II SA/Gd 3333/00

WyrokWSA w Gdańsku2004-04-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Nowakowski, Sędzia NSA Andrzej Przybielski, SO Mariola Jaroszewska (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaskarżona decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy i nadbudowy budynku pieczarkarni może zostać utrzymana w mocy, jeśli w postępowaniu administracyjnym nie powiadomiono o jego toku współwłaściciela nieruchomości, który nie brał udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo, ponieważ w postępowaniu administracyjnym nie powiadomiono o jego toku współwłaściciela nieruchomości, który jest stroną postępowania. Brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym stanowi wadę uzasadniającą wznowienie postępowania, co z mocy prawa nakłada na sąd administracyjny obowiązek uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy i nadbudowy budynku pieczarkarni. Organ pierwszej instancji stwierdził samowolę budowlaną, ponieważ prace zostały wykonane przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając, że roboty nie były zgodne ze zgłoszeniem i stanowiły samowolę budowlaną. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA, w tym brak uwzględnienia jej interesu oraz naruszenie zasady czynnego udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. P. kwotę 253,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Sędziowie NSA Andrzej Przybielski SO Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Danuta Penkalla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2000r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 września 2000r. Nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. P. kwotę 253,00 zł (dwieście pięćdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 września 2000r., podjętej na wniosek A. J., M. K., B. D., S. K. nakazano T. P. rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy i nadbudowy istniejącego na działce nr [...] we wsi B. Gmina S. budynku pieczarkarni, to jest: elementów więźby dachowej, ścianek kolankowych z nadprożami okien poddasza, stropu nad parterem wraz z konstrukcją nośną, żelbetowych schodów zewnętrznych wraz z przybudówką, z wyłączeniem istniejących pierwotnie zewnętrznych ścian pieczarkarni, o wymiarach w rzucie 24,56x15,56 m. Po wykonaniu rozbiórki należy uporządkować teren i powiadomić o wykonaniu decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że po przeprowadzeniu w dniu 28 września 2000r. wizji lokalnej na posesji stwierdzono rozbudowę istniejącego budynku pieczarkarni. Na istniejących ścianach parteru wykonano nowy strop gęsto żebrowy z konstrukcją nośną, ścianki kolankowe z nadprożami okien poddasza, część więźby dachowej, zewnętrzne schody żelbetowe z przybudówką. Właścicielka przystąpiła do wykonywania robót przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, którego nie uzyskała do chwili podjęcia decyzji. W dniu 12 maja 2000r. T. P. wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, postanowieniem z 11 sierpnia 2000r. Wójt Gminy zawiesił postępowanie, ponieważ strony podały, iż planowana budowa jest w trakcie realizacji. Organ rozstrzygnął na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z późn. zm.). W odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji. Powołała się na pismo z dnia 16 lutego 2000r. skierowane do Urzędu Gminy, w którym zgłosiła przystąpienie do prac remontowych obiektu. Na jego podstawie wydana została decyzja nr [...] dla wymiany konstrukcji dachu i modernizacji obiektu. Według skarżącej prace zostały wykonane zgodnie ze zgłoszeniem. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 listopada 2000r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że uzyskana przez skarżącą decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na budowę i modernizację istniejącego budynku pieczarkarni świadczy, iż podjęła ona czynności związane z procesem inwestycyjnym, jednakże bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogła podjąć prac polegających na rozbudowie i wykonaniu nowych elementów budynku. Wykonywane prace nie są zgodne ze zgłoszeniem z dnia 1 lutego 2000r. Na jego podstawie inwestorka mogła wykonywać jedynie roboty polegające na przykład na przywróceniu sprawności technicznej istniejących elementów lub poprawieniu ich estetyki. W rozpatrywanej sprawie z uwagi na samowolę budowlaną nakaz rozbiórki jest obligatoryjny. W skardze na powyższą decyzję T. P. zarzuca naruszenie prawa materialnego - art. 5 ust. 1 pkt la ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, poprzez nakazanie rozbiórki elementów konstrukcyjnych (stropu), co spowodować może katastrofę budowlaną i narazić inwestora na znaczną szkodę, stanowi to jednocześnie naruszenie art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, wyrażonej w nim zasady uwzględnienia słusznego interesu obywateli przez organy administracji, naruszenie art. 31 ust. 5 prawa budowlanego poprzez uznanie, że roboty i zabezpieczenia podjęte przez skarżącą w celu usunięcia bezpośredniego zagrożenia mienia (obiektu budowlanego), a więc w stanie wyższej konieczności, stanowiły samowolę budowlaną i jako takie podlegają rozbiórce, co stanowi błędne zastosowanie przepisu art. 48 prawa budowlanego, naruszenie przepisu art. 77 kpa przez brak ustalenia okoliczności podjęcia przez skarżącą robót, co stanowi niewyjaśnienie stanu faktycznego a więc naruszenie prawdy obiektywnej określonej art. 7 kpa, naruszenie przepisów art. 10 par.l i art. 81 kpa - zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, poprzez wydanie decyzji bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 2.000,00 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej oddalenie i obciążenie strony kosztami postępowania. W postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym zgłosił swoje przystąpienie w charakterze strony M. P., twierdząc, że jest współwłaścicielem nieruchomości wraz z matką – T. P. i nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym toczącym się w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca jej wydanie naruszają prawo. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 par.l pkt.l lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wskazany zakres kognicji Sądu odnosi się do spraw rozpatrywanych według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w przypadkach określonych w art. 145 par.l Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił M. P. do udziału w sprawie w charakterze strony na podstawie art. 33 par.2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z powołanym przepisem udział w charakterze uczestnika postępowania (na prawach strony) może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Sąd stwierdził na podstawie okazanego odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Gdańsku Wydziału II Cywilnego z dnia 8 października 1990r., iż M. P. jest wraz z T. P. spadkobiercą po zmarłym Z. P. Jak wynika z akt administracyjnych organy powiadamiały o toczącym się postępowaniu i podejmowanych decyzjach (poza wymienionymi na wstępie osobami zainteresowanymi) wyłącznie inwestora – T. P. Zaniechały natomiast powiadamiania współwłaściciela nieruchomości, który jest stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie rozpoznawanej sprawy, zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z późn. zm.), skutkiem czego strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wskazana wada postępowania administracyjnego, uzasadniająca jego wznowienie według przepisu art. 145 par. 1 pkt.4 Kpa, nakłada na sąd administracyjny, z mocy prawa, obowiązek uchylenia decyzji. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 par.l pkt.l lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji. Wysokość wynagrodzenia radcy prawnego ustalił Sąd na podstawie przepisu par. 14 ust.2 pkt.l lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło