II SA/Gd 3341/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Janina Guść Sędziowie: NSA Jan Jędrkowiak WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. D. i D. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 sierpnia 2001r., nr [[...]] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia 5 czerwca 2001r. Nr [[...]] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał D. i D. D. zamieszkałym w G. rozebrać: - samowolnie wybudowany budynek podpiwniczony 8,20m na 5,00m, zlokalizowany na działce nr [[...]] w B., - samowolnie wybudowany taras z zadaszeniem owym. 5,00m na 3,60m stanowiący całość z budynkiem wymienionym w pkt. 1 zlokalizowanym na działce nr [[...]] w B. - samowolnie wybudowany dwukomorowy zbiornik na nieczystości na działce nr [[...]] w B. Decyzja została wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.). W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 9 marca 2001r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął na wniosek E. J. postępowanie administracyjne w sprawie ewentualnie samowolnego wybudowania obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr [[...]] w B. gm. S. stanowiącej własność D. i D. D. zamieszkałych w G. W dniu 29 maja 2001r. przeprowadzono oględziny podczas których ustalono, że na działce nr [[...]] w B. istnieją: budynek letniskowy podpiwniczony o konstrukcji drewnianej, podpiwniczenie o konstrukcji murowanej. Budynek posadowiony jest na piwnicy, a taras stanowiący całość z budynkiem, posadowiony na słupach murowanych trwale związanych w gruntem. Obiekt wyposażony jest w infrastrukturę techniczną. Dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne wykonany został z kręgów betonowych. Organ wskazał, że D. D. oświadczyła, że przedmiotowy budynek oraz zbiornik na nieczystości powstały w 1993r. i na powyższe nie posiadają pozwolenia. Jednocześnie oświadczyła, że wykonawcą budynku był A. oraz cyt. .. "że Gmina zapewniła, że z kupnem i przekwalifikowaniem działek na działki letniskowe nie będzie problemu. W związku z powyższym była przekonana o legalności budowy i użytkowania, tym bardziej, że od 1993r. opłaca regularnie podatek za budynek letniskowy i działkę letniskową". Z informacji otrzymanej z Urzędu Gminy wynika, że zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego gminy S., działka, nr [[...]] zlokalizowana w B. przeznaczona jest na cele rolnicze. W odwołaniu od powyższej decyzji D. D. wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji. Wskazała, iż w 1992r. nabyła działkę rolniczą nr [[...]] w B. a następnie w 1993r. rozpoczęła budowę domku letniskowego. Od 1995r. domek jest użytkowany i jednocześnie jest od niego naliczany podatek od gruntów letniskowych i budynku letniskowego. Odwołująca się wskazała, że domek jest użytkowany 6 rok, zaś po przekwalifikowaniu gruntu będzie starać się o pozwolenie na użytkowanie omawianych obiektów, zgodnie z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego. Odwołująca się wskazała także, że domek wykonany został zgodnie ze sztuką budowlaną, znajduje się w przepisowej odległości od jeziora, lasu, granic działki, a jego architektura harmonizuje z otaczającą przyrodą i w żaden sposób nie koliduje, ani nie zagraża środowisku naturalnemu. Decyzją z dnia 31 sierpnia 2001r. Nr [[...]] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 103 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że bezspornym jest, że na działce nr [[...]] w miejscowości B. zostały wybudowane w 1993r. obiekty budowlane - podpiwniczony budynek wraz z zadaszonym tarasem oraz dwukomorowy zbiornik na nieczystości bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (art. 28 prawa budowlanego z 1974r.). Powstały samowolnie obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy Nr [[...]] z dnia 23 stycznia 1992r. (Dz.Urz.Woj.Gd. Nr 3 poz. 10 z późn. zm.) przeznaczony jest na cele rolnicze. Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. do obiektów, których budowa zakończona została przed dniem wejścia w życie ustawy (01.01.1995r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdził, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Argumenty dotyczące opłacania podatku oraz fakt niejednokrotnego występowania z wnioskiem o zmianę sposobu przeznaczenia terenu nie stanowią podstawy do "zalegalizowania" budowy omawianego obiektu budowlanego, i nie mogą być uwzględniane przy rozpatrywaniu sprawy w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane. Ponadto z akt sprawy wynika bezspornie, że przedmiotowe obiekty budowlane zostały wykonane w 1993r. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli D. i D. D. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 48 i 49 ust. 1 prawa budowlanego, a także przepisów art. 7 i art. 9 Kpa w związku art. 75 § 1 Kpa przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego polegającego na określeniu rzeczywistej daty zakończenia budowy domku letniskowego z tarasem i dwukomorowym zbiornikiem na nieczystości po dniu 01.01.1995r. oraz niepoinformowania skarżących należycie i wyczerpująco o okolicznościach prawnych, a szczególnie wielkiej wadze dokładnego określenia daty zakończenia budowy i spowodowanie przez nieudzielenie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek szkody, a także niedopuszczenie dowodów - rachunków na elementy dachowe, odbioru instalacji elektrycznej, decyzji o naliczeniu podatku od gruntu i budynku letniskowego i zeznań świadków świadczących, że budowa kontynuowana była (dachy, tarasy, zbiornik dwukomorowy, wyposażenie wewnętrzne, instalacje elektryczne i sanitarne) jeszcze w 1995 i 1996r. oraz przyjęcie w rezultacie jako podstawy prawnej decyzji o rozbiórce art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. zamiast art. 48 i 49 aktualnie obowiązującego Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 8 grudnia 2004r. skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zastosowanie art. 39 Prawa budowlanego z 1974r. zgodnie z art. 103 ust. 2 obecnego Prawa budowlanego, ponieważ budowa domku letniskowego została zakończona przed 01.01.1995r. Skarżący wskazali, iż zgodnie z art. 39 Prawa budowlanego z 1974r. wykonanie rozbiórki można czasowo odroczyć i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu tym bardziej, że aktualnie przygotowywany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje, zgodnie z uchwałą gminy w S., iż działka nr [[...]] będzie przeznaczona pod teren nierolny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy administracji ustaliły, zgodnie z twierdzeniem skarżących zaprezentowanym w toku postępowania administracyjnego, że przedmiotowe obiekty budowlane zostały zbudowane w 1993r. Ustalenie to nie było ostatecznie przez skarżących kwestionowane. W piśmie z dnia 8 grudnia 2004r., złożonym na rozprawie w dniu 9 grudnia 2004r. skarżący stwierdzili, że budowa domku letniskowego została ukończona przed 1 stycznia 1995r. Art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) stanowi, że przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. dotyczy budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Skoro zatem obiekty stanowiące przedmiot postępowania zostały zbudowane przed 1 stycznia 1995r., to w stosunku do nich powinny być zastosowane przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz.299 ze zmianami) dotyczące postępowania w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obwiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczona pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę. W myśl przepisu art. 28 ust.1 Prawa budowlanego z 1974r. roboty budowlane rozpocząć można jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei § 44 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, z późn. zm.) przewiduje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Natomiast § 4 ust. 1 pkt.5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz.62, z późn. zm.) za budynek tymczasowy przyjmuje budynek nie połączony w sposób trwały z gruntem, skonstruowany jako rozbieralny, jako barak, kiosk, obiekt o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego, lub budynek określony w przepisach jako tymczasowy. Stwierdzić zatem należy, iż wymagane jest prawem uzyskanie pozwolenia na budowę na przedmiotowe obiekty o funkcji letniskowej (tj. domek letniskowy i taras) oraz na zbiornik dwukomorowy na nieczystości płynne i o pozwolenie to skarżący nie ubiegali się. Istnienie samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym działka skarżących znajduje się na terenie przeznaczonym na cele rolnicze. Podnoszone w skardze argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Fakt uiszczania podatku od nieruchomości nie ma bowiem wpływu na istnienie obowiązku rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem i naruszającego ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący ostatecznie domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania decyzji zezwalającej na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego. Wskazać jednakże należy, że zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, a zatem w niniejszym postępowaniu kontroli Sądu podlega jedynie decyzja nakazująca rozbiórkę obiektów budowlanych znajdujących się na działce nr [[...]] w B., gm. S. Podkreślić należy, że orzekając o rozbiórce obiektu budowlanego organ administracji obowiązany jest zbadać zaistnienie wynikających z ustawy przesłanek rozbiórki. Ich wystąpienie skutkuje wydaniem decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem. Przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane stanowiący, że przesłankami wydania nakazu rozbiórki jest zbudowanie obiektu budowlanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia oraz jej sprzeczność z planu zagospodarowania przestrzennego, nie pozostawia organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki. Stwierdzenie, że wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę i narusza ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obliguje zatem organ administracji do nakazania jego rozbiórki. Wszelkie pozostałe podnoszone przez skarżących okoliczności, nie mają w świetle art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.