w zamian za rezygnacje z kwatery, Ponadto, zdaniem Organu II instancji, ustawodawca postanowił w art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy, że osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1 ustawy (tj. osoba uprawniona - emeryt wojskowy, rencista wojskowy) jest obowiązana przekazać do dyspozycji Agencji dotychczas zajmowaną kwaterę, jeżeli otrzymała pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, udzieloną na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów. W związku z tym, że ustawodawca postawił znak równości pomiędzy pomocą finansową (przyznaną zarówno w formie zaliczkowej jak i bezzwrotną) a ekwiwalentem pieniężnym, o którym mowa wart. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy, to osoba, której przyznano pomoc finansową ma obowiązek zwolnienia zajmowanej kwatery stałej. Organ II instancji nie podzielił stanowiska skarżącego zawartego w odwołaniu od decyzji Organu I instancji, w którym to skarżący twierdził, iż przyznana mu pomoc finansowa miała charakter zaliczkowy oraz zwrotny, a ustawodawca wskazuje na formę pomocy bezzwrotną. Nadto skarżący wskazywał, iż udzielona pomoc była pomocą dla kawalera, a więc nie spełniała późniejszych wymogów dotyczących powierzchni dla jego rodziny. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji. W skardze skarżący nie neguje tego, iż w roku 1975 otrzymał dodatkową ulgę w formie zwrotnej, jednakże w decyzji tej określono, iż z chwilą uzyskania mieszkania utraci prawo do kwatery stałej. Nadto wskazuje, iż w spółdzielni mieszkaniowej uzyskał informację, iż zwrot ulgi może zostać dokonany jedynie na wniosek i żądanie podmiotu, który dokonał wpłaty. Skarżący podniósł również, iż w roku 1977 przydzielono mu pierwszą osobną kwaterę stałą. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Organ II instancji powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wskazał, iż uzyskanie pomocy finansowej z budżetu MON zarówno w formie zaliczkowej jak i bezzwrotnej, realizuje normę art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy, zgodnie z którą osoba, która otrzymała na podstawie przepisów dotychczasowych pomoc finansową, ma obowiązek zwolnić dotychczas zajmowaną kwaterę i przekazać ją do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd nie będąc związany, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną uchylił zaskarżoną decyzję Organu II instancji oraz Organu I instancji albowiem w/w decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów procesowych art. 7, 77 i 80 kpa., które to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji przepis art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 z późn. zm.) nakazuje przekazać do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej dotychczas zajmowaną kwaterę, jeżeli żołnierz otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, udzieloną na podstawie dotychczasowych przepisów. Z akt sprawy wynika, iż w 1975 r. skarżący otrzymał pomoc finansową w formie zaliczkowej ze środków Ministerstwa Obrony Narodowej na uzupełnienie wkładu na mieszkanie własnościowe, a z uwagi na nie przydzielenie lokalu w spółdzielni mieszkaniowej, skarżącemu w 1986 r. przydzielono osobną kwaterę stałą. Zarzut powyższy skarżący podnosił, już w odwołaniu, a Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji, nie ustosunkował się co do zasad udzielenia pomocy finansowej zaliczkowej przed przydziałem kwatery oraz nie wyjaśnił dlaczego mimo przyznanej pomocy finansowej przyznano kwaterę stałą Zdaniem Sądu zwrócić należy uwagę, na to, iż w myśl art. 87 ust. 1 ustawy pomoc finansowa przyznana w formie zaliczkowej i bezzwrotnej na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów jest ekwiwalentem pieniężnym, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy. Aby więc uznać, iż skarżący otrzymał pomoc finansową, powinna być uprzednio wyjaśniona sprawa udzielenia tej pomocy przyznawanej mu formie zaliczkowej i zwrotnej a także wskazanie na podstawie jakich przepisów nastąpiło przekształcenie jej w formę bezzwrotną. Brak tych elementów sprawia, iż w odniesieniu do skarżącego nie mógł mieć zastosowania przepis art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis ten nakłada na żołnierza zawodowego obowiązek przekazania do dyspozycji Agencji dotychczas zajmowanej kwatery, jeżeli żołnierz otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, udzieloną na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy traktuje otrzymanie pomocy finansowej bezzwrotnej jako otrzymanie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za zrezygnowanie z osobnej kwatery stałej. Skarżący podnosił, do czego Organ II instancji w ogóle się nie odniósł, iż kwaterę stałą uzyskał w 1986 r. a zatem 11 lat po uzyskaniu pomocy finansowej, z uwagi na brak możliwość uzyskania mieszkania w spółdzielni. Nadmienić należy, iż decyzję o przyznaniu pomocy finansowej, wydano pod rządami ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 z późn. zm.), która traktowała przyznanie pomocy finansowej na cele budownictwa mieszkaniowego jako sprawę administracyjną, rozstrzyganą przez właściwe organy wojskowe w strukturze Ministerstwa Obrony Narodowej. Ustawa ta już w art. 30 nakazywała żołnierzowi zawodowemu zwolnienie osobnej kwatery stałej jeżeli skorzystał z pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego. Ustawa z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 z późna, zm.) zniosła prawnoadministracyjny tryb w tym zakresie i ustanowiła tryb cywilnoprawny, a instytucję pomocy finansowej zastąpiła instytucja "ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery" (art. 24 ust. 1 pkt 2 tej ustawy). Dokonując tej zmiany, ustawa powyższa zdaniem Sądu, nie wyłączyła jednak możliwości weryfikowania uprzednio wydanych w zakresie pomocy finansowej decyzji na zasadzie art. 16 § 1 kpa (to jest z zastosowaniem trybu określonego w rozdziałach 12 i 13 kpa). Organ II instancji złamał zasadę prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa albowiem celem postępowania odwoławczego nie jest sama kontrola poprawności rozstrzygnięcia podjętego w pierwszej instancji (nie jest to kasacja), lecz uzupełnienie stanu faktycznego i materiału dowodowego sprawy oraz uwzględnienie tych zmian w stanie prawnym sprawy. Sąd uznał, iż ustalenia faktyczne w sprawie będące podstawą rozstrzygnięcia nie są w pełni rozpatrzone. Z kolei przepis art. 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa). Nie wyjaśnienie wszystkich wskazanych przez Sąd wątpliwości w sprawie, dotyczących przede wszystkim stanu faktycznego sprawy stanowi takie naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz.1270) skargę uwzględnił, o kosztach orzekł zgodnie z przepisami. Sąd na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz.1270) ustalił, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji nie mogą być wykonane.